MƏCNUN GÖYÇƏLİ RÜBAİLƏRİ

14:52 / 08.08.2019
Baxılıb: 3410

 Böyük şairimiz Məcnun müəllimin ölkəmizdə rus dilində çap olunan “Литературный Азербайджан” (“Ədəbi Azərbaycan”) jurnalında dərc olunmuş və onun bizlərə facebook səhifəsində təqdim etdiyi rübailərini oxuyarkən bu qiraətdən məmnunluq duydum, zövq aldım və ondan götürdüyüm xoş təəssüratı sizinlə bölüşmək istədim.
Əvvəlcə şərq yazılı ədəbiyyatının geniş yayılmış şeir janrlarından biri olan rübai haqqında qısa məlumatı yadımıza salaq. Rübai birinci, ikinci və dördüncü misraları həmqafiyə, üçüncü misrası isə sərbəst qalan dörd misralıq müstəqil poeziya əsəridir. Bəzən misralarda həmqafiyə olan sözlərdən sonra rədif də gələ bilər. Dörd misrada bitkin, həm də məna və ideyaca mühüm, dərin fəlsəfi bir fikir ifadə etmək rübaidə əsas şərtdir. Dünya ədəbiyyatında rübainin ən klassik nümunələrini Şərqin dahi mütəfəkkiri Ömər Xəyyam qoyub getmişdir. Azərbaycan ədəbiyyatının qüdrətli sənətkarları Məhsəti Gəncəvi, Mirzə Şəfi Vazeh və bir çox başqaları da rübai janrında gözəl sənət nümunələri yaratmışlar.
Məcnun Göyçəlinin başqa əsərlərində olduğu kimi rübailərində də xalqının taleyi, onun hiss və duyğuları, vətən, torpaq kimi müqəddəs anlamlar hikmət ümmanında öz obrazlı ifadələrini tapmışlar.

“Çox gəzən çox bilər”, həyatda qoyduğun məqsədə, qəlbində yaşatdığın arzuya çatmaq üçün çox axtarmalı, çalışmalı, əziyyət və iztirablardan keçməlisən. Bu böyük məna daşıyan həyati yürüşdə Allah daim səni imtahana çəkir, sınaqdan keçirir, ona, bəşərə daim lazım olan ən dəyərli keyfiyyəti, səbr etmək bacarığını öyrədir. Bu müdrik, hikmətli fikirləri görün hörmətli Məcnun müəllim obrazlı, poetik misralarla necə gözəl ifadə edir:

По жизни брел я, как в лесу плутал,
В горах блуждал, ноги ободрал.
Я думаю, не только испытанье,
Но и терпенье мне Аллах прислал.

Həyatımızda baş verən təzadlar yanaşı yaşasalar da, bir-biriylə harmoniyadan, həmahənglikdən uzaqdırlar. "Vətənindən, el-obasından, xalqından ayrı düşmüş insanın ürəyi gülə, Vətən həsrətiylə buz bağlamış qəlbi isinə bilərmi?" suallarına şair bədii, poetik dildə belə müdrik cavab verir:

А может ли смеяться сердце,
С весельчаком угрюмец спеться?
Без Родины и без народа,
Душе озябшей не согреться.

Müdrik şair nadanlarla, zülmət dünyasında yaşayan qanmazlarımızla, haqq yolunu azmışlarla bağlı Allahımızdan mərhəmət diləyərək onları, hər şeyə, o cümlədən zülmətə və qorxuya qalib gələ biləcək idrak, ağıl, kamal yoluna qoymağı, bununla da onları xilas etməyi xahiş edir:

Дороги укажи, спаси Аллах,
Тех, кто доселе мечется впотьмах.
Сподобь заблудших – лишь одну внуши:
Лишь разум одолеет мрак и страх.

Vətənpərvər şairin həyatda hər şeyi hərraca qoyan, hətta üzərində şəhidlərimizin qanı tökülmüş torpaqlarımızı cürbəcür yollarla düşmənə satan mənəviyyatını itirmiş geyrətsizlərə, bu gün kef-damaq içində “Qarabağ”, “Şuşa” restoranlarından dəmli çıxan “insan”lara qarşı nifrəti sonsuzdur və haqlı olaraq, onların adının tariximizin biabırçılıq səhifəsinə yazılması qənaətinə gəlir:

Торгуют всем, не зная грани,
Землей, под разными парами.
Цена же тому лишь известна,
Кто лег в нее на поле брани.

