Ağbulağın tarixi keçmişi

02:20 / 29.11.2017

Hər yurdun-yuvanın, hər elin-obanın özünəməxsus keyfiyyətləri olduğu kimi Ağbulaq kəndinin də öz dünyası, öz aləmi olmuşdur. Ümumi cəhətləri ilə Göyçə qüdrəti, Göyçə əzmini özündə cəmləşdirən bu kənd bir çox məziyyətləri ilə seçilmişdir.Şahdağ silsiləsi əgər doqquz mərtəbəli binanı xatırladırsa Ağbulağı onun üçüncü mərtəbəsinə sığınmış əziz balasına bənzətmək olar. Ağbulaqdan Göyçə gölünə baxanda elə bil amfiteatrdan səhnəyə baxırsan. Göyçə gölündən o taya baxanda il boyu qarı əriməyən Ağmanqal, Təpəsidəlik, Çənlibel, İldırımötürən dağları göz önündə canlanır. Qonşu Şorca və Ardanış kəndlərinin örüşündə olan Adatəpə (bu dağa Koroğlu da deyirlər) elə bil Ağbulağın sol çiynindən qalxıb buludlara baş çəkir.Adatəpə ilə Ağbulaq arasında "Xanlıq" adında yurd yeri var. İrəvan xanı Hüseynəli xan burada arı saxlatdırar və özü yay aylarında dincəlməyə çıxarmış.Ağbulağın axşamı düşəndə günəş şiş uclu Ələyəz dağının arxasına çəkilib, sanki Anadoluda axşamlardı. O laübalı axşamların işığı içimizdən qəbirə keçib gedəcək... Ancaq mənə elə gəlir ki, Ağbulağın günəşi Anadoluda axşamladığı kimi oradan da doğacaqdır. COĞRAFİ MÖVQEYİ.Şahdağ silsiləsinin qoynunda uyuyan bu kənd Göyçə gölündən (Sevan gölü) 4 kilometr şimalda, Şorca dəmir yol stansiyasından şimal qərbdə, Toxluca kəndindən şimal şərqdə yerləşmişdir.Rayon mərkəzi olan Krasnoselodan 12 kilometr cənub şərqdə, Krasnoselo-İrəvan yolunun sol sahilində 800 metr aralıdadır.1976-cı ilə kimi, Krasnoselo İrəvan yolu Ağbulaq kəndinin içindən keçir, Şorcaya 1,2 km qalmış "Qaraqüzey" dağının ətəyində sağa burulub Göyçə gölünün sahili ilə Sevan şəhəri istiqamətinə düzəlirdi.Sevan dəmir yol vağzalından Ağbulağa 45 km, İrəvandan 110 km, Qazaxdan 100 km, Mutudərədən (Şınıx) 25 km məsafə vardır.Ayağı Göyçə gölünə, başı Şah dağına söykənmiş Ağbulaq kəndinin tarixi çox qədim dövrlərlə səsləşir. Bu kəndin içində böyük və qədim bir qəbristanlıq var idi. Bu qəbristanlığın islamiyyət və xristanlıqla heç bir əlaqəsi yox idi. Əksinə türk xalqlarının soy kökündə tapınan əski inamlar bu qəbristanlıqda öz əksini tapmışdı. Daşların üstündəki qoç şəkilləri, ocaq təsviri, indiki cürə saza bənzəyən çalğı aləti, at təsvirləri deməyə imkan verirdi ki, bu torpaqlar qədim dövrlərdən türk tayfalarına məxsus olmuşdur."Çəhlim" deyilən sahədə ərəb əlifbası ilə yazılmış bir daş var idi. Əsrlərin qarını-boranını, isti-soyuğunu görmüş bu daş qoyun sürülərinin, naxırların ayağı altda oxunası olmamışdı.