ŞAİR SALMAN QARALAR

Salman Qaralar (Balakişiyev) 01.11.1959-cu ildə Kəlbəcər rayonunun Daşbulaq (Kilsəli) kəndində anadan olmuşdur. 1977-ci ildə orta məktəbi əla, 1981-ci ildə ADPU-nun (V.İ.Lenin adına APİ-nin) filologiya fakultəsini 3 fəndən yaxşı, qalan fənlərdən isə əla qiymətlərlə bitirmişdir. 1981-1984-cü illərdə Kəlbəcər rayonunun Qanlıkənd kənd, 1984-1988-ci illərdə Göygöl (Xanlar) rayonunun Nadil (Nadel) kəndində müəllim işləmişdir. 1988-2007-ci illərdə Balçılı kənd 2 nömrəli tam orta məktəbin direktoru olmuşdur. 2007-ci ildən Göygöl RTŞ-nin müdir müavini işləmişdir. Regional Təhsil İdarəsi yaradıldıqdan sonra müavin ştatı ləğv edilmiş, baş məsləhətçi kimi fəaliyyət göstərmişdir.

Təhsil sahəsində 42 illik fasiləsiz fəaliyyəti dövründə əldə etdiyi uğurlardan bir hissəsi aşağıda göstərilmişdir.
1. Müəllim işlədiyi məktəblərdə Azərbaycan dili və ədəbiyyatın tədrisini maksimum səviyyədə həyata keçirməyə çalışmış, tədrisə aid məqalə və təkliflər yazmış, səsi-sorağı yaxşı gələn şagirdlər yetişdirmişdir.
2. O, Balçılı kənd 2 nömrəli məktəbinə direktor təyin olunanda məktəb üzrə 9 sinif komplektində 149 nəfər şagird təhsilə cəlb olunmuşdu. Direktor vəzifəsini təhvil verəndə isə 22 sinif komplektində 336 nəfər şagird var idi. Məktəbin hal-hazırda istifadə olunan binasını Ali Dövlət orqanlarına müraciət etməklə sovxozun islahat komissiyasından o, almağa nail olmuşdur.
3. 1990-2007-ci illərdə Məntəqə Seçki Komissiyasının sədri, 2007-2019-cu illərdə MnSK-da YAP-ın səlahiyyətli nümayəndəsi, təhkimçi olmuşdur.
4. Təhsil Nazirliyinin 09.03.1999-cu il 115 nömrəli əmrilə “AXC və müstəqil Azərbaycan Respublikası” mövzusunda inşa yazı müsabiqəsi keçirilib. Həmin il Salman müəllimin şagirdi Muxtarova Mərdanə respublika turunda III yerə layiq görüldü. Ümummilli lider Heydər Əliyevin həyat və fəaliyyətinin əks olunduğu bu tipli yazı-müsabiqələr o vaxtdan hər il keçirilir. Sonrakı illərdə də məktəb və rayon üzrə müsabiqəyə onun hazırladığı şagirdlər müntəzəm olaraq respublika turunda fəxri yerlər əldə etmişlər.
Son illərin statistik rəqəmləri beledir: 2021-2022-ci tədris ilində “Düşünən oxucu” müsabiqəsində Balakişiyeva Səma Nemət qızı, “Ən yaxşı təqdimat” müsabiqəsində Göyüşova Nərmin Əliəsgər qızı respublika turunda I yerə layiq görüldülər. 2022-2023-cü tədris ilində “Ən yaxşı təqdimat” müsabiqəsinin respublika turunda Yusibova Səkinə Əli qızı III yeri tutdu.
5. 1974-cü ildə ilk məqaləsi Kəlbəcərdə çıxan “Yenilik” qəzetində çap olunmuşdur. Sonrakı dövrlərdə də müxtəlif mətbuat orqanlarında, o cümlədən “Xalq qəzeti”ndə, “Azərbaycan müəllimi” qəzetində tədrisə, ədəbi-bədii hadisələrə, şəxsiyyətlərə aid məqalələr yazmışdır.
6. Təhsil sahəsində müəyyən islahatların aparılması, müvafiq qanunların qəbul edilməsi üçün Ali Dövlət orqanlarına, o cümlədən Elm və Təhsil Nazirliyinə vaxtaşırı yazılı təkliflər göndərmişdir. Ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olduğu il münasibətilə hər il keçirilən inşa yazı müsabiqəsinin formatının təkmilləşdirilməsi haqqında 2013-cü ildə H.Əliyev Fondunun rəhbəri Mehriban xanım Əliyevaya və Təhsil Nazirliyinə yazılı təklif göndərmişdir. 2014-cü ildən inşa yazı “Ən yaxşı təqdimat” şəklində məktəblərə göndərildi. Bununla belə, bu düzəlişin yalnız Salman müəllimin təklifi əsasında olduğunu iddia etmək doğru deyil.
7. AzTV, İTV kimi televiziya, müxtəlif radio kanallarında çıxışları, şeirləri səsləndirilmişdir.
8. Müxtəlif elektron saytlarda məqalələri dərc olunmuşdur.
9. Rəyçisi, redaktoru, ön söz müəllifi olduğu kitablar:
a) C.Baxışoğlu. “Oğullar böyüyür papaqlar altda”.
