Bu torpaqda izin qaldı...

12:00 / 29.03.2019

Qəşəm Novruz oğlu Aslanov 1934-cü ildə Qərbi Azərbaycanın Göyçə mahalının Kəsəmən kəndində anadan olub. Pedaqoji Texnikumu, Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini bitirib. 1966-68-ci illərdə Moskvada Ali Partiya məktəbində oxuyub. Əmək fəaliyyətinə “Sevan” qəzetində müxbir kimi başlayıb.

Sonra həmin qəzetin redaktoru, Basarkeçər Rayon Komsomol Komitəsinin birinci katibi vəzifələrində çalışıb. 1968-ci ildə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsində inspektor, 1970-72-ci illərdə “Azərbaycan gəncləri” qəzetinin baş redaktoru, 1972-75-ci illərdə Şuşada birinci katib, 1975-84-cü illərdə Abşeron-İsmayıllı rayonlarında birinci katib vəzifəsində işləyib. “Saymazovun salamı”, “Qeyrətin nağılları” adlı kitabları çap olunub, “Eloğlu” imzası ilə şeirlər yazıb.

Məni fikirli görsən, demə ki, bir qəmim var

Mən vəcd aləmindəyəm, əlimdə qələmim var.

Məni fikirli görsən, demə ki, möhnətdəyəm,

Sükutuma toxunma! Xalqımla söhbətdəyəm.

Mirvari Dilbazi Son mənzili Fəxri Xiyabandır. Ruhu bütün Azərbaycanı dolaşır. Onun haqqındakı xatirələr ağızdan-ağıza keçərək nağıllaşır, əfsanələşir, cilalanaraq əbədiyaşarlıq haqqı qazanır. Əziz oxucu, gərək bu yazını 25 il bundan əvvəl yazaydım. Nə illah eyləyirdim fikirlərimi toplayıb sözə çevirə bilmirdim. İnsanın bildiklərində elə hekayələr var, onu başqalarına danışmasa rahatlıq tapa bilmir.

Qəşəm Aslanovu təsadüfən iki dəfə görmüşəm. 1982-ci ildə tələbə idim. İnstitutdan İsmayıllı rayonuna təcrübə keçməyə göndərmişdilər. Birinci dəfə onu İsmayıllı rayonunda yol qırağında yerləşən “Bədo” adlanan bulağın yanında gördüm. Avqust ayının isti bir günü idi. İki nəfər tələbə yoldaşımla birlikdə bulağa su içməyə getmişdik. O, yanındakı adamlarla bulağın üstünə gəldi. Sadə, şirin yazıçı dili ilə kənkan haqqında, suyun mənbəyi, su damarları, su quyuları haqqında elə incə detallarla danışırdı ki, elə bil, özü əli ilə su quyusu qazmışdı. Suyun küsməyini, su damarı qaçanda nə etməyi, “su murdarlıq götürmür” deyimini bütün təfərrüatı ilə izah edirdi. Sonradan bildim ki, Şuşa şəhərinə Xan qızından sonra su kəmərlərini Qəşəm Aslanov çəkdirib.

İsmayıllıda işləyərkən əksər kəndlərin suya olan ehtiyacını həll eləmişdi. Özümüzdən asılı olmayaraq biz də onun söhbətinin iştirakçısına çevrilmişdik. Adlarımızı, hansı institutda oxuduğumuzu soruşub “Əli Bayramov” sovxozunda sizə yaxşı şərait yaratmalıdırlar, eləmi?!” deyib, bizimlə mehriban sağollaşıb getdi. Üçümüz də bu mənzərədən donub qalmışdıq. İnsafən, birinci katibin dediyi kimi idi. “Əli Bayramov” kolxozunda bizə yaxşı baxırdılar. İkinci dəfə onu 1984-cü ilin avqustunda (yenə də avqustda) Abşeron rayon mədəniyyət sarayında gördüm. Rayon təşkilatlarında işləyən gənc mütəxəssislərlə görüş keçirilirdi.

