Aşıq Ələsgərin yaradıcılığında qadın obrazlarına elmi baxış...

Əslən Gürcüstanlı olan ziyalı xanım, tibb elmləri doktoru, professor, cərrah mama-ginekoloq Fatimə xanım Hacıyeva bir neçə elmi kitab müəllifidir. O, hazırda Azərbaycan aşıq poeziyasının ustadı, saz -söz sultanı Aşıq Ələsgər haqqında yeni faktlara dayanan araşdırma-tədqiqat işləri görməkdədir. Aşıq Ələsgər yaradıcılığında qadın motivləri və onlara peşəkar həkim yanaşması tədqiqatın əsas hissəsini təşkil edir. Fatimə Hacıyeva peşəkar həkim olmaqla yanaşı cəmiyyətin digər sahələrinə, eləcə də mədəniyyət sahəsinə marağı ilə fərqlənib. Bir neçə elmi kitabın müəllifi olan Fatimə xanımın müxtəlif sferalarda apardığı araşdırmalarla əlaqədar önəmli mövzularda dəfələrlə məqalələri dərc edilmişdir.

Hazırda isə Azərbaycan aşıq poeziyasının ustadı, saz -söz sultanı Aşıq Ələsgər haqqında yeni faktlara dayanan araşdırma-tədqiqat işləri görməkdə olan həkim Hacıyeva, Aşıq Ələsgər yaradıcılığında qadın motivlərinə peşəkar həkim kimi yanaşmaqla tədqiqatının əsasını bu mövzuya yönəltmişdir. "Elmdə heç bir ideya ehkam deyil; hər bir insan ən məşhur alimin ən çox yayılmış ideyasını da istənilən vaxt yenidən yoxlamaq səlahiyyətinə malikdir." Əbu Turxan “Bütün əsrlərin əbədiyaşar filosofu, dahi şəxsiyyət Əbu Turxanın bu fikirləri ilə tam razıyam... Həkim olsam da, doğulduğum Borçalı elinin bir nümayəndəsi, bir el qızı olduğum üçün ədəbiyyata, ədəbiyyatşünaslığa, xüsusən də son zamanlar folklora, aşıq ədəbiyyatına marağım çoxalıb. “Bütün əsrlərin əbədiyaşar filosofu, dahi şəxsiyyət Əbu Turxanın bu fikirləri ilə tam razıyam...

Həkim olsam da, doğulduğum Borçalı elinin bir nümayəndəsi, bir el qızı kimi ədəbiyyata, ədəbiyyatşünaslığa hər zaman sevgim olub. Təbii ki, bunu ailədən gələn dəyərlərlə də əlaqələndirmək olar. Qeyd edim ki, son zamanlar xüsusən də folklora, aşıq ədəbiyyatına marağım artıb. Azərbaycan aşıq sənətinin, aşıq poeziyasının tarixində şərəfli yer tutan dahi şəxsiyyət, təkrarsız el ozanı Aşıq Ələsgərin qeyri-adi fitri qabiliyyəti sayəsində yaratdığı əsərlərə, özünəməxsus bədii boyalarla ifadə etdiyi sənət incilərinə biganə qalmaq mümkün deyil. Xüsusən də Aşıq Ələsgər şeirlərində yüksək söz, incə hisslər, dərin duyğularla yaratdığı qadın obrazı diqqətimi çox cəlb etdi. Qələmə aldığı gözəlləri bütün xarici məlahəti və daxili zənginliyi ilə təsvir edib. Azərbaycan aşıq sənətinin, aşıq poeziyasının tarixində şərəfli yer tutan böyük şəxsiyyət, təkrarsız el ozanı Aşıq Ələsgərin qeyri-adi fitri qabiliyyəti sayəsində yaratdığı əsərlərə, özünəməxsus bədii boyalarla ifadə etdiyi sənət incilərinə biganə qalmaq mümkün deyil.

Xüsusən də Aşıq Ələsgər şeirlərində yüksək söz, incə hisslər, dərin duyğularla yaratdığı qadın obrazı hər zaman diqqətimi cəlb edib. Qələmə aldığı gözəlləri bütün xarici məlahəti və daxili zənginliyi ilə təsvir edib. Ustadın sənətinə bir qadın gözü ilə baxmaqla yanaşı, təbii olaraq çalışdığım sferadan birbaşa irəli gələn səbəblərdəndir ki, Böyük Ələsgərin yaradıcılığı məni bu qədər valeh edə bilib.

Dədə Ələsgərin şeir dilində Azərbaycan gözəlinin təbii-mənəvi aləmi, tam milli xüsusiyyətləri zəngin koloriti ilə təsvir olunmuşdur... Onun vəsf etdiyi qadın gözəlləmələri, qadın motivləri, qadın fizionomiyası, qadın xarizması gözümüzdə heç bir rəssamın belə çəkə bilmədiyi ecazkar, canlı bir tablo yaradır. Dədə Ələsgər yaratdığı qadın obrazlarının gözəlliyini Rəbbindən almış huri, mələk simasında təsvir edir. Şairin böyüklüyünün təsiri altında qalmamaq mümkün deyil. Oxuduqca, bir həkim gözü ilə baxdığım o misilsiz, canlı yaradıcılığında olan incə nüanslar — qadın sirri, qadın sehri, qadın fizionomiyası necə də təkrarsızdır, necə də gözəl, yerində, məharətlə vəsf edilmişdir. Ey böyük şair, səni oxumaq özü də bir elmdir, səni oxumaq özü də bir ibadətdir, savabdır, səxavətdir... Sözlərimi elə şairin öz misraları ilə bitirmək istəyirəm: İbadət eyləyən mömin sayılı, Səxavətin ondan çoxdur savabı!

Tibb elmləri doktoru
Fatimə Hacıyeva