Stalinin şəxsən partbilet təqdim etdiyi yeganə azərbaycanlı-Aydın Məmmədov

14:40 / 21.03.2019

Onun . İ.V. Stalinlə şəxsi münasibəti sayəsində təkcə özünün rəhbəri olduğu Böyük Qaraqoyunlu kəndində yox, demək olar Basarkeçər rayonun türk-müsəlman kəndlərini yarıdan çoxunu, sürgündən, aclıqdan, səfalətdən xilas etmişdir.

Ulu Göyçə mahalında adı həmişə ehtiramla çəkilən, xoş əməlləri ilə elin-obanın rəğbətini qazanmış, tanınmış el ağsaqqalı Aydın Abdulla oğlu Məmmədov 1909-cu ildə Göyçə mahalının qədim kəndlərindən olan Böyük Qaraqoyunlu kəndində anadan olmuşdur. Aydın Məmmədov dərin erudusiyası, təşkilatçılıq qabilyyətinə görə çobançılıqdan SSRİ Ali Sovetinin deputatlığına qədər yüksəlmişdir.

Gənclik illəri İkinci dünya müharibəsinin və Böyük Vətən müharibəsinin gərgin illərinə təsadüf edən Aydın Məmmədov 2 çağrış (1937-1947) SSRİ Ali Sovetinin deputatı, 1947-ci ildə Ermənistan Ali Sovetinin deputatı seçilmiş; 1938-1940-cı illərdə Basarkeçər rayon sovetinin icraiyyə komitəsində təlimatçı, 1940-cı ilin ortalarından 1954-cü ilə kimi boya-başa çatdığı Böyük Qaraqoyunlu kəndində kolxoz sədri; 1954-1969 illərdə isə Kəlbəcər rayonun müxtəlif kəndlərində kalxoz sədri, kolxoz partiya təşkilatının katib vəzifəsində çalışmışdır.

Aydın Məmmədovun 1937-ci ildə yüksək etimad göstərilərək SSRİ Ali Sovetinin deputatı seçilməsi, Qərbi Azərbaycan türklərinin ilk qələbəsi idi. SSRİ Ali Sovetində milli prinsipallığı ilə seçilən Aydın Məmmədov yeganə türk idi ki, kommunist olmadan deputat seçilmişdir. Bu məqam onun taleyini başqa insanların taleyindən fərqləndirmişdir. Bu, fərqli tale sahibi Aydın Məmmədova Tanrı öz tarixi missiyasını həyata keçirmək üçün əlavə bir şans da verdi; Moskvada birinci çağırış SSRİ Ali Sovetinin birinci sessiyasında ona Sov. İKP üzvü olmaq təklif olunur. O, bu təklifin adi bir təklif olmadığını hiss edir, orada partiyaya daxil olmaq barədə ərizə yazıb, düzgün qərar verir. Həmin unudulmaz məqamda çoxlarının ağlına gəlməyəcək bir möcüzə baş verir: A.Məmmədova partiya biletini İ.V.Stalin şəxsən özü təqdim edir. İllər keçdikcə İ.V.Stalin Ermənistan rəhbərlərindən öz gənc partiya yoldaşını xəbər alır və imkan yarandıqca sessiyalar zamanı, iclaslar arası fasilədə şəxsən partiyaya qəbul etdiyi deputatla – Aydın Məmmədovla hal-əhval tutur.

Məlum məsələ idi ki, Stalin bu cür davranışı ilə partiyaya keçməsi üçün zamin durduğu şəxslərin taleyinə biganə olmadığı barədə rəy formalaşdırırdı. Stalinin şəxsən partbilet təqdim etdiyi Aydın Məmmədovun sözünün qarşısında ikinci bir söz demək heç də Ermənistan rəhbərliyinin ağlına belə gəlməzdi. Aydın Məmmədov bu şanslardan, vəzifəsindən həmişə kişilik qanunları çərçivəsində yararlanmışdı. Azərbaycan türklərinin milli maraqlarını kəskin çıxışları, dönməz iradəsi ilə müdafiyə edən Aydın Məmmədov, dəfələrlə öz el-obasının təəssübkeşliyi naminə o vaxtkı Ermənistan hakimiyyətində, eləcə də Moskva hakimiyyətində olan erməni və ermənipərəst qüvvələrin qarşısında öz taleyi və karyerası ilə risq etdiyinin fərqində idi. Onun vətəninə, elinə olan bağlılığı öz vəzifəsindən, karyerasından üstün olduğu üçün belə riskli addımlar atmağa məcbur olmuşdur.