Ərəb əlifbasının kamil oxucusu, Ağbulaq kənd orta məktəbinin riyaziyyat müəllimi Mirələkbər Cavadov çətinliklə də olsa yazını oxumağa müvəffəq oldu. Daşda yazılmışdı: "YUSİF İBNİ SALMAN - HİCRİ 574" 800 ildən artıq yaşı olan bu daş bir daha təsdiq eləyir ki, bu torpaq qədim türkləri məskənidir. Bundan başqa "Qara qüzey", "Qaraçı yurdu", "Çətin dərənin başı", "Sarılar", "Əyricə dağı" deyilən yerlərdəki oğuz qəbirləri daha uzaq keçmişlərdən xəbər verirlər. Bu oğuz qəbirlərinin görkəmli Azərbaycan alimlərindən tarix elmləri doktoru Həmid Əliyev, akademik Yaşar Qarayev, filologiya elmləri doktorları Mirəli Seyidov, Qara Namazov, Mürsəl Həkimov, şair Hüeyin Arif, yazıçı Fərman Eyvazlı və başqaları öz gözləri ilə görüb dəfələrlə qələmə almışlar.Kəndin içində "Qara bulaq" adlı iki bulaq vardır. Biri kəndin orta hissəsində, nisbətən çuxur və döş yerdə, Məsçidin 100 metr qərbindədir. Digər "Qara bulaq" isə "Xırmanlar" deyilən yerdə, "Arxac" məhəlləsində - yem bazasının qərb tərəfində, cələnın kənarındadır. Bu bulağın yaxınlığından qazıntı vaxtı küp (saxsı) su boruları çıxdı. Orta əsrlərə aid olan birinci borunun üstündə ərəb əlifbası ilə (ovma üsulla yazılıb) "Məhəmməd" sözünü oxuya bildik. Ardı pozulmuşdu. Hər boru 50-55 sm uzunluğunda, baş tərəfi nisbətən yoğun, ayaq tərəfi nisbətən nazik olmaqla gözəl sənət nümunələri idi.Yaşlı sakinlərin dediyindən, eləcə də "İrəvan əyalətinin icmal dəftəri"ndən aydın olur ki, bu kənd 4 yüz ildir ki, (Yellicədən sonra) Ağbulaq adlanır, bundan əvvəl Ağbulağa Yellicə demişlər, bu ad özü obyektiv səbəblərə əsaslanır. Ağbulaq dağın döşündə olduğuna görə Göyçə gölünün küləyi oranı müntəzəm tutmuş və beləliklə Yellicə adlanmışdır (İcmal dəftəri"ndə Yellidərə kimi qeyd olunmuşdur.)1728-ci ildəki yazılı mənbədə Ağbulaq camaatının bir qisminin Altuntaxtdan köçüb gəldiyi göstərilir.Qeyd elədiyimiz kimi Altunkənd, yaxud Altuntaxt Krasnoselo qəsəbəsi salınan yerdə və Qaranlıq (Martuni rayonu) ərazisində kənd olub. Əhali hər halda Ağbulağa yaxın ərazidəki Altuntaxtdan köç etmişdir.1728-ci ilin "İrəvan əyalətinin icmal dəftərində" Ağbulaq kəndi Osmanlı dövlətinə 4500 ağça gəlir vermişdir.Yellicənin əvvəlki yeri "Dik daş" deyilən sahədə olmuşdur. Sonralar camaat 1,5 km şərqə tərəf çəkilərək məskunlaşmışdı.XV əsrin sonlarında Yellicənin dörd tərəfi kol-kos olmuş, palıd və ardıc ağaclarının sıx bitdiyi meşəlik kimi tanınmışdır.Qışın sərt keçməsinə baxmayaraq qoyun sürüləri qış aylarında da otarılmışdır. Yayda "Qışlağın yurdu" deyilən yaylağa çıxmış


Etiket:
Xəbərlər

FƏRHAD ÖLÜB, KÜLÜNGÜNÜN SƏSİ GƏLİR

10.12.2018

İstedadlar sorağında: İlahə İmanova

09.12.2018

Özü ölsə, sözü ölməz ustadın

08.12.2018

Yazıçı, şəxsiyyət...

08.12.2018

 “ Komandanı türk olsa da, gələn rus ordusudur ” - Azərbaycan Parlamenti 100

07.12.2018

 “ Komandanı türk olsa da, gələn rus ordusudur ” - Azərbaycan Parlamenti 100

07.12.2018

AZƏRBAYCANI   POLŞADA   LƏYAQƏTLƏ   TƏMSİL   EDƏN   GƏNC  ZİYALIMIZ

07.12.2018

Vətən harayı əbədi həyat

06.12.2018

Murad Niyazlı

06.12.2018

İki min ildən çox tarixi olan qədim yurd yeri - Ardanış

06.12.2018

Göyçənin uzaqlardakı səsi...

05.12.2018

Aşıq yaradıcılığı

05.12.2018

Nərimanlı şair Bəhmənin şeirləri

04.12.2018

Firudin Cəlilov:"Bizim tariximizin böyük hissəsi erməni qrobar dilində yazılmış mətnlərdədir"

04.12.2018

Qərbi Azərbaycanın məşhur məktəbləri

03.12.2018

Başkənd kəndi

03.12.2018

Gənc elçimiz Sabir Rüstəmov

02.12.2018

MƏN KİMƏM, AZƏRBAYCANLI, YOXSA TÜRK?

02.12.2018

Mövlud Süleymanlı:" Mən özümü, özümüzü, yaşadığım yurdu, mənsub olduğum xalqı, milləti daha yaxşı dəyərləndirmişəm "

01.12.2018

Göyçənin İmanı, İmanın Göyçəsi

01.12.2018

Ardanışlı Aşıq Niftalı ilə bağlı əhvalatlar

30.11.2018

Mərd igidlər çörək verər, hey Alı - Alçalı Aşıq Məhərrəmin şeirləri

30.11.2018

Ermənilərdə Türk mənşəli şəxs adları

29.11.2018

Göyçə mahalı Abbasgölü (Camalgöl) kəndi

29.11.2018

Sonunu düşünən qəhrəman olmaz 

28.11.2018

Azərbaycanın NASA-dakı mütəxəssisi, gənc alim.

28.11.2018

Miskin Abdalın şeirləri (1430 - 1535 )

28.11.2018

Aşıq İsa Hüseyn oğlu Kazımov

27.11.2018

Ardanışda bir ağsaqqal var idi...

26.11.2018

Alicənab ziyalı və səmimiyyət adamı

26.11.2018

Göyçəli sərkərdə Məşədi Qasımın Əsgəran döyüşü - TARİXİ ARAŞDIRMA

26.11.2018

Əqidəsinin qulu olan kişi

25.11.2018

Üzeyir Hacıbəyovun aşıq sənəti haqqında qeydləri

24.11.2018

İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram Teatrı

24.11.2018

Səfiyar Musayev

23.11.2018

Tələbə ikən Heydər Əliyevlə görüşən Rüstəmov Ramil Litvin oğlu

23.11.2018

Köklənmə və ya kainatla təmasda

23.11.2018

Artsax əslində kimin adıdır? – Erməni tarixinin gizli səhifələri

22.11.2018

Qondarma erməni soyqırımının saxta dəlilləri

22.11.2018

Göyçə hövzəsində Ağkilsə adlı neçə kənd var imiş

21.11.2018

Aşıq Alının şeirləri

21.11.2018

" Nə günahı telli sazın "- Aşıq Musanın şeirləri

21.11.2018

Qəzetləri vərəqləyərkən...

21.11.2018

ŞAİR MƏMMƏDHÜSEYN HAQQINDA MARAQLI TƏDQİQAT ƏSƏRİ

20.11.2018

Həyat dərsi (hekayə)

20.11.2018

Şuşa şəhərinin tarixi

20.11.2018

Cümhuriyyəti yıxan adamın aqibəti – ARAŞDIRMA

20.11.2018

Xatirələrimin qəhrəmanı - Əli Hacıyev

20.11.2018

Könül Bünyadzadə: “ Fəlsəfənin dili, yəqin ki, elə ruhun dilidir. ”

19.11.2018

Ömürdən qalan izlər

19.11.2018
Bütün xəbərlər