Nakam taleli Növrəs İman

20:30 / 13.12.2018

Növrəs İman Məşədi Saleh oğlu 1903-cü ildə Göyçə mahalının Ağkilsə kəndində doğulub. Təhsilini Göyçədə Hüseynquluağalı məktəbində alıb. Çox erkən yaşlarından Ələsgər ocağından od-alov alan İman tezliklə Göyçənin saz-söz məclislərinin söz-söhbətinə çevrilib. Onun bədahətən şeir söyləməsi, həm də çox kamil fikirlər ifadə etməsi İmana böyük hörmət və nüfuz qazandırıb. Növrəs İman bir müddət Kəlbəcər mahalının Seyidlər kəndində müəllim işləmiş, həm də saz-söz yaradıcılığını davam etdirmişdir. İman 1930-cu ildə həm ailə, həm də siyasi hadisələrin kəskin ziddiyyətlərinə tab gətirə bilməmiş, əsəbləri gərilmiş, ruhi xəstəliyə tutulub 1933-cü ildə itkin düşmüşdür.

İmanın haqqında yaranan müxtəlif söz-söhbətlər rəvayətə çevrilmiş, bu rəvayətlər sonralar dastanlaşmışdır. Aşıqlar İmanın Qazax, Borçalı, Tovuz səfərlərini, bəzi aşıqlarla qabaqlaşmalarını dastan kimi danışırlar. Növrəs İmanın yüzlərlə şeiri ağızlarda yaşamaqdadır. Onların bir qismini H.Əlizadə, Ə.Axundov, İ.Ələsgərov tərtib etdikləri kitablarda vermişlər. Bu şeirlər Növrəs İmanın dini-fəlsəfi idraka malik, nadir istedad sahibi olduğunu bildirir.

Cəmi 30 il ömür sürən İman (itkin düşdükdən sonra heç bir məlumat əldə edilməmişdir) qeyri-adi təbə malik, dinin ali qanunlarını, təriqətləri, qədim şərq mifik obrazlarını mükəmməl mənimsəyən, əsərlərində onlardan yerli-yerində istifadə edən, özünəməxsus təbii baxışı olan, hər şeydə bir mahiyyət axtaran,eyni zamanda, özünə tapınma idrakına meyil edən mütəsəvvüf təbiətli bir şəxsiyyət olmuşdur. İman aşıq şeirinin daha çox qoşma, təcnis, müxəmməs, qoşma-bayatı, təcnis-bayatı şəkillərindən istifadə edərək çox dəyərli və kamil ustadnamələr, gözəlləmələr, qıfılbəndlər yaratmışdır. Onun bəzi qıfılbəndləri hələ də bağlı qalmış, açıqlanmamışdır.

İman Göyçə və Ələsgər ocağının ən parlaq alovudur. Bu alov sönməz-əbədi səfərinin hazırlığı dövründə söyləmiş və taleyini İlahinin ixtiyarına buraxmışdır:

Əziz ata, itkin gedən fərzəndin,

Ağla, hey düşəndə yada doyunca.

Mənim gərdənimdə çarxın kəməndi,

Dolandırır bu dünyada doyunca.

 

Məndən dost-qohuma azca gileylə,

Nə qarğa dalımca, nə hədyan söylə.

Əl götür duaya, minacat eylə,

Bəlkə yetəm bir murada doyunca.

 

Halal qıl İmanı, qohum-qardaşım,

Çeşmim ağlar, qaranlıqda günəşim.

Əyər bar İlahi düzəltsə işim,

Şad olaram Kərbəlada doyunca.

Son beytdən güman etmək olur ki, İman Kərbəlaya səfər edib. İmanı tanıyanlar onun 33-cü ildə bir sərhədçi zabitin köməyi ilə xaricə (həm İranı, həm də Türkiyəni xatırladırlar) köçdüyünü söyləyirlər. Növrəs İman kimi İlahidən qüdrət alan bir insan erməni cəlladlarının gündə bir fitnə törətdiyi cansıxıcı cəmiyyətdə yaşaya bilməzdi. İman İlahinin dərgahına sığınmalıydı:

Yaralı gəlmişəm fani dünyaya,

Mənim sağalmağa dərmanımmı var?

Əzrayil gələcək canım almağa,

Onu verməməyə fərmanımmı var?

 

Sənə qurban olum, a mehribanım,

Bu qəmi möhnətə necə dayanım.

Kim bilər dərdimi, kim kəsər yanım?

Mənim Ələsgərim, Qurbanımmı var?

 

Mənim ahım ərşi-səmanı tutar,

Sən məni eylədin Sən’andan betər.

Bu hicran odundan İmanı qurtar,

Yolunda sadağa bir canımmı var?

 

Qara Namazovun "OZAN-AŞIQ SƏNƏTİNİN TARİXİ" kitabı


Etiket:
Xəbərlər

Dünya siyasətçilərinin Heydər Əliyev haqqında səmimi fikirləri...

15.06.2019

Dövlətimizin və müstəqilliyimizin xilaskarı

15.06.2019

Meyitlərin altından sağ çıxan dünyaca məşhur azərbaycanlıdan İNANILMAZ SÖZLƏR: 27 il öncə Şuşada...