В историю страну впиши,
Что веселятся от души.
Те, кто подвыпивши выходят,
Из «Карабаха» и «Шуши».

Təqdim olunmuş paylaşmada şairin qələmə aldığı mövzular olduqca rəngarəngdir. Məcnun müəllimin bütün yaradıcılığında olduğu kimi rübailərində də lirika xüsusi yer tutur.
Əsil sevgi, məhəbbət hətta nakam da olsa, sevənin qəlbində daim hökm sürür, onun xəyalında yaşamağa məhkumdur, surəti daima gözü qarşısındadır, keçirdiyi xoş anlar, hisslər, duyğular onu tərk edə bilməz:

В глазах моих застыл твой лик,
Верни любви ушедший миг.
И родинку не прячь стыдливо,
Душой своей я к ней приник.

Sevgi, sevən qəlbə bahar, gül-çiçək, sevinc notları ilə bərabər, yuxusuzluq, həyəcan hissləri, duyğuları gətirir. Məhəbbətin qaranlıq, aydın olmayan dumanlarında şairin qəlbi sevgi oxuna tuş gələ bilər:

Ты – пышное весны цветенье,
Бессонница и наважденье.
Не поражай Меджнуна душу
Стрелой в тумане заблужденья.

Bu yazıda rübailərdən bir neçə nümunə gətirərək hörmətli şairimiz Məcnun Göyçəlinin rübai janrında da yüksək poetik uğurlara nail olduğunun şahidi olduq. Çox vaxt şeirin başqa dilə tərcüməsində onun sözaltı, sətiraltı mənası, onun ruhu tam əksini tapa bilmir. Lakin Məcnun müəllimin rübaiələrinin tərcüməçisi İnessa Lovkova şairin bədii söz təravətini, obrazlı, poetik düşüncə tərzini qoruyub saxlaya bildiyindən xüsusi təşəkkürə layiqdir!

Rübailərinə məxsus olan müdrik fikirlərin poetik ifadəsindən, hikmətli misraların obrazlı rəngarəngliyindən aldığım xoş təəssürata, zövqə, ruh yüksəkliyinə görə sevimli şairimiz Məcnun Göyçəliyə təşəkkür edir, ona möhkəm can sağlığı, yeni yaradıcılıq uğurları arzulayıram!



Ələddin Allahverdiyev
Professor, Moskva


Etiket:
Xəbərlər

Prezident İlham Əliyev Əhliman Əmiraslanovla bağlı  Sərəncam imzaladı

16.11.2022

Fəxrəddin Salimin “Dədə Qorquddan Dədə Ələsgərə” kitabının təqdimat mərasiminin iştirakçılarına Ələddin Allahverdiyevin təbrik məktubu

11.10.2022

Kəsəmən məktəbinin məzunlarının 50 illiyi

30.06.2022

Ələddin Allahverdiyev – 75

28.05.2022

Peşə təhsili alan gənclərin turizm sahəsində sahibkarlıq imkanları layihəsi keçirilir

04.03.2022

BÖYÜK AZƏRBAYCAN OLMALIYAM MƏN... GÖYÇƏ ADLI İLAHİ SEVGİ...

19.02.2022

Qərbi Azərbaycanın Qaraqoyunlu dərəsi haqda televiziya filmi

29.01.2022

Müəllimlərim haqda xatirələrim - Musa Kərimov 

17.01.2022

Səksəninci döngə

27.12.2021

İlham Əliyev – Onun əsil DOĞUM GÜNÜ 8 NOYABRDIR

24.12.2021

Akademik Əhliman Əmiraslanov Prezident İlham Əliyevə təşəkkür etdi

05.12.2021

İntiqamın arzusu: “Mənə elə rəssam verin ki, məni ayaq üstə çəksin”

24.11.2021

AŞIQ ABBASƏLİ NƏZƏROV

22.11.2021

Altmış ilin sözə dönən anları 

27.09.2021

Şəhid qardaşıma məktub – Günay Vəlizadə yazır
   

25.09.2021

Nazilə Gültacın təqdimatında könül yolçuluğumuz davam edir. Bu dəfəki könül yolçumuz Gülay Toldur.

