Ümummilli Lider yeganə şəxsdir ki, Ali Baş Komandan onra raport verdi.

20:00 / 15.05.2023
Baxılıb: 1496

100 illik tarixi ərəfəsində böyük şəxsiyyətə dair yeni fikirlər o qədər az və o qədər də statistik tədbirlərin kölgəsində qeyd edildi ki, açığı, bütün bunların onun adına və xidmətlərinə layiq olduğunu düşünmürəm. Bəs mən nə düşünürəm:

1. Ümummilli Lider yeganə şəxsdir ki, Ali Baş Komandan onra raport verdi.
Bu raportdan qabaq, 8 noyabr günü Fəxri Xiyabanda ziyarət etdiyi şəxsiyyətin önündə beləcə demişdi: “Xoşbəxt adamam ki, ata vəsiyyətini yerinə yetirdim”. Ali Baş Komandan şərq kültürünün ata-oğul tandemini, ata vəsiyyətinin müqəddəsliyini, günümüzdə aşılanan ailə dəyərlərini yeniləyib, ailə mənəvi bağlarını vətən bağına bülənd etdi.

2. Heydər Əliyev ilinin qiyməti o zaman daha dəqiq qiymətləndirilə bilər ki, ideoloqlar, texnoloqlar, beyin mərkəzi (əslində az da olsa var.) kontekstində 2023-cü ilin təsnifini ilin yüz ili, ayın yüz ili, günün yüz ili və qəribə məntiqlə əsrin yüz ili kimi qeyd etməli və tarixin 10 may günündən ibarət olmayacağını aşılamalı idilər.

3. 25 oktyabrın 2019-cu ilində prezident Əliyevin müsahibələrindən "Kommersant" qəzeti belə bir başlıq yazmışdı: XXI əsr türk əsri olacaq. Yüz il Təkcə ata Əliyevin fiziki yüz ili olmadı ki, Türkiyəmizin yüzilliyidir, Azərbaycanmızın yüz illiyidir.

4. 2023-cu il Heydər Əliyev ili, 100 illik isə onun Azərbaycan adlı əsəridir.
Heydər Əliyev:
- Azərbaycan xalqı iki ilin qısa sürən AXC-i dövrü istisna olmaqla, yaşanan 71 illik Qırmızı İmperiya idarəçiliyi daxil 163 il, təxminən, 5 nəslin, başqa sözlə əsrlərin və nəsillərin azadlıq arzusunu, siyasi və hüquqi mənada isə dövlət quruculuğuna Heydər Əliyev kimliyi ilə qovuşdu. O, iki əsrin, imperiyaların, tarixi tənəzzüllərin və amansız keçid dövrü ziddiyyətlərinin parlaq qalibi, azadlıq əldə edən dövlətin qoruyub saxlaması yolunda öz ömrünü şam kimi əridərək əldə edə bildi. Ziddiyyətlələrin keyfiyyəti tez-tez bir vəziyyətdən digərinə dəyişə bilər ki, onun da heç zaman və xüsusi qaydaları yoxdur. Çünki elmin həyata sıçramış təcrübəsinə görə zaman-zaman bir ziddiyyət qalib gələr, yaxud da digəri, eyni qaydada ziddiyyətlərin dağıdıcı təbiəti bizim üçün stalinizm dövrünün repressiyasını, torpaqlarımızın bir hissəsinin SSRİ rəhbərliyi tərəfindən əsrin əvvəllərində Ermənistana verilməsi kimi kəskin olaylar dövrün neqativ ab-havasının əsas çalarları olsa da, bu, nəticədə bizim yoxluğumuza deyil, Əliyev strategiyasının effektiv tətbiq olunmasıyla varlığımıza doğru apara bildi.

