MƏCNUN GÖYÇƏLİ RÜBAİLƏRİ

14:52 / 08.08.2019

 Böyük şairimiz Məcnun müəllimin ölkəmizdə rus dilində çap olunan “Литературный Азербайджан” (“Ədəbi Azərbaycan”) jurnalında dərc olunmuş və onun bizlərə facebook səhifəsində təqdim etdiyi rübailərini oxuyarkən bu qiraətdən məmnunluq duydum, zövq aldım və ondan götürdüyüm xoş təəssüratı sizinlə bölüşmək istədim.
Əvvəlcə şərq yazılı ədəbiyyatının geniş yayılmış şeir janrlarından biri olan rübai haqqında qısa məlumatı yadımıza salaq. Rübai birinci, ikinci və dördüncü misraları həmqafiyə, üçüncü misrası isə sərbəst qalan dörd misralıq müstəqil poeziya əsəridir. Bəzən misralarda həmqafiyə olan sözlərdən sonra rədif də gələ bilər. Dörd misrada bitkin, həm də məna və ideyaca mühüm, dərin fəlsəfi bir fikir ifadə etmək rübaidə əsas şərtdir. Dünya ədəbiyyatında rübainin ən klassik nümunələrini Şərqin dahi mütəfəkkiri Ömər Xəyyam qoyub getmişdir. Azərbaycan ədəbiyyatının qüdrətli sənətkarları Məhsəti Gəncəvi, Mirzə Şəfi Vazeh və bir çox başqaları da rübai janrında gözəl sənət nümunələri yaratmışlar.
Məcnun Göyçəlinin başqa əsərlərində olduğu kimi rübailərində də xalqının taleyi, onun hiss və duyğuları, vətən, torpaq kimi müqəddəs anlamlar hikmət ümmanında öz obrazlı ifadələrini tapmışlar.

“Çox gəzən çox bilər”, həyatda qoyduğun məqsədə, qəlbində yaşatdığın arzuya çatmaq üçün çox axtarmalı, çalışmalı, əziyyət və iztirablardan keçməlisən. Bu böyük məna daşıyan həyati yürüşdə Allah daim səni imtahana çəkir, sınaqdan keçirir, ona, bəşərə daim lazım olan ən dəyərli keyfiyyəti, səbr etmək bacarığını öyrədir. Bu müdrik, hikmətli fikirləri görün hörmətli Məcnun müəllim obrazlı, poetik misralarla necə gözəl ifadə edir:

По жизни брел я, как в лесу плутал,
В горах блуждал, ноги ободрал.
Я думаю, не только испытанье,
Но и терпенье мне Аллах прислал.

Həyatımızda baş verən təzadlar yanaşı yaşasalar da, bir-biriylə harmoniyadan, həmahənglikdən uzaqdırlar. "Vətənindən, el-obasından, xalqından ayrı düşmüş insanın ürəyi gülə, Vətən həsrətiylə buz bağlamış qəlbi isinə bilərmi?" suallarına şair bədii, poetik dildə belə müdrik cavab verir:

А может ли смеяться сердце,
С весельчаком угрюмец спеться?
Без Родины и без народа,
Душе озябшей не согреться.

Müdrik şair nadanlarla, zülmət dünyasında yaşayan qanmazlarımızla, haqq yolunu azmışlarla bağlı Allahımızdan mərhəmət diləyərək onları, hər şeyə, o cümlədən zülmətə və qorxuya qalib gələ biləcək idrak, ağıl, kamal yoluna qoymağı, bununla da onları xilas etməyi xahiş edir:

Дороги укажи, спаси Аллах,
Тех, кто доселе мечется впотьмах.
Сподобь заблудших – лишь одну внуши:
Лишь разум одолеет мрак и страх.

Vətənpərvər şairin həyatda hər şeyi hərraca qoyan, hətta üzərində şəhidlərimizin qanı tökülmüş torpaqlarımızı cürbəcür yollarla düşmənə satan mənəviyyatını itirmiş geyrətsizlərə, bu gün kef-damaq içində “Qarabağ”, “Şuşa” restoranlarından dəmli çıxan “insan”lara qarşı nifrəti sonsuzdur və haqlı olaraq, onların adının tariximizin biabırçılıq səhifəsinə yazılması qənaətinə gəlir:

Торгуют всем, не зная грани,
Землей, под разными парами.
Цена же тому лишь известна,
Кто лег в нее на поле брани.

