Göyçə gölünün pıçıltıları

20:30 / 04.04.2019

Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası və Azərbaycan Yaradıcılıq Fondunun birgə nəşri olan “Multikulturalizm” jurnalı işıq üzü görüb."Multikulturalizm" jurnalının 2018-ci ili üçün nəşr olunan 4-cü sayında göyçəli yazarların şeirləri, nəsr əsərləri işıq üzü görmüşdür.

Goyce.az Qılman İmanın "Multikulturalizm" jurnalında əsərləri nəşr olunan yazarlar haqqında yazdığı "ön söz"ü təqdim edir.

Sözləri özlərindən öndə olduğundan seçilmiş adamları  həmişə sözündən tanımışıq.

Çünki onların sözü tək KİŞİ SÖZÜ yox, həm də ŞAİR SÖZÜ olub. Tanrısal ovqatda sözə poetik libas geyindirib, sözü şeirləşdiriblər. Sonra bu şeirlər tanrıdan gəlmiş vəhy kimi el-el, oba-oba poeziya vurğunlarının dilində ağ göyərçin qanadlı müjdə xəbərinə çevrilib. O müjdə xəbərlərinin çox yayıldığı sazlı-sözlü bir məkanımız varıydı – Göyçə mahalı!  ”Varıydı” ona görə deyirəm ki, 30 ildi bizdən ayrıdı o torpaq. Burada oğuz türkləri Göyçə gölünün qırçınlı ləpələrinin həzin pıçıltılarının ritmi üstündə üzü Tanrıya türkülər oxuyar, ozanların yeddi telli sazının avazında qoşmalar qoşar, nəğmələr bəstələyərdilər.

Bu nəğmələrin, qoşquların  avazında sehrlənənlər elin şad günlərində ozan kimi öz xeyir-duasını  verər, sazıyla çalıb-çağırar, ya da şair olub görüb-götürdüklərini, eşidib-bildiklərini misra sığalına gətirər, el adamına, söz adamına çevrilərdilər.

Bu tanrısal mühitdə Şah İsmayıl Xətainin vəziri böyük sufi şair Miskin Abdal doğulacaqdı. Miskin Abdalın bərəkətli poeziyası dildən-dilə,  eldən-elə yayılaraq öz müridlərini  başına toplayacaq, sinəsi sözlə dolu hələ neçə türk oğluna ilham verəcək, mürşidlik edəcəkdi. Miskin Abdalın sözlə saldığı körpünün üstündən sazıyla birgə Ağ Aşıq keçəcəkdir. O Ağ Aşıq ki, dualı ağzı ilə 40 gün, 40 gecə dastan danışarmış. Beləcə, Göyçənin sazlı-sözlü ədəbi mühiti formalaşacaq, ozan aşıq şeirinə Aşıq Alı kimi, Aşıq Ələsgər kimi qüdrətli saz-söz ustadları, 6 dil bilən cahanşümul ziyalı Mirzə Bəyləri, məhşur “ Molla Nəsrəddin”çi Hacı Əliş ağanı  bəxş edəcəkdi. Sonralar nəsildən-nəsilə ötürülərək bu məktəbin sələfləri yetişəcəkdi.

Belə bir mühitdə ilham payı ilə birgə doğulanların dili qafiyəli, sözü  də özünəməxsus olardı. Bu adamlara özlərindən xəbərsiz el “şair” adı verərdi. Bu şair adının papağı altında xalq sevgisi, el məhəbbəti pərvazlanar, onlara xüsusi hörmət qoyulardı.

Burada əsərləri nəşr olunan,  ötən əsrin 60-70-ci illərində yaradıcılığa başlamış  İsmixan Didərgin, Zəki İslam, Alqayıt Xəlilov, Sərraf Şiruyə, Eldar İsmayıl, Məcnun Göyçəli, Aqil İman, Sərdar Kərimli ədəbi mühitdən öncə elin-obanın şair kimi dəyərləndirdiyi qüdrətli söz sənətkarları, elin daxili istəklərini öz yaradıcılıqlarında ehtiva edə bilən tanınmış el şairləridir.

Bu qələm adamları Sovet əxlaqı ilə tərbiyələnsələr də, sovetizmin gətirdiyi bəlaları erkən anladıqlarından bunu öz yaradıcılıqlarında açıq-aşkar yazar, xalqı ayıq olmağa səsləyərdilər. Bəzən onları mərkəzi mətbuatda ayələt yazarıdı deyib burunlayar,  çapına qadağa qoyardılar. Ancaq yasaq olunduqca əsərlərinin çapına qadağa qoyulduqca,  onların şöhrəti artar, şeirləri el yaddaşına yazılardı.

Orasını da deyim ki, bu şairlərin yaradıcılığının əsas leytmotvini xalq müdrikliyindən gələn didaqtik ricətlərlə hörülmüş ustadnamələr, lirik-pisxoloji qoşmalar, gəraylılar, dilimizdəki  sözlərin cinas imkanlarını mükəmməl göstərən  təcnislər təşkil edərdi.

80-90 cı illərdə ustadların izi ilə fərqli bir manerada yaradacılığa başlayan Rəşid Göyçənin, Səyyarə Məmmədlinin, Füzuli Sabiroğlunun, Əli Məhərrəmovun poeziyasındakı modernist gedişlər, Rüstəm Dastanoğlunun, Şəfa Vəlinin hekayələrindəki axıcı təhkiyə, sturuktur zənginliyi Göyçə ədəbi məktəbinin nümayəndələrinin daim inkişafda olduğunu bir daha təsdiqləyir.