08.09.2021

UĞUR ƏNGƏL TANIMIR

07.09.2021

Göyçə mahalının Basarkeçər rayonu İkinci dünya müharibəsində

02.09.2021

Nazilə Gültacın təqdimatında könül yolçuluğumuz davam edir. Bu dəfəki könül yolçumuz Üzeyir Güleçdir.

02.09.2021

Nazilə Gültacın təqdimatında könül yolçuluğumuz davam edir. Bu dəfəki könül yolçumuz  Turğay Değrimencidir.

30.08.2021

Sən özün bir kitabsan - Aygün Xəlilqızı yazır

07.08.2021

Aşıq Ələsgərin gürcü dilində nəşr edilən şeirlər kitabının təqdimatı keçirilib

06.08.2021

"Dədə Ələsgər ocağı" İctimai Birliyinə professor Ələddin Allahverdiyevin təbrik məktubu.

17.07.2021

Azərbaycan təbiəti və Aşıq Ələsgər

08.07.2021

Aşıq Ələsgərin gürcü dilində şeirlər kitabı nəşr olunub.

30.06.2021

Bağırovun NKVD "padvalında" döydüyü qatı bolşevikin dəhşətli aqibəti

08.06.2021

Tbilisidə Mehriban Əliyevaya həsr olunan gürcü dilində kitab təqdim edilib

07.06.2021

QƏRBİN QURUMUŞ GÜLLƏRİ, ŞƏRQİN DÖYÜNƏN QƏLBİ...  

26.05.2021

Ermənilərin QARAGÖL sevdası: "Xəritə üzərində o ərazilər Azərbaycanındır" - İki müəllimin SSRİ-nin fərmanına ÜSYANI 

25.05.2021

Dəmir yumruğun memarı Heydər Əliyevdir

10.05.2021

Daşkənd kəndinin İkinci Dünya Müharibəsi Veteranları

09.05.2021

Nazilə Gültacın şeirləri - İlahi, göylərə bir yuxu göndər.

19.04.2021

"Adım Ələsgərdir, Göyçə mahalım!" adlı online bədii konfrans keçirilmişdir.

19.04.2021

Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin zabiti Orxan Məmmədovu Səlcuq Bayraktar mükafatlandırdı.

06.04.2021

GÖYÇƏYƏ AÇILAN PƏNCƏRƏLƏR...

30.03.2021

AŞIQ ƏLƏSGƏRİN “YÜKÜM” RƏDİFLİ DİVANİSİNİN AÇIQLAMASI

29.03.2021

Milli-mədəni sərvətlər xəzinəmizə misilsiz töhfələr bəxş etmiş dahi sənətkar

21.03.2021

Aşıq Ələsgərin vəfatı

07.03.2021

Xocalı soyqırımı haqqında məlumat

26.02.2021

Onu anasının dolmuş gözlərində gördüm

25.02.2021

Aşıq Ələsgərin kötücəsi "OSCAR"-a layiq görüldü.

23.02.2021

“Mən Göyçə mahalına, sonra Abasqulu bəyin yurduna getmək istəyirəm”!-Zahid Oruc

23.02.2021

Başın sağ olsun, Vətən!

20.02.2021

Azərbaycanlı əməkdar jurnalist vəfat etmişdir.

20.02.2021

Sahib Alıyev: Nizami ilində Dədə Ələsgərin yubileyinin keçirilməsində mən bir rəmzilik görürəm.

19.02.2021

Prezident İlham Əliyev "Aşıq Ələsgərin 200 illik yubileyinin qeyd edilməsi haqqında" sərəncam imzalayıb.

19.02.2021

Lirik etiraf və bədii özünüifadənin lakonik forması

18.02.2021

18.02.2021

MİN  BƏZƏKLİ XALIYDI GÖYÇƏ...

12.02.2021

Erməni silahlıları Göyçənin Şorca kəndinin bütün kişilərini öldürürlər

09.02.2021
Bütün xəbərlər