Nakam taleli Növrəs İman

20:30 / 13.12.2018

Növrəs İman Məşədi Saleh oğlu 1903-cü ildə Göyçə mahalının Ağkilsə kəndində doğulub. Təhsilini Göyçədə Hüseynquluağalı məktəbində alıb. Çox erkən yaşlarından Ələsgər ocağından od-alov alan İman tezliklə Göyçənin saz-söz məclislərinin söz-söhbətinə çevrilib. Onun bədahətən şeir söyləməsi, həm də çox kamil fikirlər ifadə etməsi İmana böyük hörmət və nüfuz qazandırıb. Növrəs İman bir müddət Kəlbəcər mahalının Seyidlər kəndində müəllim işləmiş, həm də saz-söz yaradıcılığını davam etdirmişdir. İman 1930-cu ildə həm ailə, həm də siyasi hadisələrin kəskin ziddiyyətlərinə tab gətirə bilməmiş, əsəbləri gərilmiş, ruhi xəstəliyə tutulub 1933-cü ildə itkin düşmüşdür.

İmanın haqqında yaranan müxtəlif söz-söhbətlər rəvayətə çevrilmiş, bu rəvayətlər sonralar dastanlaşmışdır. Aşıqlar İmanın Qazax, Borçalı, Tovuz səfərlərini, bəzi aşıqlarla qabaqlaşmalarını dastan kimi danışırlar. Növrəs İmanın yüzlərlə şeiri ağızlarda yaşamaqdadır. Onların bir qismini H.Əlizadə, Ə.Axundov, İ.Ələsgərov tərtib etdikləri kitablarda vermişlər. Bu şeirlər Növrəs İmanın dini-fəlsəfi idraka malik, nadir istedad sahibi olduğunu bildirir.

Cəmi 30 il ömür sürən İman (itkin düşdükdən sonra heç bir məlumat əldə edilməmişdir) qeyri-adi təbə malik, dinin ali qanunlarını, təriqətləri, qədim şərq mifik obrazlarını mükəmməl mənimsəyən, əsərlərində onlardan yerli-yerində istifadə edən, özünəməxsus təbii baxışı olan, hər şeydə bir mahiyyət axtaran,eyni zamanda, özünə tapınma idrakına meyil edən mütəsəvvüf təbiətli bir şəxsiyyət olmuşdur. İman aşıq şeirinin daha çox qoşma, təcnis, müxəmməs, qoşma-bayatı, təcnis-bayatı şəkillərindən istifadə edərək çox dəyərli və kamil ustadnamələr, gözəlləmələr, qıfılbəndlər yaratmışdır. Onun bəzi qıfılbəndləri hələ də bağlı qalmış, açıqlanmamışdır.

İman Göyçə və Ələsgər ocağının ən parlaq alovudur. Bu alov sönməz-əbədi səfərinin hazırlığı dövründə söyləmiş və taleyini İlahinin ixtiyarına buraxmışdır:

Əziz ata, itkin gedən fərzəndin,

Ağla, hey düşəndə yada doyunca.

Mənim gərdənimdə çarxın kəməndi,

Dolandırır bu dünyada doyunca.

 

Məndən dost-qohuma azca gileylə,

Nə qarğa dalımca, nə hədyan söylə.

Əl götür duaya, minacat eylə,

Bəlkə yetəm bir murada doyunca.

 

Halal qıl İmanı, qohum-qardaşım,

Çeşmim ağlar, qaranlıqda günəşim.

Əyər bar İlahi düzəltsə işim,

Şad olaram Kərbəlada doyunca.

Son beytdən güman etmək olur ki, İman Kərbəlaya səfər edib. İmanı tanıyanlar onun 33-cü ildə bir sərhədçi zabitin köməyi ilə xaricə (həm İranı, həm də Türkiyəni xatırladırlar) köçdüyünü söyləyirlər. Növrəs İman kimi İlahidən qüdrət alan bir insan erməni cəlladlarının gündə bir fitnə törətdiyi cansıxıcı cəmiyyətdə yaşaya bilməzdi. İman İlahinin dərgahına sığınmalıydı:

Yaralı gəlmişəm fani dünyaya,

Mənim sağalmağa dərmanımmı var?

Əzrayil gələcək canım almağa,

Onu verməməyə fərmanımmı var?

 

Sənə qurban olum, a mehribanım,

Bu qəmi möhnətə necə dayanım.

Kim bilər dərdimi, kim kəsər yanım?

Mənim Ələsgərim, Qurbanımmı var?

 

Mənim ahım ərşi-səmanı tutar,

Sən məni eylədin Sən’andan betər.

Bu hicran odundan İmanı qurtar,

Yolunda sadağa bir canımmı var?

 

Qara Namazovun "OZAN-AŞIQ SƏNƏTİNİN TARİXİ" kitabı


Etiket:
Xəbərlər

Stalinin şəxsən partbilet təqdim etdiyi yeganə azərbaycanlı-Aydın Məmmədov

21.03.2019

Xan hekayəti: Bilmədiyimiz faktlar, görmədiyimiz fotolar – Oğlu yazır...