В историю страну впиши,
Что веселятся от души.
Те, кто подвыпивши выходят,
Из «Карабаха» и «Шуши».

Təqdim olunmuş paylaşmada şairin qələmə aldığı mövzular olduqca rəngarəngdir. Məcnun müəllimin bütün yaradıcılığında olduğu kimi rübailərində də lirika xüsusi yer tutur.
Əsil sevgi, məhəbbət hətta nakam da olsa, sevənin qəlbində daim hökm sürür, onun xəyalında yaşamağa məhkumdur, surəti daima gözü qarşısındadır, keçirdiyi xoş anlar, hisslər, duyğular onu tərk edə bilməz:

В глазах моих застыл твой лик,
Верни любви ушедший миг.
И родинку не прячь стыдливо,
Душой своей я к ней приник.

Sevgi, sevən qəlbə bahar, gül-çiçək, sevinc notları ilə bərabər, yuxusuzluq, həyəcan hissləri, duyğuları gətirir. Məhəbbətin qaranlıq, aydın olmayan dumanlarında şairin qəlbi sevgi oxuna tuş gələ bilər:

Ты – пышное весны цветенье,
Бессонница и наважденье.
Не поражай Меджнуна душу
Стрелой в тумане заблужденья.

Bu yazıda rübailərdən bir neçə nümunə gətirərək hörmətli şairimiz Məcnun Göyçəlinin rübai janrında da yüksək poetik uğurlara nail olduğunun şahidi olduq. Çox vaxt şeirin başqa dilə tərcüməsində onun sözaltı, sətiraltı mənası, onun ruhu tam əksini tapa bilmir. Lakin Məcnun müəllimin rübaiələrinin tərcüməçisi İnessa Lovkova şairin bədii söz təravətini, obrazlı, poetik düşüncə tərzini qoruyub saxlaya bildiyindən xüsusi təşəkkürə layiqdir!

Rübailərinə məxsus olan müdrik fikirlərin poetik ifadəsindən, hikmətli misraların obrazlı rəngarəngliyindən aldığım xoş təəssürata, zövqə, ruh yüksəkliyinə görə sevimli şairimiz Məcnun Göyçəliyə təşəkkür edir, ona möhkəm can sağlığı, yeni yaradıcılıq uğurları arzulayıram!



Ələddin Allahverdiyev
Professor, Moskva


Etiket:
Xəbərlər

Ərəblinski niyə öldürüldü?

17.10.2019

Ermənilər tarixi bu cür SAXTALAŞDIRIB: Əslində isə indiki İrəvan şəhəri...

17.10.2019

İradə Aytel – “Türkəm, kürdəm, talışam, ləzgiyəm, avaram, udinəm…”

16.10.2019

Milli Ordu quruculuğunun ilk hərbi məktəbləri

16.10.2019

Rizvan Talıbov: “1988-1991-ci ilər ərzində Ermənistandan qaçqın düşmüş 500000 (beş yüz min) bu günkü faktiki sayları 1.000000-u (bir milyonu) keçmiş Ermənistan qaçqınlarının məsələsi sülh danışıqlarının predmeti olmalıdır”

15.10.2019

Azərbaycanda çadra əleyhinə hərəkat - Səriyyə Xəlilovanın Bakını ayağa qaldıran qətli

14.10.2019

"Qara bağ": SSRİ dağılmağa nədən başladı

11.10.2019

“Nobel” almış qadınlar

11.10.2019

Uğur böcəyi  

10.10.2019

Qeyrətimiz olarsa, yaxud sonuncu dayaq nöqtəsindən reportaj - FOTOLAR

09.10.2019

Sahilsiz qəlbinin dalğalarını misralara çevirən şair…  ABDULLA FARUQ

09.10.2019

Məşhur azərbaycanlı aktyor və bolşevikin sui-qəsdi ilə öldürülən Həsən bəy Ağayev - “Qürbətin doğma məzarları”

08.10.2019

Təsəvvüf, Vəhdəti-vücud və An-i daimin qısa şərhi

07.10.2019

Ermənilər Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ən uğurlu diplomatı haqda ARXİVLƏRİ AÇDILAR

04.10.2019

3 oktyabr tarixinin Türk Dünyası üçün önəmi

03.10.2019

90 min uşağı ölümdən xilas edən həkimin inanılmaz həyat hekayəsi

03.10.2019

Tibb bacısıyla evləndi, tibb bacısı da onu öldürdü – Maraqlı faktlar

02.10.2019

Bu gün günlərdən Vaqif Bayatlı...

