Unutqanlıq, yaxud tarixi unutqanlığın ibrət dərsi - BİRİNCİ YAZI

19:55 / 25.11.2019

“Tarixi yaddaşsızlıq və unutqanlıq xalqımıza baha başa gələ bilər.Azərbaycanlılara qarşı zaman- zaman tördilən bu ağır cinayətləri unutmamaq, böyüyən nəsli bədxah qüvvələrin məkrli niyyətlərinə qarşı ayıq-sayıqlıq ruhunda tərbiyə etmək mühüm vəzifəsidir”.
Ulu öndər Heydər Əliyev

“Bizim tarixi torpaqlarımız İrəvan xanlığıdır, Zəngəzur, Göyçə mahallarıdır. Bunu gənc nəsil də, dünya da bilməlidir. Mən şadam ki, bu məsələ ilə bağlı - bizim əzəli torpaqlarımızın tarixi ilə bağlı indi sanballı elmi əsərlər yaradılır, filmlər çəkilir, sərgilər təşkil olunur.”
İlham Əliyev
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Əsrlər boyu ən ağır cinayətlərə əl atan erməni faşistləri öz çirkin niyyətlərinə nail olmaq məqsədilə millətçiliyi və şovinizmi, qonşu türk xalqına nifrət ideologiyasını rəhbər tutaraq azərbaycanlılara qarşı sistemli, planlı şəkildə vəhşiliklər törətmiş, mərhələli olaraq müxtəlif vasitələrlə Azərbaycan ərazilərinin zəbt olunmasına, 100 minlərlə azərbaycanlının öz doğma torpaqlarından deportasiya olunmasına və zəbt olunmuş torpaqlarımızda süni yollarla müxtəlif ərazi vahidlərinin, o cümlədən erməni dövlətinin yaradılmasına nail olmuşlar.

Tarixə nəzər salsaq görərik ki, hələ 1813-cü və 1828-ci illərdə Rusiya imperiyası və İran arasında imzalanan Gülüstan, Türkmənçay müqavilələri ilə Azərbaycan xalqının parçalanmasının, tarixi torpaqlarımızın bölünməsinin əsası qoyulmuş və xalqın bu milli faciəsinin davamı olaraq, torpaqlarımızın zəbt edilməsi prosesi başlanılmışdır.

Qeyd etmək lazımdır ki, XIX əsrə qədər Qafqazda ermənilərin hər hansı bir yaşayış məntəqəsi və ya ərazi vahidi mövcud olmamışdır . Lakin, XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq, Rusiya imperiyası tərəfindən yürüdülən etnik təmizləmə siyasəti nəticəsində Qacarlar İranından və Osmanlı imperiyasından yüz minlərlə erməni bizim doğma torpaqlarımıza köçürülmüş, öz tarixi dədə-baba torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılar isə deportasiyaya məruz qalmışlar. İrəvan, Naxçıvan və Qarabağ xanlıqlarının ərazilərində məskunlaşdırılan ermənilər azlıq təşkil etmələrinə baxmayaraq, öz havadarların himayəsi ilə «erməni vilayəti» adlı inzibati bölgünün yaradılmasına nail olmuş və bununla da, azərbaycanlıların öz torpaqlarından qovulması siyasətinin bünövrəsi qoyulmuşdur.

Hər bir azərbaycanlı üçün qədim Bakı, Gəncə, Bərdə, Şəki, Dərbənd, Naxçıvan, Təbriz, Ərdəbil şəhərləri nə qədər əzizdirsə, İrəvan şəhəri də bir o qədər əziz və doğmadır. Müxtəlif dövrlərdə İrəvan şəhərinin yerləşdiyi ərazi Urartu, Sasani, Ərəb xilafəti, Sacilər, Şəddadilər, Səlcuqilər, Eldənizlər, İlxanilər, Teymurilər, Qaraqoyunlu, Ağqoyunlu, Səfəvilər, Əfşarlar, Qacarlar, çar Rusiyası dövlətlərinin tərkibinə daxil olmuşdur. Yalnız 1918-ci ildə Cənubi Qafqazda ilk erməni dövləti yarandıqdan sonra İrəvan şəhəri Ermənistanın paytaxtına çevrilmişdir.

İrəvan şəhərinin Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin rəhbərliyi tərəfindən 1918-ci ildə Ermənistana hədiyyə edilməsi, yumşaq dillə desək, böyük bir siyasi səhv idi. Bu səhvin doğurduğu yanğı hələ də, hər bir azərbaycalının qəlbində alovlanır. Tarix boyu qəlbindəki bu yanğını söndürə bilməyən böyük ziyalılarımız, bu tarixi ədalətsizliyin gələcək nəsillərimizə çadırılmasından ötrü zaman-zaman əsərlər yazmış, kitablar dərc etdirmişlər. Lakin bu gerçəklik bütün çılpaqlığı ilə yeni ərsəyə gəlmiş “Azərbaycanın əzəli və əbədi torpağı İRƏVAN XANLIĞI” adlı genişhəcmli dördcildlik ensiklopedik topluda daha dolğun, daha dəqiq və tarixi faktların xronoloji ardıcıllığına riayət edilməklə işıqlandırılmışdır.