14.06.2019

“Atamı yalnız qışda görürdük”– Mirzə Cəlilin Polşadakı ailəsi ilə EKSKLÜZİV MÜSAHİBƏ (FOTOLAR)

13.06.2019

Abdal - Təsəvvüfün (Sufizmin) əsası kimi

12.06.2019

“Çox təəssüf ki, mən hələ indi İsa Muğannanın qızı olduğumu dərk edirəm” – MÜSAHİBƏ

12.06.2019

Hitler və Stalinin dərdindən divanə olduğu AGENT QADIN – MARAQLI FAKTLAR

11.06.2019

İslam dünyasına sərt senzura necə gəldi - Əl-Fərabi

11.06.2019

Qədim Türklərdə SIRĞA

10.06.2019

Azərbaycanda çadra əleyhinə hərəkat - Səriyyə Xəlilovanın Bakını ayağa qaldıran qətli

10.06.2019

İrəvan ədəbi mühitinin XIX əsr və XX əsrin 20-ci illərini əhatə edən dövrünün tarixi özünəməxsusluğu

08.06.2019

Müşfiqli günlərim

08.06.2019

Tofiq Yusifin şeirləri

07.06.2019

AĞKİLSƏ

07.06.2019

Puşkin və Düma eyni adam imiş - VERSİYA

06.06.2019

İrəvanda erməni dövləti necə yaradıldı? - ARAŞDIRMA – II HİSSƏ

06.06.2019

Vaqif Səmədoğlu şeirləri

05.06.2019

İrəvanda erməni dövləti necə yaradıldı? - ARAŞDIRMA - YENİ SƏNƏDLƏR
I hissə

05.06.2019

Nazim Əhmədli: - Mən həmişə demişəm ki, biz özümüz yadplanetliyik. Bizi kainatdan yer kürəsinə atıblar.

04.06.2019

Şahbulaq Qıfılı saray kompleksi - Qarabağ abidələri

03.06.2019

QƏHRƏMAN DÖYÜŞÇÜNÜN QƏHRƏMAN XANIMI

03.06.2019

Fəlsəfə - Bernard Şou
(1856-1950)
Görkəmli irland dramaturqu və romançısı, Nobel mükafatı laureatı.

02.06.2019

NÖVRƏS İMAN YARADICILIĞINDA HƏZRƏT ƏLİ (Ə.) VƏ ƏHLİ-BEYT (Ə.) SEVGİSİ

31.05.2019

Mirzə Ələkbər Sabirin ilk və son müsahibəsi: “Başda o böyükdür, yaşda mən”

31.05.2019

Ermənilər özlərinə necə tarix uydurub? - Fransız tarixçidən şok

30.05.2019

Rəsulzadənin yaxın dostu olan Kəngərlinın qızı İNANILMAZ SİRLƏRİ AÇDI: Leyla xanım… – MÜSAHİBƏ

29.05.2019

MƏHƏMMƏD ƏMİN RƏSULZADƏ

28.05.2019

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti qurucularının məzarları

28.05.2019

Ustad Aşıq Hacı Göyçəlinin yeganə müsahibəsi...

27.05.2019

TÜRKİYƏNİN İLK QADIN VƏKİLİ – ŞUŞALI QIZ

26.05.2019

İlanqaya

25.05.2019

EL YERİDİ, 
YALQIZ QALDIN SƏHRADA...
(Dədə Ələsgərin ruhuyla söhbət)

25.05.2019

Firuz Göyçəsizin şeirləri

24.05.2019

Qərbi Azərbacanım - mənim vətənim 

24.05.2019

Fukidid ‒ Milos dialoqu

23.05.2019

Anton Çexovun Qardaşına Yazdığı Məktub

23.05.2019

Ərtoğrol Cavid - Ölümə tərk edilən...

22.05.2019

Ağ Aşıq Allahverdinin şeirləri

22.05.2019

Musa Yaquba camaat az qala ürəyini verməyə hazırdır, durub iki min manat verirlər.

21.05.2019

Dünənki Qərbi Azərbaycan tariximizdən və Göyçə ziyalılarından xatirə.

21.05.2019

Qızı Əhməd bəy Ağaoğlu haqqında

20.05.2019

Kiçik bir zaman kəsiyində rayon mərkəzi Spitak şəhəri, qonşu kəndlər, o cümlədən Qursalı kəndimiz yer üzündən silindi- Vaqif Namazov

19.05.2019

Göy üzünün şairi

18.05.2019

Bizsiz Laçın işğaldan sonra (FOTO)

18.05.2019

Türkün qədim yurdu- İrəvan Xanlığının tarixi

17.05.2019

Bilmək və inanmaq arasında - Nəyə inanırıq, nəyi bilirik?

16.05.2019

Qoşabulaq kəndindən II dünya müharibəsində həlak olan və itkin düşən soydaşlarımız

16.05.2019

Üzeyir Hacıbəyov aşıq sənəti haqqında

15.05.2019

Ardanış kolxozu və sədrləri

15.05.2019

Həyat yoldaşı ilə birgə güllələnən Sovet İttifaqı qəhrəmanı, gənc general kimdi?

14.05.2019
Bütün xəbərlər