Qılman İman


Etiket:
Xəbərlər

Qərbi Azərbaycan (Ermənistan) kolanıları

24.04.2019

Asif Ata. Deyimlər (“Rəmzlər” Bitiyindən)

23.04.2019

Səfəvilər dövründə Azərbaycan dili

23.04.2019

Bizim Kino - Qanlı Zəmi 

22.04.2019

Göyce.az Azər Abdullanın "Qəmərlidən keçən qatar"  hekayəsini təqdim edir.

21.04.2019

Qardaşını və oğlunu şəhid verən yeganə Xalq yazıçımız

21.04.2019

Viktor Hüqo və onun "Paris Notr-Dam kilsəsi"

20.04.2019

Qəlbində vətən həsrəti inildəyən şair...

19.04.2019

Başlıbel qətliamından 26 il ötür - İşğaldakı Şəhid ruhlar məskəni...

19.04.2019

Özünü ölümə atıb əsgərlərini xilas edən komandir: Elnur Əliyevin həyat yolu- FOTOLAR

18.04.2019

Özündən 60 yaş böyük kişi ilə evlənən dahi qızcığaz

17.04.2019

URVATLI SÖZÜN İŞIĞINDA

17.04.2019

Əliyev İsmayıl Hüseyn oğlu

16.04.2019

Azərbaycandilli mətbuat Ermənistanda qadağaya məruz qalanda, Bakıda erməni dilində qəzet və jurnallar çıxıb

16.04.2019

"Böyük Ermənistan və ermənilərin xilası”: ABŞ nədən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətini tanımadı...

15.04.2019

BAĞLAYIN GÜNAHKAR PƏNCƏRƏLƏRİ
       (Məsum günahkar Elina üçün )

15.04.2019

Xain bəd qandırar a yara məndən-Növrəs İmanın şeirləri

14.04.2019

Rusiya sovetləşmə müqabilində Zəngəzur, Göyçə, Dərələyəz mahalları Ermənistana vermişdir.

14.04.2019

Kişilik məktəbi (Hekayə)

13.04.2019

Xatirə Həsrət Göyçənin şeirləri

12.04.2019

Erməni tarixçi ermənilərin qədim xalq olması barədə iddiaları alt-üst etdi – Video

12.04.2019

“BÜTÜN QƏLƏBƏLƏR – QAN RƏNGİNDƏDİR”

12.04.2019

XIX əsrin əvvəllərində Qarabağ və Gəncə xanlıqlarının inzibati vahidləri və əhalisi

11.04.2019

Müəllim ucalığı

11.04.2019

Ənəlhəqq həqiqəti...

10.04.2019

Namiq Məna: Meyxanada bədahətən şeir deyən elə adamlar göstərərəm sizə, özünə şairəm deyən bir ay evində oturub fikirləşsə, o sözləri yaza bilməz.

10.04.2019

Rəşid Göyçənin şeirləri

09.04.2019

AŞIQ ŞAHSOLTAN – 70   SAZLI-SÖZLÜ BİR DÜNYANIN RƏNGLƏRİ

09.04.2019

17 nəfərin diri-diri yandırıldığı gün-AĞDABAN SOYQIRIMI

08.04.2019

İlk baxışdan ilk məhəbbət

07.04.2019

Füzuli Sabiroğlunun şeirləri

06.04.2019

Bir toponimin hikməti

06.04.2019

Richard Branson - Hər şeyi kənara qoy! GİRİŞ VƏ ET!...

05.04.2019

Sarınər gədiyinə varanda

05.04.2019

Göyçə gölünün pıçıltıları

04.04.2019

Aprel şəhidləri - Fotolorla

04.04.2019

İstedadlar sorağında - Rəşid Bərgüşadlı

03.04.2019

İtirdiklərimiz!...

02.04.2019

Gizlin dəfn edilən böyük aktyor - Adil İsgəndərovu niyə kimsə yada salmadı...

01.04.2019

Ləngərli kişi

01.04.2019

İşğalçı Rusların dərsini verən Səfəvi hökmdarı - II Şah Abbas

31.03.2019

1918-ci il azərbaycanlıların soyqırımı. Bakıda mart qırğınları

31.03.2019

Aşıq Alının yeddi divanisi

30.03.2019

"Mikoyan Dağlıq Qarabağ və Zəngəzurun Ermənistana verilməsinə ən kəskin etiraz edənlərdən olub"

30.03.2019

Bu torpaqda izin qaldı...

29.03.2019

“Erməni-qriqoryan kilsəsi XIX əsr ərzində alban irsini məhv edib, qarət edirdi”

28.03.2019

Vətən, başın sağ olsun

28.03.2019

İrəvan şəhəri və onun tarixi haqqında

27.03.2019

Ermənilərə qan udduran qaçaq qadın-“Kişi Tavat” - ARAŞDIRMA

27.03.2019

“Qorbaçov “peşka” idi, SSRİ-ni Andropovun adamları dağıtdı” - SƏS-KÜY YARADACAQ MÜSAHİBƏ

26.03.2019
Bütün xəbərlər