Əsərlə tanış olduqda aydın görünür ki, görkəmli ziyalı Xanlar Vəliyevin ideya rəhbərliyi, Teymur Əhmədovun tərtibatı və elmi redaktorluğu ilə nəşr olunan dördcildlik kitab Azərbaycan ictimaiyyəti üçün ciddi hadisədir. Dörd cilddən, on üç fəsildən ibarət olan bu ensiklopedik toplu struktur etibarilə iki metodologiya əsasında təsnifatlaşdırılmışdır: məntiqilik və ardıcıllıq.

Topluda irəli sürülən ideyalar ilk növbədə əqli mühakimələrə uyğun olaraq tarixi həqiqətlərə, rəsmi sənədlərə və arxiv materiallarına əsaslandırılmışdır.

Topluda, qələmə alınan mövzular uzlaşdırılmış şəkildə ardıcıl tərtib edilmişdir.
Hazırkı nəslin və gələcək nəsillərin öz tarixi keçmişi barədə dürüst maariflənməsi milli mövcudluğun vacib şərtlərindəndir. Bu baxımdan topluda əsaslandırılır ki, “tarixi, həqiqətlə qurmaq üçün təkcə hadisələrin və faktların tarixini deyil, həm də bunları nəzəri cəhətdən, aşkar - necə və hansı yöndə şərh edildiyini və ermənilərin xristian dünyasına öz şəxsi qurumlarını necə təqdim etdiklərini bilmək lazımdır”. Azərbaycanın ümummilli problemi olan erməni təcavüzü ilə əlaqədar əsərlərin konseptuallığına dair bir neçə istiqamət nəzərdə tutulur ki, bu da əsərin əsas prioritet süjet xəttinin gerçək tarixi faktların xronoloji ardıcıllığa riayət edilrək verilməsi ilə bərabər, həm də milli məfkurəmizin əsasını təşkil edən milli özünüdərk, milli özünütəşkil və milli özünütəsdiq prosesinin daha da müffəssəl tədqiq olunmasına yönəlmişdir.

Kitabın birinci cildi azərbaycanlıların soyqırımı haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanı ilə açılır, qədim tarixi mənbələr əsasında İrəvan xanlığının əzəli Azərbaycan torpağı olması əsaslandırılır. XIX-XX əsrlərdə Cənubi Qafqazda təlatümlü ictimai-siyasi hadisələr fonunda ermənilərin kütləvi köçürülməsi, erməni problemi şərh edilir. Azərbaycan şəhəri İrəvanın kameral təsviri, əyalət dəftərinin icmalı verilir, İrəvan xanlığına qarşı erməni mifi və ərazi uydurmaları ifşa olunur.

Topluda erməni kütləsinin İrəvan xanlığına köçürülməsi ilə əlaqədar xarici ölkələrdə nəşr edilən ədəbiyyatlardan geniş istifadə edilmiş, hətta sübut əhəmiyyəti kəsb edən erməni müəlliflərinin yazılarından da sisatlar göstərilmişdir.

Toplunun əsas qayəsi İrəvan xanlığının yerləşdiyi ərazinin qədim türk-müsəlman torpağı olmasını və yaxın tarixdə ermənilərin başqa yerlərdən həmin əraziyə köçürülməsini sübut etməkdən ibarətdir. Ona görə də bu missiya daha çox təqdim və təqdir edilməlidir.

Ardı 2-ci yazımızda:


Etiket:
Xəbərlər

Eşq bir sirdir...

06.12.2019

Vəzir Orucovun atası İsgəndər Həmidovu silləynən vurdu... - Asim Qasımov 

04.12.2019

Xəzərin “udduğu” neftçilər - Dəhşətli hadisədən 4 il keçdi

04.12.2019

Kişilik simvolu və Cahandar ağa

04.12.2019

Almaniya ordusunun qorxusu – Hitler türkiyəli generallarla niyə görüşmüşdü... (FOTOLAR)

03.12.2019

Ermənilərin köçürülməsinə qarşı Naxçıvanda Keçili üsyanı

02.12.2019

Rus çarları ermənilərə niyə nifrət edirdilər? 