01.10.2019

“Şəhidlərə müqəddəs məkan, qazilərə Vətən olan - Azərbaycan”... və yaxud Acıdərə döyüşlərinin tale yazısı...

01.10.2019

FƏTƏLİ XAN XOYSKİNİN İNGİLİS GENERALINA DEDİKLƏRİ

30.09.2019

İrəvan şəhəri

28.09.2019

Haylar necə erməni oldu?

27.09.2019

Türklərin inanc tarixi: “uçmaq”, “tin”, “Tanrının oğlu”... – I YAZI

27.09.2019

Şeir təhlilləri: M.Ə.Sabir "Neylərdin, İlahi"

26.09.2019

Basarkeçər
(Basatkeçən)

25.09.2019

Çarli Çaplini niyə ABŞ-dan qovmuşdular və onu niyə kommunist casusu adlandırırdılar

24.09.2019

Heydər Əliyevin anası haqda maraqlı XATİRƏLƏR

24.09.2019

“Ülvimə bir məktub yazdım” kitabı çap olunub

23.09.2019

ADAM YAŞAMAQDAN QORXUR

23.09.2019

"Bir alman - möhtəşəm insan, iki alman - ittifaq, üç alman - müharibə deməkdir!"

20.09.2019

Goyce.az saytı Rüstəm Dastanoğlu ilə müsahibəni təqdim edir.

20.09.2019

Şahbulaq Qıfılı saray kompleksi - Qarabağ abidələri  

20.09.2019

Cəlalilər: qanlı üsyan, izi itmiş Koroğlu, öldürülən Dəli Həsən

19.09.2019

Nərimanlı kökənli 27 abituriyent "tələbə" adını qazandı

18.09.2019

Əfsanəvi Mixaylo Rəsulzadəni öldürməkdən imtina etmişdi- GİZLİ TARİX

18.09.2019

Üzeyir Hacıbəyovun həyat və yaradıcılığı

18.09.2019

İşğal altında olan torpaqlarda 330 yerli əhəmiyyətli abidə dağıdılıb

17.09.2019

NİL ADAM

16.09.2019

Rəhim Əliyev. Birinci Türkoloji Qurultayın iki qərarı haqqında

14.09.2019

Tereza ana ilə bağlı İNANILMAZ FAKTLAR: 12 yaşında... - FOTO

14.09.2019

"Ey Firdovsi, qalx, küfr etdiyin türkü gör" - Əmir Teymurun türkü aşağılayan Firdovsiyə cavabı

13.09.2019

Baninin “Qafqaz Günləri” – köhnə Bakının hekayəsi

12.09.2019

Tarixdə iz qoyanlar: Təbrizdə ana dilində ilk məktəb açan MÜƏLLİM – Şahın Tehrana çağırdığı azərbaycanlı

12.09.2019

“Azərbaycanda erməni qırğınları və deportasiyaları” haqqında baxışların tənqidi təhlili

11.09.2019

Mükəmməl kitab yazmaq istəyirsinizsə... - DAHİLƏRİN TÖVSİYƏSİ

11.09.2019

M.Ə.Rəsulzadənin və N.Nərimanovun İmam Hüseyn haqqında fikirləri - Layihə
 

10.09.2019

Kərbəla nədir?

10.09.2019

Tağıyevin qızı Saraya katib Hacıyev nələr etdi?

09.09.2019

Qafqazın əsil sahibi kimlər imiş?

07.09.2019

Asəf QAYA: ULAMAĞIN ÇAĞIDIR, ULA BOZ QURDUM, ULA!..

06.09.2019
Bütün xəbərlər