Böyük Qaraqoyunlu Göyçə mahalında, bəlkə də keçmiş SSRİ məkanında yeganə kənd idi ki, 1937-1953-cü illərdə Aydın Məmmədovun rəhbərliyi dövründə keçmiş NKVD (нородный комиссариант Внутренних дел СССР) bu kənddən xalq düşməni kimi heç kimi sürgün edə bilməyib. Onun . İ.V. Stalinlə şəxsi münasibəti sayəsində təkcə özünün rəhbəri olduğu Böyük Qaraqoyunlu kəndində yox, demək olar Basarkeçər rayonun türk-müsəlman kəndlərini yarıdan çoxunu, sürgündən, aclıqdan, səfalətdən xilas etmişdir.

1948-ci ildə Stalinin birbaşa müdaxiləsi ilə indiki Ermənistan olan əzəli dədə-baba torpağından – Qərbi Azərbaycandan soydaşlarımızın deportasiyası başlayanda açıq şəkildə ilk etiraz edənlərdən biri də Aydın Məmmədov olmuşdur. Bu etiraz, Aydın Məmmədova baha başa gəlsə də, o, milli mövqeyindən dönməmiş, həmişə öz fikrini qətiyyətli şəkildə bildirmişdir. Hakimiyyətdə olan erməni və ermənipərəst qüvvələr növbəti seçkilərdə onun Stalinlə görüşməyinə imkan verməmiş və SSRİ Ali Sovetinə deputat seçilməsinə mane olmuşdular. Buna baxmayaraq Stalinin ölümünə qədər Ermənistan hakimiyyəti və Moskvada olan erməni və ermənipərəst qüvvələr Aydın Məmmədovla haqq-hesab çəkə bilməmiş, həmişə onunla ehtiyatla davranmışdılar. İ.V.Stalinin ölümündən sonra ermənipərəst qüvvələrin əlinə fürsət düşmüş, A.Məmmədova qarşı məkrli planlar qurub, təqiblər başlatmışdılar.

Hər bir işdə düzgün qərar verən müdrik Aydın Məmmədov Azərbaycana – qonşu Kəlbəcər rayonuna köçməyi qərar almış, orada əmək fəaliyyətini müxtəlif kəndlərdə təsərrüfat rəhbəri, partiya təşkilat katibi kimi davam etdirmişdir. Göyçə mahalında olduğu kimi, Kəlbəcər torpağındakı fəaliyyəti dövründə öz əzimkarlığı ilə fərqlənən Aydın Məmmədov el-oba arasında böyük nüfuz sahibinə çevrilmişdir. O, 1969-cu ildən doğma Göyçəsinə dönərək 1988-cil deportasiyasına qədər zəngin alp çəmənliklərlə, nəğməkar bulaqlarla, əhatələnmiş axarlı- baxarlı doğma Böyük Qaraqoyunlu kəndində yaşamışdır.

Aydın Məmmədov tanınmış ictimai xadim, fədakar insan, müdrik el ağsaqqalı olmaqla bərabər, həm də gözəl ailə başçısı olmuşdur. Bu gün onun ocağının od qoruyan övladları, nəvələri, nəticələri şərəf və ləyaqətlə vətəninə, millətinə xidmət edir, öz babalarının tutduğu müqəddəs yolu uğurla yaşadırlar. Həyatın hər bir çətinliyinə, vəzifənin əsdirdiyi sərt küləklər qarşısında mərdanə dayanan Aydın Məmmədov təəssüf ki, canından əziz bildiyi Göyçəsinin həsrətinə dözə bilmədi. Həsrət-hicran içində yüzlərlə yurddaşları kimi 1994-cü ildə onunda məzarı qürbətdə - Bakı torpağında qazıldı. Məzarı boyda Göyçə torpağına çevrilən Aydın Məmmədov onun tanıyanların, doğmalarının qəlbində daima bu dünyanın əbədi sakini kimi xoş xatirlərələ anılacaqdı.

Allah rəhmət eləsin!

İlqar İsmayılov


Xəbərlər

Oğlunun ölümündə özünü günahkar bilən ateist Xalq şairi- Maraqlı Faktlar

18.07.2019

Azərbaycanlı tarixçidən maraqlı iddia - Keşikçidağda eramızdan əvvəldən oğuz türkləri yaşayıb

18.07.2019

Ağbulaq

17.07.2019

Qərbi Azərbaycan həqiqətlərini ermənilər etiraf etdi. 