30.11.2019

MƏRHƏMƏTƏ ATILAN GÜLLƏ

29.11.2019

Yaratdığı təriqətlə 900 insanın bir gündə intihar etməsinə səbəb olan Cim Cons – Qatil, yoxsa kahin? - FOTO

28.11.2019

Dərbənddə doğuldu, Bakıda dəfn edildi – teleqüllənin təşəbbüskarı olan general Rəsulbəyovun həyat yolu

27.11.2019

“XƏZİNƏ” Milli Mükafatı sahiblərinə təqdim edilib – FOTOLAR

27.11.2019

Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi şeir müsabiqəsi keçirib

27.11.2019

SSRİ-nin birinci xanımı olan bakılı qızın intiharı – General Qusevin işvəkar arvadının baiskarlığı

26.11.2019

"Erməni soyqırımı" yoxdur deyən fransız yazar: "Bir azərbaycanlı ilə görüşdüm, hönkür-hönkür ağlayırdı" - FOTOLAR,VİDEO

26.11.2019

Unutqanlıq, yaxud tarixi unutqanlığın ibrət dərsi - BİRİNCİ YAZI

25.11.2019

Azərbaycanlı jurnalist Şuşadan yazdı...

25.11.2019

Qorki və Stalin münasibətləri haqqında çoxlarının bilmədiyi faktlar

24.11.2019

 NƏRİMANLI KƏNDİNİN ŞƏHİD KÜNBƏZİ

22.11.2019

Cəsədi döyüş meydanında qalan 19 yaşlı şəhid - Milli Qəhrəman Mehman Sayadov

22.11.2019

Rəsulzadə Türkiyədən niyə getdi?

21.11.2019

Qarakənd faciəsinin gizli məqamları: Əslində nə baş vermişdi? - Şahidlər danışır

20.11.2019

ABŞ-ı 1 trilyon ziyana salan azərbaycanlı general - 25 İLLİK SİRR

20.11.2019

Bu gün həyatdan nakam getmiş şair Zərdüşt Şəfinin doğum günüdür

19.11.2019

Sufilik və Hürufilik

19.11.2019

Tarixçi Həcər haqqında iddiaları alt-üst etdi: “Onun erməniyə ərə getməsi...”

18.11.2019

ELNUR İRƏVANLI- şeirlər

17.11.2019

Milli Dirçəliş Günü

17.11.2019

Atam getmişdi ki, Səməd Vurğunu Göyçəyə - Aşıq Ələsgərin qəbrini ziyarət etməyə gətirsin - Əhliman Əmiraslanov

16.11.2019

Himnimiz necə tapıldı?

15.11.2019

Mustafa Kamal Atatürk Britaniya kəşfiyyatının hesabatlarında: onun haqqında nə deyilirdi?

14.11.2019

Türkiyənin hərb tarixinə adını yazdırmış generalımız - Hüseyn xan Turqut

12.11.2019

Albanların xiristanlığı qəbul etməsi

07.11.2019

Yarımçıq qalmış sevgi və ya sovetlərin üç körpə qıza etdikləri sitəm...

07.11.2019

Ailəsindən küsən, tənha yaşayıb tənha ölən Xalq artisti

06.11.2019

Şah İsmayıl əslində necə öldü? – Şok versiyalar

06.11.2019

Klounların təzim etdiyi, xristianlığı qəbul edən qeyri-adi titullu aktyorumuz...

05.11.2019

"Rəsulzadənin tapançası məni xilas etdi..." - Türk zabitin xatirələri - FOTOLAR

04.11.2019

Xruşşov dövrünün Qarabağ şəhidi - FOTOLAR

04.11.2019

Dronqo kimdir?

01.11.2019

O, Xalq yazıçısı adından çox nökər olmağına sevinmişdi – Maraqlı faktlar

01.11.2019

Bir taleyin oyununda iki böyük türk – ARAŞDIRMA

31.10.2019

Xaricdə yüksək vəzifə tutan azərbaycanlılar - SİYAHI

30.10.2019

“Mən türkəm, bu qədər” - Nobel mükafatçısının HƏYAT HEKAYƏTİ

30.10.2019

İnterneti rədd etmək mümkündürmü? - Umberto Eko yazır...

29.10.2019

Rus dili

29.10.2019

Üzünə Bəxtiyar Vahabzadənin tüpürdüyü general: – “Özümü xoşbəxt hesab edirəm ki, bu adama əl qaldırmadım”

28.10.2019

Amerikalı ravvin erməniləri ifşa etdi

28.10.2019

Qan gölü, əmirə kəllə hədiyyəsi, yerlə yeksan olan tarix... – III YAZI

28.10.2019

Hitlerin əsgəri, Stalinin məhbusu olan Azərbaycan aşığı

25.10.2019

Hüseyn Cavid əbədiliyi

24.10.2019
Bütün xəbərlər