20.03.2019

Miskin Abdal yaradıcılığından seçmələr

19.03.2019

NOVRUZ ÇƏRŞƏNBƏLƏRİ

19.03.2019

Alban elinin Sünik vilayəti

19.03.2019

Osmanlı sultanının qızı onu niyə sevmədi? - Atatürk haqda bilmədiklərimiz

18.03.2019

Əli Kərim yaşasaydı, 88 yaşı olacaqdı...

18.03.2019

Təkamül nəzəriyyəsini Darvin-dən 1000 il əvvəl irəli sürən müsəlman mütəfəkkir

17.03.2019

"Qafqazın Pensilvaniyası" - Bakı və I Dünya Müharibəsi

16.03.2019

Mahir Bayram Becan Qasımova şeir həsr etdi

16.03.2019

Qubadlı rayon Tarix-Diyarşünaslıq muzeyi

15.03.2019

İntihar nədir, insanlar niyə intihar edir?

15.03.2019

Gülüstan müqaviləsi - TAM MƏTN

14.03.2019

Babək Xürrəmi bu gün edam edilib – 1181 il öncə

14.03.2019

Makedoniyalı İskəndərin ölümünün sirri 

13.03.2019

Tarixin ilk qadın hökmdarı - Araşdırma

13.03.2019

Müdrikliklə ziyalılığı özündə qovuşduran el ağsaqqalı...  

12.03.2019

Bugün Cabir Novruzun doğum günüdür.

12.03.2019

Sabirin ölümündən əvvəl yazdığı vəsiyyət məktubu: Qardaşım Səhhət...

11.03.2019

Ətrafın ağılsız və bayağı düşüncələrindən necə qurtulmalı?

11.03.2019

Eldar İsmayıl Böyüktürkün şeirləri 

10.03.2019

Erməni Əsirliyində Olan Ağdamlı Rus Qadın Başına Gələnləri Danışır

09.03.2019

Göyçədə Zod kəndində ermənilərin törətdikləri soyqırımları

09.03.2019

25 milyon insanın ölümünə gətirib çıxaran repressiyaların səbəbkarı olan qadın kim idi?

09.03.2019

8 Martın yaranmasının maraqlı - TARİXİ

08.03.2019

Xanımlar haqqında poeziya çələngi

08.03.2019

“Azərbaycanda erməni qırğınları və deportasiyaları” haqqında baxışların tənqidi təhlili                                                                                                                                

07.03.2019

Millət vəkili Qənirə Paşayevanın günü

07.03.2019

20 yaşında ABŞ-da əməliyyat aparan azərbaycanlı cərrah

07.03.2019

İmamverdi İsmayılovun "Sonuncu fəsil" ibrətnaməsi

06.03.2019

Şəlvə sovməəsi - Laçının əsir abidələri - FOTO

06.03.2019

Kinomuzun Ceyhun Mirzəyev məqamı

05.03.2019

“Azərbaycan: tarixi-coğrafi məkan adından müstəqil siyasi dövlətə kimi”- Şəhla Cabbarlı yazır

05.03.2019

Abbasəli Kərimovun şeirləri

04.03.2019

Xarici Ədəbiyyat - Aqata Kristi

02.03.2019

Sona qədər döyüşən 4 qardaş: Onları niyə tanımamışıq? - Foto

02.03.2019

ƏLİ QURBANI NECƏ TANIMIŞDIM... 

01.03.2019

İstedadlar sorağında - Mücirəddin Mübariz

01.03.2019

 MİSKİN ABDAL OCAĞININ NÜMAYƏNDƏSİ

28.02.2019

İstedadlar sorağında - Aygün Sadiq

27.02.2019

Xocalıda şərəfsiz hərb tarixini yazanlar - Qanlı polk (ARAŞDIRMA)

27.02.2019

Milli Qəhrəmanlarımızın şəhid olduğu gündür - 26 fevral

26.02.2019

Şamil Sabiroğlu: “Mən fotoşəkilləri göndərəndən sonra gördülər ki, doğrudan da Xocalı işğal olunub.”

26.02.2019

İstedadlar sorağında  - Rəşid Bərgüşadlı

25.02.2019

HƏRBİ HƏKİM FƏDAKARLIĞI

25.02.2019

Xocalı faciəsinin canlı şahidi: "Gözümün önündə bibimi və övladını qətlə yetirdilər"

25.02.2019

İstedadlar sorağında - İlhamə Nasir

24.02.2019

Putinin nifrət etdiyi ÇEX QIZI: "Mavi quş"un İNANILMAZ SİRRİ

23.02.2019

Unudulmaz izlər - Cəlil Məmmədquluzadə

22.02.2019

Şəfaqət Cavanşirzadə

22.02.2019
Bütün xəbərlər