Unutqanlıq, yaxud tarixi unutqanlığın ibrət dərsi - BİRİNCİ YAZI

19:55 / 25.11.2019
Baxılıb: 1358

“Tarixi yaddaşsızlıq və unutqanlıq xalqımıza baha başa gələ bilər.Azərbaycanlılara qarşı zaman- zaman tördilən bu ağır cinayətləri unutmamaq, böyüyən nəsli bədxah qüvvələrin məkrli niyyətlərinə qarşı ayıq-sayıqlıq ruhunda tərbiyə etmək mühüm vəzifəsidir”.
Ulu öndər Heydər Əliyev

“Bizim tarixi torpaqlarımız İrəvan xanlığıdır, Zəngəzur, Göyçə mahallarıdır. Bunu gənc nəsil də, dünya da bilməlidir. Mən şadam ki, bu məsələ ilə bağlı - bizim əzəli torpaqlarımızın tarixi ilə bağlı indi sanballı elmi əsərlər yaradılır, filmlər çəkilir, sərgilər təşkil olunur.”
İlham Əliyev
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Əsrlər boyu ən ağır cinayətlərə əl atan erməni faşistləri öz çirkin niyyətlərinə nail olmaq məqsədilə millətçiliyi və şovinizmi, qonşu türk xalqına nifrət ideologiyasını rəhbər tutaraq azərbaycanlılara qarşı sistemli, planlı şəkildə vəhşiliklər törətmiş, mərhələli olaraq müxtəlif vasitələrlə Azərbaycan ərazilərinin zəbt olunmasına, 100 minlərlə azərbaycanlının öz doğma torpaqlarından deportasiya olunmasına və zəbt olunmuş torpaqlarımızda süni yollarla müxtəlif ərazi vahidlərinin, o cümlədən erməni dövlətinin yaradılmasına nail olmuşlar.

Tarixə nəzər salsaq görərik ki, hələ 1813-cü və 1828-ci illərdə Rusiya imperiyası və İran arasında imzalanan Gülüstan, Türkmənçay müqavilələri ilə Azərbaycan xalqının parçalanmasının, tarixi torpaqlarımızın bölünməsinin əsası qoyulmuş və xalqın bu milli faciəsinin davamı olaraq, torpaqlarımızın zəbt edilməsi prosesi başlanılmışdır.

Qeyd etmək lazımdır ki, XIX əsrə qədər Qafqazda ermənilərin hər hansı bir yaşayış məntəqəsi və ya ərazi vahidi mövcud olmamışdır . Lakin, XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq, Rusiya imperiyası tərəfindən yürüdülən etnik təmizləmə siyasəti nəticəsində Qacarlar İranından və Osmanlı imperiyasından yüz minlərlə erməni bizim doğma torpaqlarımıza köçürülmüş, öz tarixi dədə-baba torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılar isə deportasiyaya məruz qalmışlar. İrəvan, Naxçıvan və Qarabağ xanlıqlarının ərazilərində məskunlaşdırılan ermənilər azlıq təşkil etmələrinə baxmayaraq, öz havadarların himayəsi ilə «erməni vilayəti» adlı inzibati bölgünün yaradılmasına nail olmuş və bununla da, azərbaycanlıların öz torpaqlarından qovulması siyasətinin bünövrəsi qoyulmuşdur.

Hər bir azərbaycanlı üçün qədim Bakı, Gəncə, Bərdə, Şəki, Dərbənd, Naxçıvan, Təbriz, Ərdəbil şəhərləri nə qədər əzizdirsə, İrəvan şəhəri də bir o qədər əziz və doğmadır. Müxtəlif dövrlərdə İrəvan şəhərinin yerləşdiyi ərazi Urartu, Sasani, Ərəb xilafəti, Sacilər, Şəddadilər, Səlcuqilər, Eldənizlər, İlxanilər, Teymurilər, Qaraqoyunlu, Ağqoyunlu, Səfəvilər, Əfşarlar, Qacarlar, çar Rusiyası dövlətlərinin tərkibinə daxil olmuşdur. Yalnız 1918-ci ildə Cənubi Qafqazda ilk erməni dövləti yarandıqdan sonra İrəvan şəhəri Ermənistanın paytaxtına çevrilmişdir.

İrəvan şəhərinin Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin rəhbərliyi tərəfindən 1918-ci ildə Ermənistana hədiyyə edilməsi, yumşaq dillə desək, böyük bir siyasi səhv idi. Bu səhvin doğurduğu yanğı hələ də, hər bir azərbaycalının qəlbində alovlanır. Tarix boyu qəlbindəki bu yanğını söndürə bilməyən böyük ziyalılarımız, bu tarixi ədalətsizliyin gələcək nəsillərimizə çadırılmasından ötrü zaman-zaman əsərlər yazmış, kitablar dərc etdirmişlər. Lakin bu gerçəklik bütün çılpaqlığı ilə yeni ərsəyə gəlmiş “Azərbaycanın əzəli və əbədi torpağı İRƏVAN XANLIĞI” adlı genişhəcmli dördcildlik ensiklopedik topluda daha dolğun, daha dəqiq və tarixi faktların xronoloji ardıcıllığına riayət edilməklə işıqlandırılmışdır.

Əsərlə tanış olduqda aydın görünür ki, görkəmli ziyalı Xanlar Vəliyevin ideya rəhbərliyi, Teymur Əhmədovun tərtibatı və elmi redaktorluğu ilə nəşr olunan dördcildlik kitab Azərbaycan ictimaiyyəti üçün ciddi hadisədir. Dörd cilddən, on üç fəsildən ibarət olan bu ensiklopedik toplu struktur etibarilə iki metodologiya əsasında təsnifatlaşdırılmışdır: məntiqilik və ardıcıllıq.

Topluda irəli sürülən ideyalar ilk növbədə əqli mühakimələrə uyğun olaraq tarixi həqiqətlərə, rəsmi sənədlərə və arxiv materiallarına əsaslandırılmışdır.

Topluda, qələmə alınan mövzular uzlaşdırılmış şəkildə ardıcıl tərtib edilmişdir.
Hazırkı nəslin və gələcək nəsillərin öz tarixi keçmişi barədə dürüst maariflənməsi milli mövcudluğun vacib şərtlərindəndir. Bu baxımdan topluda əsaslandırılır ki, “tarixi, həqiqətlə qurmaq üçün təkcə hadisələrin və faktların tarixini deyil, həm də bunları nəzəri cəhətdən, aşkar - necə və hansı yöndə şərh edildiyini və ermənilərin xristian dünyasına öz şəxsi qurumlarını necə təqdim etdiklərini bilmək lazımdır”. Azərbaycanın ümummilli problemi olan erməni təcavüzü ilə əlaqədar əsərlərin konseptuallığına dair bir neçə istiqamət nəzərdə tutulur ki, bu da əsərin əsas prioritet süjet xəttinin gerçək tarixi faktların xronoloji ardıcıllığa riayət edilrək verilməsi ilə bərabər, həm də milli məfkurəmizin əsasını təşkil edən milli özünüdərk, milli özünütəşkil və milli özünütəsdiq prosesinin daha da müffəssəl tədqiq olunmasına yönəlmişdir.

Kitabın birinci cildi azərbaycanlıların soyqırımı haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanı ilə açılır, qədim tarixi mənbələr əsasında İrəvan xanlığının əzəli Azərbaycan torpağı olması əsaslandırılır. XIX-XX əsrlərdə Cənubi Qafqazda təlatümlü ictimai-siyasi hadisələr fonunda ermənilərin kütləvi köçürülməsi, erməni problemi şərh edilir. Azərbaycan şəhəri İrəvanın kameral təsviri, əyalət dəftərinin icmalı verilir, İrəvan xanlığına qarşı erməni mifi və ərazi uydurmaları ifşa olunur.

Topluda erməni kütləsinin İrəvan xanlığına köçürülməsi ilə əlaqədar xarici ölkələrdə nəşr edilən ədəbiyyatlardan geniş istifadə edilmiş, hətta sübut əhəmiyyəti kəsb edən erməni müəlliflərinin yazılarından da sisatlar göstərilmişdir.

Toplunun əsas qayəsi İrəvan xanlığının yerləşdiyi ərazinin qədim türk-müsəlman torpağı olmasını və yaxın tarixdə ermənilərin başqa yerlərdən həmin əraziyə köçürülməsini sübut etməkdən ibarətdir. Ona görə də bu missiya daha çox təqdim və təqdir edilməlidir.

Ardı 2-ci yazımızda:


Etiket:
Xəbərlər

39 il əvvəl Parisdə Türkiyə konsulluğunu zəbt edən terrorçu – Sislyan 1988-də İrəvanda baş nazirlər kimi qarşılanıb.  

11.08.2020

Erməni deşifrəsi: Paşinyanın üzünə vurulan tarix silləsi

09.08.2020

Şərqli kənizin oğlu: Da Vinçinin Azərbaycan kökləri
 

08.08.2020

Ərzurumlu erməni qatil – o, Los-Ancelesdə türk diplomatları aldadıb görüşə çağırıb və... güllələyib.  

07.08.2020

102 ilin xatirəsi: Sanki Nuru Paşa qayıdır...

06.08.2020

Nasistlərə yardım edən Soros: "Mənəviyyatsız insanam" - ETİRAFLAR

04.08.2020

Vətənpərvər alim, Fəal ictimaiyyətçi

03.08.2020

Qərbi Azərbaycan İrəvan Respublikasının DÖVLƏT GERBİ qəbul olundu

03.08.2020

Azərbaycan dilinin orijinal qrammatikası 400 il sonra

03.08.2020

1 Avqust - Azərbaycan Əlifbası Günüdür
 

01.08.2020

Qurban bayramının yaranma tarixi və İslamda yayılmasının sosial aspektləri

31.07.2020

Atasını ermənilər öldürdü, qardaşı repressiya olundu, oğlu onu illərlə aldatdı - Gülməkdən ölən böyük aktyorumuz

30.07.2020

QHT həssas qrupları diqqətdən kənarda qoymadı.  

30.07.2020

Hamburqlu bar qızı necə Qdanskda türmə cəlladı oldu... - 22 yaşlı Jenni Barkman minlərlə əsiri məhv edib

29.07.2020

Abbasqulu bəy Şadlinski: Andranikə və Qareqin Njdeyə dəfələrlə qan udduran qəhrəman

28.07.2020

Jukovun sədaqətli sürücüsü – Buçindən marşal əleyhinə ifadə almaq istəyiblər, verməyib, 5 il həbs cəzası alıb.

25.07.2020

Bu gün Ağdam rayonunun işğalından 27 il ötür.

23.07.2020

Milli Mətbuat - 145 il

22.07.2020

BİZ ERMƏNİLƏRƏ NƏ VAXT QALİB GƏLƏCƏYİK?

20.07.2020

Onların hədəfi yalnız Qarabağ deyil...” – “Food City”dən erməniləri qovan İlham Rəhimov

18.07.2020

Fransız tarixçi: Bu, Paşinyan hökumətinə inamsızlığı dünyaya sübut etdi

17.07.2020

Şəhid İsmayılovla vida mərasimi keçirilir - Fotolar

16.07.2020

Ermənilərin “Qarabağ” imtinası: “Arsax” nə deməkdir?

15.07.2020

Şəhidlərimizin qisası alındı - TƏFƏRRÜATLAR

15.07.2020

Elmi Araşdırmalar İctimai Birliyi

15.07.2020

Şəhid polkovnik-leytenant Raquf Orucovun həyat yoldaşı Sevinc Orucovanın bu gün şəhid olmuş general-mayor Polad Həşimova məktubu 

14.07.2020

Yolu Bakıdan keçən marşal – Stalinin dostu, SSRİ-nin ən uğursuz hərbçisi və ən şanslı naziri.

14.07.2020

ŞƏKİ ÜSYANI İşğalçı rusiya ordusuna bitməyən nifrətin dastanı.

11.07.2020

Prezident İlham Əliyevin çağırışına uyğun olaraq YAP tərəfindən “Qərbi Azərbaycanda soyqırımına məruz qalmış toponimlərimiz” kitabı nəşr olunub.

09.07.2020

İKİ DİLLİLİK (BİLİNGUALİSM)

08.07.2020

Alman qəzeti İrəvan xanlığından nə yazıb?

08.07.2020

Nazim Hikmətin yeni şeirləri tapıldı -FOTOLAR

06.07.2020

Hitleri qəzəbləndirən, fransız və rus idmançıları peşman edən “Borçalı şiri”

04.07.2020

Semaşko”nun həkimi Hicran Mustafayeva: “Mən cəhənnəmi yerdə gördüm”

04.07.2020

Nazir mənzilindən sürgün düşərgəsinin barakına – Gözəl yazıçı xanım 18 il boyunca iztirablar çəkib.

03.07.2020

Cek Londonun pandemiya ilə bağlı öncəgörməsi
 

02.07.2020

"SÖZÜN XAQANI” HAQQINDA SÖZ  

30.06.2020

Həsən bəy Zərdabinin ailəsi haqqında bilmədiyiniz – Faktlar

28.06.2020

Ermənistanda yetişdirilən “Azərbaycan Türkləri”

28.06.2020

26 iyun Azərbaycanın Milli Ordu Günüdür

26.06.2020

Ağcabədinin Salmanbəyli kəndi Şaumyanın silahdaşının adını daşıyır - ARAŞDIRMA

25.06.2020

Anadoluda erməni etnosu necə ortaya çıxdı?-Şahlar Hacıyev

24.06.2020

Kremlin məmurlarının ölümündə Andropov müəmması-SSRİ tarixinin sirli hadisələri...

23.06.2020

Ermənilər Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ən uğurlu diplomatı haqda ARXİVLƏRİ AÇDILAR

22.06.2020

Buhenvald düşərgəsində əsirlərə cəhənnəm əzabı yaşadan ər-arvad – biri həşərilik edib, o biri sifilis tutub.

21.06.2020

Nuh yurdu Naxçıvanı erməni hücumlarından qoruyan xilaskar

20.06.2020

Mübariz İbrahimov Azərbaycan əsgərinin qəhrəmanlıq rəmzidir

18.06.2020

Xalqın ən birinci günahı kitab oxumamaqdır.

18.06.2020

Kompleks yanaşma olmazsa, virus pik həddə çatacaq..." - ATU-nun dosenti ilə MÜSAHİBƏ

17.06.2020

15 İyun - Milli Qurtuluş Günü Azərbaycan dövlətçiliyinin xilas günüdür

15.06.2020
Bütün xəbərlər