Yadımda qalan o oldu ki, bütün görüş boyu danışmadı, dinlədi. Mütəxəssislərin pasport qeydiyyatı, mənzil növbələri, əmək haqqına aid problemləri elə yüngül həll olunurdu ki, iştirakçıların uçmağa qanadı yox idi.

“İnsanlığı yaşadan, onu cazibədar və sevimli edən, ayrı-ayrı fərdlərin, şəxslərin insanlıq kəhkəşanına silinməz naxışlar vurması, minlərlə insanın ehtiramla yad etdiyi şəxsiyyət səviyyəsinə yüksəlməsidir”.

Həmin görüşün sonunda Q.Aslanov böyük bir çıxış elədi. İclasın sonu olsa da, zalda bir stul belə boşalmamışdı. İsmayıllıda sudan danışan Qəşəm müəllim Abşeronda təhsildən, kitab evlərindən, qəzet köşklərindən, mədəniyyət müəssisələrindən danışırdı. Son cümləsi dəqiqliyi ilə yadımdadır. “Mənə istənilən kənddə, qəsəbədə yaxınlaşıb sözünüzü, problemlərinizi deyə bilərsiniz”.

Q.Aslanovun yazdığı gündəlikdən bəzi fikirləri xatırlamaq məncə yerinə düşər: “Mənim “Hökmran” olduğum bir auditoriyadan belə dinləyicilər həyəcansız çıxmayıblar... Hər kəs istəyir ki, yaxşı bir işin başlanmasında, görülməsində onun payı olsun, izi qalsın... İnanıblar ki, biz tərifləyəndə, irəli çəkəndə təmənnasız olduğumuz kimi, tənqid edəndə, cəzalandıranda da qərəzsizik”. Bu fikirlər onun hansı amallarla yaşamasına sübutdur. Ayrıca insanın, bəzən cəmiyyətin özünün də “müalicəyə” ehtiyacı olur.

Konkret olaraq, Q.Aslanovun timsalında çoxlu “müalicə” üsullarından bu gün də faydalana bilərik. Yazılarının birində qəhrəmanın dili ilə, əslində öz dili ilə, yaşam kriteriyalarını göstərir: “...bir qismət çörəyə möhtac qaldığım günlərdə də süfrənin ətrafına toplaşan yüzlərlə adama çörək verdiyim, saysız-hesabsız adamın çörək sahibi olmasına səbəb olduğum günlər də olub. Lakin heç vaxt nə özüm alçalmışam, nə də başqalarının alçalmasına imkan vermişəm. İnsan öz mənliyini, öz insan ləyaqətini heç nəyə qurban verməməlidir. Nəinki özünün, başqalarının da izzəti-nəfsi keşiyində durmalıdır. Sən başqalarının alçalmasına dözürsənsə, deməli, yeri gələndə, özün də alçalırsan. Başqasının sənə yarınmasına imkan verirsənsə, yeri düşəndə, özün də bu rolda çıxış edirsən. Birinin sənə xəbər gətirməsinə dözürsənsə, bununla həmin adamı özündən başqasına xəbər aparmağa da sövq edirsən. Unutma ki, sən cəmiyyətin fövqündə durursan, ətrafının zibillənməsinə, üfunətə qərq olmasına dözürsənsə, özün də çox şey itirirsən. Axı, sən də ümumun birisən, bu ümumi havadan udursan. Odur ki, sən özünün və başqalarının zahiri üçün cəmiyyətin təmizliyi, sağlamlığı və ictimai atmosferin saflığı uğrunda mübarizəyə qoşulmalısan”.

Qəşəm Aslanovu Abşeron rayonunda ikinci dəfə görəndən sonra bir daha onu görmədim. Qəzetlərdən oxudum ki, avtomobil qəzasında həlak olub. İşimlə əlaqədar Azərbaycanın rayonlarında, kəndlərində müntəzəm olmuşam. Çox məclislərdə onun haqqında danışılan söhbətlərin şahidi olmuşam. Hər söhbət Qəşəm müəllimi geri qaytarıb. O, müsbət ideyalarla yaşayan ayrıca götürülmüş bir fərd deyildi. Onun yeddi arxa dönəni də müsbət əməl sahibi olub. İşlədiyi rayonlarda yüksək vəzifə tutarkən atası ilə məsləhətləşib, məktub yazıb atasına, onun öyüdlərini eşidib.