16.07.2019

Tarixi şəxslər barədə qalmaqallı faktlar

15.07.2019

İlham Qəhrəman - "Könül işi"

13.07.2019

Seyid Əzim ateist idimi? - ARAŞDIRMA

11.07.2019

Mif ibtidai təfəkkürün gerçəkliyi anlamaq cəhdidir – İkinci Mahmudun müsahibəsi

09.07.2019

Mən də kəfənimi geyib gedirəm

08.07.2019

Bəxtli bu dünyadan bəxtsiz getdi... - Azər TURAN yazır

08.07.2019

İkinci Mahmud - Tanımal Mustafa (hekayə)

07.07.2019

Şərq və İslam mədəniyyətinin rus ədəbiyyatına təsiri... - Mətanət Vahid yazır

05.07.2019

Türkün oxunmamış bəlgələri : Nüvədi-Qarqadaşı kitabəsi

04.07.2019

Türkmənçay müqaviləsində “Ermənistan” sözü yoxdur

03.07.2019

Aqşin Xəyal - “Yad əl, doğma sığal” (hekayə)

02.07.2019

Qurd Cəbrayılın oğlu: Anam dəsmalı niyə atdığını soruşanda dedi, dəsmal ayrılıqdır, bilmirsən? Bizdə ayrılırıq.

01.07.2019

Daşkənd kəndindən 2-ci dünya müharibəsində itkin düşən və həlak olanlar

01.07.2019

Stalinin nazirlərinə kələk gələn dələduz – “Qəhrəman” donuna bürünən Vaysman

29.06.2019

Bəşəri problemlər və həll yolları Albert Eynşteyn

28.06.2019

Kəsəmən kəndindən ikinci dünya müharibəsində itkin düşən və həlak olanlar

27.06.2019

İnsanlığın taleyini dəyişən tarixi məkanlar - İLK DƏFƏ burada... - FOTOLAR

27.06.2019

NKVD-nin dəhşətli işgəncələri: qadınlar kişilərin kamerasına salınırmış, körpələrin dırnaqları çıxarılırmış

26.06.2019

26 İyun Milli Ordunun yaranma günüdür

26.06.2019

İsrafil Məmmədov vəfat edib

25.06.2019

Laçın rayonundan məcburi köçkün düşmüş bir qrup şəxsin BƏYANATI

25.06.2019

Şirməmməd Hüseynovdan sitatlar: “Bilirsiniz, kimə səcdə etmək lazımdır?

25.06.2019

Eldar Baxışın heç yerdə yayımlanmayan şeirləri

24.06.2019

İsa Peyğəmbəri kim satıb? — Kariotlu İuda satqın idi, yoxsa..?

23.06.2019

Aristotelin dostluq fəlsəfəsi niyə bu gün də aktualdır?

23.06.2019

Sirri açılmayan Xüdafərin Körpüsü

22.06.2019

Dost-dost deyə-deyə... - Etimad Başkeçid

21.06.2019

Mirzə Ələkbər Sabirin “Oxutmuram, əl çəkin” şerinin yazılma tarixçəsi

20.06.2019

Vahid Əziz: Qadınlar məşhur roman müəllifi, rəssam, bəstəkar ola bilərlər, amma şair ola bilməzlər.

19.06.2019

Melkumyan necə cəzalandırıldı? – erməni Allahverdinin oğlu Dağlıq Qarabağda fitnə-fəsad toxumu səpirmiş

19.06.2019

Şadlinskilər

18.06.2019

"Turan eli"ndə Ramiz Rövşənlə...

17.06.2019

Nəsimini sevən qadın necə öldü? – Faciəli tale

17.06.2019

Görkəmli dövlət xadimi, bacarıqlı səhiyyə təşkilatçısı, böyük alim

16.06.2019

Dünya siyasətçilərinin Heydər Əliyev haqqında səmimi fikirləri...

15.06.2019

Dövlətimizin və müstəqilliyimizin xilaskarı

15.06.2019

Meyitlərin altından sağ çıxan dünyaca məşhur azərbaycanlıdan İNANILMAZ SÖZLƏR: 27 il öncə Şuşada...

14.06.2019

“Atamı yalnız qışda görürdük”– Mirzə Cəlilin Polşadakı ailəsi ilə EKSKLÜZİV MