Nakam taleli Növrəs İman

20:30 / 13.12.2018

Növrəs İman Məşədi Saleh oğlu 1903-cü ildə Göyçə mahalının Ağkilsə kəndində doğulub. Təhsilini Göyçədə Hüseynquluağalı məktəbində alıb. Çox erkən yaşlarından Ələsgər ocağından od-alov alan İman tezliklə Göyçənin saz-söz məclislərinin söz-söhbətinə çevrilib. Onun bədahətən şeir söyləməsi, həm də çox kamil fikirlər ifadə etməsi İmana böyük hörmət və nüfuz qazandırıb. Növrəs İman bir müddət Kəlbəcər mahalının Seyidlər kəndində müəllim işləmiş, həm də saz-söz yaradıcılığını davam etdirmişdir. İman 1930-cu ildə həm ailə, həm də siyasi hadisələrin kəskin ziddiyyətlərinə tab gətirə bilməmiş, əsəbləri gərilmiş, ruhi xəstəliyə tutulub 1933-cü ildə itkin düşmüşdür.

İmanın haqqında yaranan müxtəlif söz-söhbətlər rəvayətə çevrilmiş, bu rəvayətlər sonralar dastanlaşmışdır. Aşıqlar İmanın Qazax, Borçalı, Tovuz səfərlərini, bəzi aşıqlarla qabaqlaşmalarını dastan kimi danışırlar. Növrəs İmanın yüzlərlə şeiri ağızlarda yaşamaqdadır. Onların bir qismini H.Əlizadə, Ə.Axundov, İ.Ələsgərov tərtib etdikləri kitablarda vermişlər. Bu şeirlər Növrəs İmanın dini-fəlsəfi idraka malik, nadir istedad sahibi olduğunu bildirir.

Cəmi 30 il ömür sürən İman (itkin düşdükdən sonra heç bir məlumat əldə edilməmişdir) qeyri-adi təbə malik, dinin ali qanunlarını, təriqətləri, qədim şərq mifik obrazlarını mükəmməl mənimsəyən, əsərlərində onlardan yerli-yerində istifadə edən, özünəməxsus təbii baxışı olan, hər şeydə bir mahiyyət axtaran,eyni zamanda, özünə tapınma idrakına meyil edən mütəsəvvüf təbiətli bir şəxsiyyət olmuşdur. İman aşıq şeirinin daha çox qoşma, təcnis, müxəmməs, qoşma-bayatı, təcnis-bayatı şəkillərindən istifadə edərək çox dəyərli və kamil ustadnamələr, gözəlləmələr, qıfılbəndlər yaratmışdır. Onun bəzi qıfılbəndləri hələ də bağlı qalmış, açıqlanmamışdır.

İman Göyçə və Ələsgər ocağının ən parlaq alovudur. Bu alov sönməz-əbədi səfərinin hazırlığı dövründə söyləmiş və taleyini İlahinin ixtiyarına buraxmışdır:

Əziz ata, itkin gedən fərzəndin,

Ağla, hey düşəndə yada doyunca.

Mənim gərdənimdə çarxın kəməndi,

Dolandırır bu dünyada doyunca.

 

Məndən dost-qohuma azca gileylə,

Nə qarğa dalımca, nə hədyan söylə.

Əl götür duaya, minacat eylə,

Bəlkə yetəm bir murada doyunca.

 

Halal qıl İmanı, qohum-qardaşım,

Çeşmim ağlar, qaranlıqda günəşim.

Əyər bar İlahi düzəltsə işim,

Şad olaram Kərbəlada doyunca.

Son beytdən güman etmək olur ki, İman Kərbəlaya səfər edib. İmanı tanıyanlar onun 33-cü ildə bir sərhədçi zabitin köməyi ilə xaricə (həm İranı, həm də Türkiyəni xatırladırlar) köçdüyünü söyləyirlər. Növrəs İman kimi İlahidən qüdrət alan bir insan erməni cəlladlarının gündə bir fitnə törətdiyi cansıxıcı cəmiyyətdə yaşaya bilməzdi. İman İlahinin dərgahına sığınmalıydı:

Yaralı gəlmişəm fani dünyaya,

Mənim sağalmağa dərmanımmı var?

Əzrayil gələcək canım almağa,

Onu verməməyə fərmanımmı var?

 

Sənə qurban olum, a mehribanım,

Bu qəmi möhnətə necə dayanım.

Kim bilər dərdimi, kim kəsər yanım?

Mənim Ələsgərim, Qurbanımmı var?

 

Mənim ahım ərşi-səmanı tutar,

Sən məni eylədin Sən’andan betər.

Bu hicran odundan İmanı qurtar,

Yolunda sadağa bir canımmı var?

 

Qara Namazovun "OZAN-AŞIQ SƏNƏTİNİN TARİXİ" kitabı


Etiket:
Xəbərlər

Heç kim və heç nə unudulmur – Milli Qəhrəman İbrahim Məmmədov haqqında müsahibə

17.01.2019

Kino tarixi - "Ögey ana" filmi ilə bağlı maraqlı faktlar

16.01.2019

Doğmaları şəhid olan tanınmışlar – SİYAHI

16.01.2019

Adı dastanlaşan el qəhrəmanı

15.01.2019

Noradüz kəndi

15.01.2019

Çaldıran döyüşü haqqında 11 mif

15.01.2019

Qeyri-adi tarixi faktlar
 

14.01.2019

Müəllimə işləyən bacısına Mikayıl Müşfiqə görə atılan şər 

14.01.2019

Tələbə Taqımı

13.01.2019

Nəsimini diri-diri soymayıblar

13.01.2019

Kino aləmi  - Rejissor Kim Ki Duk

12.01.2019

99 il öncə Azərbaycan Parisdə necə tanıdıldı?

12.01.2019

XX əsr Urmiya soyqırımı.

11.01.2019

İstedadlar sorağında - Aygün Sadiq  

11.01.2019

Mirzə Cəlil və general Tağıyev

10.01.2019

Salatın Əsgərovanın qətlinin TƏFƏRRÜATI...

10.01.2019

Zəlimxan Yaqubun şeirləri

09.01.2019

İftixar Piriyev: "1928-ci ildə sovet hakimiyyəti zamanı İrəvan teatrına dövlət statusu verilib"

08.01.2019

Stalin yəhudilərə niyə nifrət edirdi?

08.01.2019

Abbasqulu bəyin nəslindən olan məşhur CƏRRAH VƏFAT ETDİ

08.01.2019

SABAH ZƏLİMXAN YAQUB MƏZARI ÖNÜNDƏ ANILACAQ: "KİM İSTƏSƏ GƏLİB ZİYARƏTÇİLƏRƏ QOŞULA BİLƏR"

08.01.2019

Sevil Gültən  (Tərcüməçi)

07.01.2019

Göyçə mahalı haqqında məlumat

07.01.2019

Müslüm Maqomayevə qismət olmayan an – “Baharın 17 anı”

06.01.2019

Qırx günün həsrəti…

05.01.2019

İstedadlar sorağında - Rəşid Bərgüşadlı

05.01.2019

Erməni vandallarının görünməmiş vəhşilikləri

05.01.2019

Qılman İmanın şeirləri

04.01.2019

"BAHARIN 17 ANI" SƏHVLƏRLƏ DOLUDUR

04.01.2019

Oğuz türklərinin qədim yurd yeri-Loru- Pəmbək mahalı

04.01.2019

Vəfa Xanlarqızı

02.01.2019

Dahilərin ermənilər haqqında fikirləri

02.01.2019

Azərbaycan tarixini dəyişən 13 hadisə

01.01.2019

Oğuz türklərinin qədim yurd yeri-Qarakilsə rayonu

01.01.2019

Yeni iliniz mübarək.

31.12.2018

Xarici ədəbiyyat - İlya Qriqoryeviç Çavçavadze 

31.12.2018

İstedadlar sorağında - Esmira Rəhimli

30.12.2018

OĞUL oğlu - KOROĞLU

30.12.2018

Unudulmaz izlər - Gümrah Ömər

30.12.2018

Sufi ustadı Şəms Təbrizidən hikmətlər

29.12.2018

Oğuz türklərinin qədim yurd yeri-Mehri

29.12.2018

Alqayıt Məftunla acılı, şirinli günlərim

28.12.2018

“BİLQAMIS” DASTANI

28.12.2018

Xankəndi

28.12.2018

Xəstə Bayraməlinin şeirləri (1898-1952)

27.12.2018

İstedadlar sorağında: Gülnarə Mahmud 

27.12.2018

Erməni əsirliyindən film kimi qaçış – II hissə

27.12.2018

Səməd Vurğunla bağlı maraqlı əhvalatlar

26.12.2018

Qaçaq Nəbini xanəndə Hacı Hüsü ilə nə bağlayırdı?

26.12.2018

Aşıq Alının nəslinin nümayəndələri

26.12.2018
Bütün xəbərlər