Gündəliyinin bir yerində yazır: “Bu gün Basarkeçərə telefon etdim. Dədəmlə danışdım. “Yoldaşlarınla mehriban ol, dostluq elə”. Məni xeyirxahlığa, alicənablığa səsləyir. Dədəmin səsi gümrahlığından xəbər verir. Eşq olsun sənə! Sənin mənəviyyatına! Vəzifən böyük olmasa da, böyük, işıqlı ürəyin var. Kaş, mən də insanlıqda sənin yüksəkliyinə qalxa biləm, sənin kimi ali duyğular sahibi olam, dədə”.

Gündəlikdən gətirdiyim bu fikirləri gəlişi gözəl sözlər kimi yazmıram. Eşitdiklərimə istinad edərək belə qənaətə gəlirəm ki, Q.Aslanovun ürəyində insanlıq odunu qalayan nəcabətli nəsil dayanıb, Göyçə mühiti dayanıb, göz yaşı kimi duru olan Göyçə gölü dayanıb. Bir də deyirlər ki, böyük əməl sahibləri ictimai ehtiyacdan yaranır. Elə ailə də belədir, dövlət də belədir. Hər bir müstəqil dövlətin tərəqqi etməsi, qüdrətlənməsi dünya dövlətləri arasında öz layiqli yerini tutması üçün onun milli ideologiyasının təməli yaxşı qurulmalıdır. Q.Aslanovun əmək fəaliyyətində olduğu illər ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin Azərbaycana rəhbərlik etdiyi dövrlərə düşür.

Heydər Əliyev respublikaya rəhbərlik etdiyi bütün illərdə istedadlı, qabiliyyətli işçilərin yetişməyinə, yüksəlməyinə həmişə şərait yaradıb, dayaq olub. O dövrdə sayı yüzlərlə olan kadrlar kimi Q.Aslanovun da yüksəlişində Heydər Əliyevin danılmaz xeyirxahlığı olub. Məhz Heydər Əliyevin yaratdığı dövlətçilik məktəbi Q.Aslanovun timsalında öz məzunlarını yetişdirib.Q.Aslanovun yaradıcılıq fəaliyyəti haqqında danışmamaq mümkün deyil. Bugünkü mətbuat mühitimizin formalaşmasında vaxtilə həsr olunan və cəmiyyətin bütün təbəqələri tərəfindən birmənalı şəkildə qəbul edilən “Azərbaycan gəncləri” qəzetinin rolu danılmazdır. 1970-72-ci illərdə bu qəzetin daha oxunaqlı olmağında, yazı dilinin ədəbi dil ilə şirinləşməyində Q.Aslanov öz töhfəsini verib. O dövrdə qəzetin nəzdində yaradılan “Müjdə” ədəbi birliyinin üzvləri indi tanınan qələm sahibləridir. Ədəbi birlik Q.Aslanovun təşəbbüsü ilə yaranmışdı.

Vüqar TAPDIQLI

Xalq qəzeti


Etiket:
Xəbərlər

Qərbi Azərbaycan (Ermənistan) kolanıları

24.04.2019

Asif Ata. Deyimlər (“Rəmzlər” Bitiyindən)

23.04.2019

Səfəvilər dövründə Azərbaycan dili

23.04.2019

Bizim Kino - Qanlı Zəmi 

22.04.2019

Göyce.az Azər Abdullanın "Qəmərlidən keçən qatar"  hekayəsini təqdim edir.

21.04.2019

Qardaşını və oğlunu şəhid verən yeganə Xalq yazıçımız

21.04.2019

Viktor Hüqo və onun "Paris Notr-Dam kilsəsi"

20.04.2019

Qəlbində vətən həsrəti inildəyən şair...

19.04.2019

Başlıbel qətliamından 26 il ötür - İşğaldakı Şəhid ruhlar məskəni...

