DƏDƏ ƏLƏSGƏRİN 60 YAŞLI MÜRİDİ

Allahın yaratdığı bu "yupyumuru" dünyanın qəribə sakinləri var. Qəribə ona görə deyirəm ki, hər bir Allah bəndəsi ayrı-ayrılıqda qəribəlikləri ilə fərqlənir. Dünyaya baxışları, fərqli düşüncələri, bioloji qurluşları, ifadə tərzləri ilə fərd olaraq təkrarsızdılar. Bu təkrarsızlığın içində həm də oxşarlıqlar var. Şərqdə mental dəyərlərin hakim kəsildiyi cəmiyyətlərdə ümumi oxşarlıqlar fərdlər üçün qaçılmazdı. Çünki böyük əksəriyyət eyni mühitdən tərbiyə alır, eyni sistemdən idarə olunur.

Bir zamanlar Kiçik Qafqazın ətəyində Oğuz xaqanın uyuduğu Göyçəmizdə, Göyçə gölünün qırçınlı ləpələrinin yel döyənəyində nazlanan hər kəndin, hər obanın özünəməxsus coğrafiyası, relyefi, adət-ənənəsi, etnoqrafiyası, qaçaq-qoçaq igidləri, ziyalıları, Hatəm səxavətli dağdan ağır ərənləri varıydı.

Keçmiş zamanda “varıydı” desəm də, çox da bədgüman deyiləm, bugün də var. Amma təəssüf ki, yuxarıda saydığım komponentləri var edən əsas özəy – ana Göyçəmiz yoxdu...

Ardanış kəndinin adını ilk dəfə ağsaqqallardan, əmilərimdən eşitmişdim.

Ələkbər Həsənli adlı el şairi, təhsil fədaisi ötən əsrin 50-ci illərində bizim Daşkənddə məktəb direktoru işləmişdi. Həmin vaxtlar babam Həsən Xəyallı ilə dostlaşıb, çoxlu deyişib, dərdləşiblər.

Sonralar uzun illər Ardanış kolxozuna rəhbərlik etmiş Abbasəli Kərimovun adı və ünvanı ilə o kəndi tanıdım. Beləcə siyahı günbəgün, adam-adam böyüdü. Ardanış kəndinin yetirdiyi dəyərli ziyalılardan əziz dostum Aqil Kərimov ardanışlıları yaxından tanımağıma bir körpü oldu. O körpüdən keçib gələnlərdən birincisi Rəşid Süleymanov idi.

Rəşid Süleymanovla dostluğumuza Göyçə adı, Ələsgər sevgisi, Türk-Turan sevdası qarant olsa da, sonralar bu dostluq həssas oxucu-şair müstəvisində daha çox boy göstərdi.

Oxuduğu hər şeirim haqqında maraqlı fikir və mülahizələri ilə məni özünə bir az da doğmalaşdırdı. İndi hər təzə şeir yazanda düşünürəm, görəsən Rəşid Süleymanovun “süzgəcindən” keçəcəkmi? Xoşu gəlmədisə, qızıl-qırmızca süzgəcimdən keçmədi deyəcək.

Rəşid Süleymanov hal əhlidi. Bəsirəti açıq adamdı. Şeir yazmasa da, yarım şairdi. Ömrü boyu şairlərlə - Nüsrət Kəsəmənli, Akif Səməd, Tahir Talıblı, Əhməd Oğuz, Murad Köhnəqala ilə dostluq edib. Poeziyada sufi-irfan xətti döşünə yatdığından yuxarıda adını çəkdiyim şairlərlə həmfikir ola bilib.

 Süzgəcindən keçən neçə-neçə söz adamının sandıqda qat kəsən küliyyatını şəxsi vəsaiti hesabına gün işığına çıxarıb.

Şeiri də adam kimi “qırımından” tanıyır.

Özü sazın-sözün içində doğulub, qoşma-gəraylının “şinelindən” çıxsa da, daha çox əruz ladında yazılan ağır, ləngərli şeirləri sevir.

Sazlı-sözlü məclislərdə Nəsimidən, Füzulidən, Nəbatidən, Qasım bəy Zakirdən, yeri gəldikcə şirinliklə şeirlər deyər. Amma dilinin əzbəri, mürşidi Dədə Ələsgərdi. Ona müridlik edir.

Aşıq Ələsgər xoşbəxtdir ki, ona canı könüldən biət edən Rəşid Süleymanov kimi müridi var. Rəşid Süleymanov xoşbəxtdir ki, Haqq yanında üzü ağ gərdiş edən Dədə Ələsgərə müridlik edir.

Dədə Ələsgər yaradıcılığının təbliğində Rəşid Süleymanov həmişə əsl müridlik xidmətində bulunub. Xüsusi ilə 200 illik yubleyi ərəfəsində Dədə Ələsgərlə bağlı tədbirlərin keçirilməsinə ev sahibliyi edib, iş adamı kimi maddi dəstək göstərib.

Bugün dünyanı şeir kimi misraların havasında, nəğmə kimi mahnıların qanadında yaşayan Rəşid Süleymanovun 60 yaşı tamam olur. Nə qədər astagəl tərpənib, arın-arxayın yaşasa da, yəqin ki bu yaşa heç özü də inanmır.

Çünki günlər işıq sürəti ilə elə ötür ki!..

Bir Ərzurum bayatısında deyildiyi kimi:

Dünyaya yayaq gəldim,

Yatmadım, oyaq gəldim.

Ömür deyir: yüz il keçdi,

Ürək deyir: bayaq gəldim.

Bu, 60 ilin içində Ardanış kəndinin, Göyçə gölünün, İrəvanın, Bakının ayrıca bir xəritəsi var.

Bu xəritənin konturları tarixin ən qədim qatlarında türk törəsinin gömgöy əbasına bürünüb.

Bir zamanlar Ardanışdan İrəvana, İrəvandan Bakıya yol alan Rəşid Süleymanovun uzun yolçuluqda keçən ömrü, bu gün doğma yurda qayıdış üçün niyaz üstündədir.

Çünki o torpaqda bu ömrün mürşidi müridini gözləyir...  

ŞAİR-PUBLİSİST QILMAN İMAN