5. Ötən əsrin 60-cı illərindən etibarən SSRİ Azərbaycanını milli formaya və milli şüura qaytarmaqla qalmayıb, çoxlusayda ədəbi və mədəni sərvətlərlə milli oyanışın əsasını qoydu, Azərbaycanda dil məsələsi, yeni ədəbiyyatın formalaşması, ideoloji fikrin intibahı, milli kimlik üzərində başlanan tarixi diskursların təməlini atdı. O xüsusi idarənin generalı kimi də, SSRİ Olimpinin zirvəsində də, müstəqil ölkənin rəhbəri kimi də həmişə eyni libasda – azərbaycanlı kimliyi ilə görünməyi bacaran və haqqı çatan çox az adamdan biri və birincisi oldu. Onun dövründə ilk dəfə ötən əsrin 60-cı illərində siyasi, mədəni və sosial amillərdən qaynaqlanan və ölkənin tarixində baş verən hadisələr, etnik və mədəni müxtəliflik, dil siyasəti kimi təməl anlayışların geniş intibahı meydana çıxdı. Milli kimlik müzakirələri bir ölkə vətəndaşlarının özlərini necə müəyyənləşdirməsi, bir-biri ilə necə əlaqə qurması və sosial birliyin necə əldə olunması kimi fundamental məsələlər qədər genişləndi. Bir çox ölkə öz tarixi boyu milli kimlik müzakirələri aparsa da elmi mübahisələrin ilk dəfə meydana çıxması ədəbi intibahın kulminasiyaya çıxdığı 60-cılar nəslinin simasında daha çox görünürdü ki, onların böyük əksəriyyətinin əsərlərinin çapı və ya həbsdən xilas edilmələri Heydər Əliyev sayəsində baş tutmuşdu.

6. Onun zamanalararası dövrə istinad edən baxışları özündə yarım qalmış Səfəvi ruhunu, nakam AXC nostalgiyasını, 71 ilin formalaşıb möhkəmlənmiş Qırımızı Günəşin işığında da vahid mirasın ötürülməsinə hesablanmışdı - o, tarixi dövlərin, itirilmiş dövlətçiliyin bərpasının və yaşadılmasının varisi idi. “Tarixi irs bir ölkənin və ya cəmiyyətin mədəni, bədii, tarixi və təbii dəyərlərindən ibarət irsin bütünüdür” - deyirdi Ümummilli Lider. Bu irsə keçmişdə insanların yaratdığı və bugünkü cəmiyyətə miras qalan hər şey daxildir. Tarixi irsin qorunması tarixi və mədəni zənginliyin gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından son dərəcə vacibliyi təsbit edilir, bu irsin bir ölkənin kimliyini təşkil edən mühüm element olması və onun qorunub saxlanması ölkənin tarixini anlamaq və izah etmək üçün həyati əhəmiyyət kəsb etməsi əsas götürülürdü ki, onun dövründə yaradılan tarixi irs muzeyləri, tarixi yerlər, qədim şəhərlərin tapılması, rəsm qalereyalarının çoxalması, arxeoloji qazıntılar, əlyazmalar, qədim kitablar, tarixi sənədlər, tarixi tikililər və digər mədəniyyət sərvətləri kimi müxtəlif formaların tapılması, inkişafı həyata keçirildi. Tarixi irsin qorunması hökumətlərin və vətəndaşların birgə həyata keçirdiyi prosesdir. O bu missiyaya bütün xalqı səfərbər edərək, tarixi irsin qorunub saxlanması yolunda ölkənin kimliyi, tarixi və mədəni zənginliyi üçün son dərəcə vacib addımlar atdı.

7. Heydər Əliyevin özünün şəxsi bayrağı, himni, yeni dövlət arxitekturası ola bilərdi. Dağılmaqdan xilas etdiyi ölkədə onun buna tam haqqı çatdığını demək, heç bir halda yanlış deyil, lakin o, tarixdən gələn dövlətçilik mirasını xüsusi həssaslıqla, onların yarımçıq qalmış dövlətçilik ənənələrinə və proseslərinə sahiblik, körpü yolunu seçdi. Heydər Əliyev fenomeni tarixi hadisələrlə dövrləşdirilsə də, tarix deyil, onun fövqündə dayanan şəxsiyyətdir - o ötən əsrin 60-ı illərində də eyni şövq və məhəbbətlə sevilirdi, bizim əsrin günümüzə təsadüf edən illərində də eyni münasibəti görməkdəyik. Çünki Heydər Əliyev tarix yaradırdı, bu əsrin memarıdır- bu yüz ilin sinonimidir, öz əsrinin əsəri və arxitektorudur. Heydər Əliyev dövlət adamdır - o hakimiyyət deyil, o siyasi mənada heç partiya da deyil, çünki Heydər Əliyev əbədi yaşayacaq dövlətin özüdür, o dövrün dəyişən tendensiyalarına, trendlərinə aid deyil, həmişə öz zirvəsində dayanacaq qədər hakimiyyətüstüdür. Dövlət adamı ölkəsinin maraqlarını, ictimai marağı qoruyar, həmişə onsa sahib çıxar və Heydər Əliyevin bir dövləti vardı - hamımızın Azərbaycanı. Dövlət adamı kimi ölkənin tarixinə, mədəniyyətinə, dəyərlərinə sahib çıxır, özünün və ya gününü deyil, gələcək nəsillər üçün də ciddi öhdəliklər götürür, strateji planlar işləyir və icrasına başlayırdı.

8. Heydər Əliyev heç vaxt məğlub olmayıb
- Bir dövlət adamının hər zaman qalib gələcəyi və ya heç bir vaxt məğlub olmayacağı deyə bir məhfum olmasa da, Heydər Əliyev böhran dövrlərinin, məğlubiyyətlə yadda qalan 90-cı illərin birinci yarısının da yaralarının sarılmasının lideri idi, çünki ən çətin anlarda həlledici qərarlar verə bilmək yalnız ona xas müstəsna dahilik idi. Çünki həmişə qərarlarının məsuliyyətini şəxsən qəbul edirdi. O özünün (yaşamadığı halda) məğlubiyyətlərdən deyil, tarixin, dövlətin, ideyanın dövrünə görə məğlubiyyətindən nəticə çıxaracaq qədər dərin düşünürdü. Çünki bu liderin vəsiyyəti ölkə rəhbəri tərəfindən iki il əvvəl, 8 noyabr günü Şuşanın azad edilməsi ilə Şəhidlər Xiyabanında etdiyi Prezident İlham Əliyev: "Xoşbəxt adamam ki, ata vəsiyyətini yerinə yetirdim" nidasında təzahür edən qələbədə idi ki, bu dəfə ata Əliyevin düşüncələri qalib idi.

9. Əliyevin tria punctumu

Heydər Əliyev xalq yaradıb
Heydər Əliyev dövlət yaradıb
Heydər Əliyev Tarix yaradıb

Heydər Əliyev xalq yaradıb

Effektiv liderlik çətin qərarlar qəbul etməyi, möhkəm əlaqələr qurmağı və bütövlükdə bəşəriyyətin daha böyük rifahı naminə işləməyi əhatə edir ki, Heydər Əliyev yaxşı bir lider daha geniş qlobal konteksti nəzərə alaraq, öz insanlarının ehtiyaclarını prioritetləşdirdi. O Azərbaycan xalqını sözün tam mənasında yaratdı.
Vaşinqtonun Amerikanı, Atatürkün Türkiyəni yaratdığı kimi.

Heydər Əliyev dövlət yaradıb

O Azərbaycan dövlətinin qurucu lideridir - Heydər Əliyev dövlətlə bağlı əsas töhfələrindən biri Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə qəsdi dayandırmaq oldu. O, ölkənin müstəqilliyini qorumaq və qüdrətini artırmaq üçün bir sıra daxili və xarici siyasət addımları atdı. Bunların arasında iqtisadiyyatı müasir şəkildə təkmilləşdirmək, daxili qarşıdurmaları aradan qaldırmaq, xarici münasibətləri gücləndirmək və neft-qaz sahəsindəki resursların inkişafını təmin etmək kimi addımlar var.

Yekun: Heydər Əliyev tarix yaradıb

Heydər Əliyev Azərbaycanın tarixində önəmli xidmətləri sırasında bir çox kitab yazdırmış, tədqiqat apartdırmış və bu sahədə fəal işlər görmüşdür. O, Azərbaycan tarixinin müasir dönəminə aid bütün mərhələlərini inşa etmiş və bu tarixi diqtəni dünya ictimaiyyətinə tanıda bilmişdir.

Əziz Əlibəyli Sosial Tədqiqatlar Mərkəzinin mətbuat xidmətinin rəhbəri, beynəlxalq məsələlər üzrə ekspert


Etiket:
Xəbərlər

“MƏDƏNİYYƏTİMİZİN ZƏNGİNLƏŞMƏSİNDƏ AŞIQ ƏLƏSGƏR AMİLİNDƏN İSTİFADƏ MEXANİZMİ” ADLI ELMİ KONFRANS KEÇİRİLİB

01.07.2024

“Mədəniyyətimizin zənginləşməsində Aşıq Ələsgər amilindən istifadə mexanizmi” elmi konfransı iştirakçılarına

29.06.2024

“DƏDƏ ƏLƏSGƏR OCAĞI” KİTABI NƏŞR OLUNUB

27.06.2024

“Qərbi Azərbaycan Kuboku” uğrunda minifutbol turnirinin açılış mərasimi keçirilib

26.06.2024

Vətən anam, Vətən eşqim, ovqatım. 
Yaddan çıxmaz dəyəri var Göyçənin.

21.06.2024

Qərbi Azərbaycan əsilli iki gəncin toy mərasimi təşkil olunacaq. Naxçıvanda “Qərbi Azərbaycana qayıdış” festival-konqres keçirilir.  

21.06.2024

POEZİYA BİLİCİSİ HƏKİM

18.06.2024

Ramiz Əsgər 70 ili belə yaşadı... - MÜSAHİBƏ

24.05.2024

Qədir Aslan yaradıcılığının qoşa zirvəsi

15.05.2024

Ikinci Dünya savaşında həlak olan Aşıq İdris

12.05.2024

9 may 2024-cü ildə “Xəmsə” şadlıq evində Basarkeçər rayon Daşkənd icmasının görüşü keçirilmişdir.

11.05.2024

Nərimanlı kənd sakinləri, o cümlədən Qarabağ müharibəsinin bir qrup iştirakçısı ilə görüş keçirilib. Nərimanlı sakinlərinə üzvlük vəsiqələri TƏQDİM OLUNUB.  

10.05.2024

Basarkeçər rayon Daşkənd icmasının görüşündə tədqiqatçı-jurnalist Araz Yaquboğlunun çıxışı

10.05.2024

Əhliman Əmiraslanov: Azərbaycan xalqının Ulu Öndərə olan məhəbbəti əbədidir

10.05.2024

NARINCI YUXULAR

08.05.2024

ÇİÇƏYİN SÖZ KƏRPİCLƏRİ

08.05.2024

NƏQA MİNMƏK NƏDİR?

08.05.2024

Sona Abbasəliqızı Türkiyədə “İlin tarixi roman yazarı” ödülünə sahib oldu

28.04.2024

Oxuduğu məktəbdə adı əbədiləşən - ŞƏHİD ELŞAD HƏMİDOV.

20.04.2024

Mədəniyyətimizin zənginləşməsində Aşıq Ələsgər amilindən istifadə mexanizmi

16.04.2024

Aşıq Ələsgər xalqımızın Qərbi Azərbaycandan deportasiyası dövrünün qurbanı, canlı şahidi kimi

01.04.2024

ORDA BİR KƏND VAR, UZAQDA... DOĞMA QARAQOYUNLUM - FOTO

26.03.2024

NOVRUZ XALQIMIZIN MİLLİ BAYRAMIDIR!

20.03.2024

Bayram Aslanov “Heydər Əliyevin 100 illiyi” yubiley medalı ilə təltif edilib - Fotolar

19.03.2024

16 mart 2024-cü ildə Qərbi Azərbaycan İcmasında Gənclər Şurasının üzvləri ilə görüş keçirilib.

16.03.2024

Niyə məhz Qurbani?

04.03.2024

Meşəli kəndində ailəsi qətlə yetirilən qadın: “Atamı diri-diri yandırdılar, anamı, bacımı güllələdilər” - FOTO

26.02.2024

Milli düşmənçiliyə qarşı etiraz səsini ucaldan ŞƏXSİYYƏT – FOTOLAR

24.02.2024

Qərbi Azərbaycanın rayonları və kəndləri üzrə icma sədrləri və Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidləri üzrə nümayəndələrinin 1-ci toplantısı keçirilib

24.02.2024

Qərbi Azərbaycan kəndləri – Cıvıxlı

21.02.2024

Pəmbək. (Göldək)

21.02.2024

BÖYÜK NƏRİMANLILAR SİLSİLƏSİNDƏN - QURBANOV ELŞƏN MAHMUD OĞLU

17.02.2024

Prezidentin andiçmə nitqi: inkişafın yeni “yol xəritəsi”

16.02.2024

BÖYÜK NƏRİMANLILAR SİLSİLƏSİNDƏN YAZIÇI, PUBLİSİST QƏDİR ASLAN 
 

14.02.2024

Qərbi Azərbaycan İcmasında Basarkeçər rayonunun alimləri ilə görüş keçirilib.

12.02.2024

QOŞABULAQ

06.02.2024

DƏDƏ ƏLƏSGƏRİN 60 YAŞLI MÜRİDİ

16.01.2024

DƏDƏ ƏLƏSGƏR SEVDALI İŞ ADAMI

15.01.2024

60 YAŞIN MÜBARƏK!

15.01.2024

AŞIQ İSLAM YUSİFOV
(1893-1968)

12.01.2024

Milli dövlətçilik tariximizin məğrur lideri

28.12.2023

Sosial Tədqiqatlar Mərkəzinin təşkilatçılığı ilə "Qərbi Azərbaycan yolunda" adlı konfrans keçirilir - FOTOLAR

28.12.2023

GÖYÇƏ MAHALI, BASARKEÇƏR RAYONU. BALA MƏZRƏ KƏNDİNİN QISA TARİXİ

27.12.2023

AZƏRBAYCAN AŞIQ POEZIYASININ GÖRKƏMLİ NÜMAYƏNDƏLƏRİNDƏN BİRİ ŞAİR, USTAD AŞIQ NÖVRƏS İMANIN 120 İLLİK YUBİLEY TƏDBİRİ KEÇİRİLİB

26.12.2023

İLAHİ EŞQİN TƏRCÜMANI

24.12.2023

Müzəffər Ali Baş Komandan, Qarabağın Fatehi, sizi doğum günü münasibətilə təbrik edirk!

24.12.2023

Həsən Xəyallının şeirlərində dini məqamlar. “Qıfılbənd”in təhlili

21.12.2023

BÖYÜK MƏZRƏ - GÖYÇƏ MAHALI

10.12.2023

Dekabrın 7-də Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının Vəcihə Səmədova adına Sərgi Salonunda Qərbi Azərbaycan əsilli rəssamların əsərlərindən ibarət sərgi açılıb.

07.12.2023

Tanınmış hərbi ekspert Telman Qasımov İrəvana səfər edib.    

05.12.2023
Bütün xəbərlər