19.04.2019

Özünü ölümə atıb əsgərlərini xilas edən komandir: Elnur Əliyevin həyat yolu- FOTOLAR

18.04.2019

Özündən 60 yaş böyük kişi ilə evlənən dahi qızcığaz

17.04.2019

URVATLI SÖZÜN İŞIĞINDA

17.04.2019

Əliyev İsmayıl Hüseyn oğlu

16.04.2019

Azərbaycandilli mətbuat Ermənistanda qadağaya məruz qalanda, Bakıda erməni dilində qəzet və jurnallar çıxıb

16.04.2019

"Böyük Ermənistan və ermənilərin xilası”: ABŞ nədən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətini tanımadı...

15.04.2019

BAĞLAYIN GÜNAHKAR PƏNCƏRƏLƏRİ
       (Məsum günahkar Elina üçün )

15.04.2019

Xain bəd qandırar a yara məndən-Növrəs İmanın şeirləri

14.04.2019

Rusiya sovetləşmə müqabilində Zəngəzur, Göyçə, Dərələyəz mahalları Ermənistana vermişdir.

14.04.2019

Kişilik məktəbi (Hekayə)

13.04.2019

Xatirə Həsrət Göyçənin şeirləri

12.04.2019

Erməni tarixçi ermənilərin qədim xalq olması barədə iddiaları alt-üst etdi – Video

12.04.2019

“BÜTÜN QƏLƏBƏLƏR – QAN RƏNGİNDƏDİR”

12.04.2019

XIX əsrin əvvəllərində Qarabağ və Gəncə xanlıqlarının inzibati vahidləri və əhalisi

11.04.2019

Müəllim ucalığı

11.04.2019

Ənəlhəqq həqiqəti...

10.04.2019

Namiq Məna: Meyxanada bədahətən şeir deyən elə adamlar göstərərəm sizə, özünə şairəm deyən bir ay evində oturub fikirləşsə, o sözləri yaza bilməz.

10.04.2019

Rəşid Göyçənin şeirləri

09.04.2019

AŞIQ ŞAHSOLTAN – 70   SAZLI-SÖZLÜ BİR DÜNYANIN RƏNGLƏRİ

09.04.2019

17 nəfərin diri-diri yandırıldığı gün-AĞDABAN SOYQIRIMI

08.04.2019

İlk baxışdan ilk məhəbbət

07.04.2019

Füzuli Sabiroğlunun şeirləri

06.04.2019

Bir toponimin hikməti

06.04.2019

Richard Branson - Hər şeyi kənara qoy! GİRİŞ VƏ ET!...

05.04.2019

Sarınər gədiyinə varanda

05.04.2019

Göyçə gölünün pıçıltıları

04.04.2019

Aprel şəhidləri - Fotolorla

04.04.2019

İstedadlar sorağında - Rəşid Bərgüşadlı

03.04.2019

İtirdiklərimiz!...

02.04.2019

Gizlin dəfn edilən böyük aktyor - Adil İsgəndərovu niyə kimsə yada salmadı...

01.04.2019

Ləngərli kişi

01.04.2019

İşğalçı Rusların dərsini verən Səfəvi hökmdarı - II Şah Abbas

31.03.2019

1918-ci il azərbaycanlıların soyqırımı. Bakıda mart qırğınları

31.03.2019

Aşıq Alının yeddi divanisi

30.03.2019

"Mikoyan Dağlıq Qarabağ və Zəngəzurun Ermənistana verilməsinə ən kəskin etiraz edənlərdən olub"

30.03.2019

Bu torpaqda izin qaldı...

29.03.2019

“Erməni-qriqoryan kilsəsi XIX əsr ərzində alban irsini məhv edib, qarət edirdi”

28.03.2019

Vətən, başın sağ olsun

28.03.2019

İrəvan şəhəri və onun tarixi haqqında

27.03.2019

Ermənilərə qan udduran qaçaq qadın-“Kişi Tavat” - ARAŞDIRMA

27.03.2019

“Qorbaçov “peşka” idi, SSRİ-ni Andropovun adamları dağıtdı” - SƏS-KÜY YARADACAQ MÜSAHİBƏ

26.03.2019
Bütün xəbərlər