Bakı-2008. Redaktor, ön söz. Səh.10-17.
b) C.Baxışoğlu. “Sazlı-sözlü dünyam”.
Gəncə-2014. Redaktor, ön söz. Səh. 5-10
c) C.Baxışoğlu. “Nağıllaşan babalar”. “Orxan”, Bakı-2018.
Redaktor, ön söz: “Babalardan nəvələrə”.
ç) H.Hüseynli “Əhli-beyt(ə) aşıqi Dədə Ələsgər”
Bakı-2022. Rəyçi: S.Balakişiyev.
d) M.Sarıqaya. “Göyçə həsrətli bir ömür.”
“Elm və təhsil.” Bakı-2023. Ön söz.
10. Məqalə və şeirlərimin çap olunduğu kitablar:
a) “Pəncərə” almanaxı. I bölüm. Bakı. Səda-1998. Səh 50-51.
b) “Pəncərə” almanaxı. II bölüm. Bakı. Səda-1998. Səh 21-24.
c) “Şəfəq” almanaxı. III bölüm. Bakı. Səda-1999. Səh 93-95.
d) “Şəfəq” almanaxı. V bölüm. Bakı. Səda-1999. Səh 62-65.
e) Maqsud Hacıyevə həsr olunmuş kitab. Şeir.
f) “Ömrün yetmişindən yüzünə doğru”. B.Vətənoğluna aid kitab. Şeir.
g) V.Bayramov. “Bilməz idim ayrılıq var”.
h) V.Bayramov. “Yurd ağrısı”. “Araz”. Bakı-2012. Səh.62-63 yazı, şeir; səh. 129-134. “Ayrılıqdan doğan ağrılar”.
i) M.Dilbazi Poeziya Məclisi. “Öz içimdən yanan bir ocağam mən”. Bakı. “Elm və təhsil”.-2022. Səh. 196-207. “Heydərbabadan Aveyə”.
j) “Azərbaycan kəlağayısı min illərin yadigarı” “Elm və təhsil”. Bakı-2022. Səh. 68-74 məqalə; səh. 140. Şeir.
k) M.Sarıqaya. “Göyçə həsrətli bir ömür” “Elm və təhsil”. Bakı -2023. Şeir.
11. Salman Qaralar haqqında bu və ya digər dərəcədə bəhs olunan və yazılar olan kitablar:
a) M.Novruzov. “Təhsilimizin uca insanları” Bakı-2001. Səh. 64-66.
b) A.Ələkbərova. “Milli təhsilimizin inkişafı yolunda”. “Elm və təhsil”. Bakı-2020. Səh 17-21.
c) Nağdəli Keştəkli. “Dədə Ələsgərin fəlsəfi dünyası”. Bakı, “Şərq-Qərb”-2021. Səh 20.
d) “Salman Qaraların söz dünyası”. Sumqayıt-2014. “Köksüz qayalar”a həsr olunmuş məqalələr toplusu.
12. Salman Qaraların müəllifi olduğu kitablar:
a) Repressiyaya məruz qalmış sənətkarların həyat və yaradıcılığının öyrədilməsi. Bakı-1992. Metodiki tövsiyə.
b) Salman Qaralar. “Köksüz qayalar”. Bakı-2013.
c) Salman Qaralar. “Şəhid torpaqlar”. Bakı-2019.
d) AMEA. Folklor İnstitutu. “Aşıq Ələsgər: sazın sehri və sözün şöhrəti”. Beynəlxalq Elmi Konfransın materialları.
Bakı şəhəri, 24-25 may 2021-ci il. Səh. 401-412.
e) Salman Qaralar “Adım Ələsgərdi”. Elmi – publisistik tədqiqat əsəri. Çapa hazırlanır.
13. Salman Qaraların təltifləri.
a) Rayon səviyyəsində YAP-dan, İcra Hakimiyyətindən, Həmkarlar təşkilatından təltifləri var.
b) 1999-cu ildə Təhsil Nazirliyi tərəfindən “İlin müəllimi” diplomuna layiq görülmüşdür.
c) 2001-ci ildə Təhsil Nazirliyi tərəfindən Fəxri Fərman”la təltif olunmuşdur.
d) 2011-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 03.10.2011-cil tarixli 1754 nömrəli sərəncamı ilə “Tərəqqi” medalı almışdır.
e) 2019-cu ildə Təhsil Nazirliyinin 30.09.2019-cu il K-1471 nömrəli əmri ilə “1 dərəcəli Dövlət qulluqçusu” dərəcəsi almışdır.
Yuxarıda göstərilənlərdən əlavə onu da qeyd edim ki, 1993-cü ilin mart ayından YAP-ın üzvüdür, bir müddət YAP Göygöl Rayon Təşkilatında Siyasi Şuranın üzvü olmuşdur. YAP Göygöl Rayon Təşkilatı üzrə Təhsil sektorunda ərazi partiya təşkilatının sədridir.
Ailəlidir. Üç övladı, 7 nəvəsi var. Hər üç övladı ali təhsillidir.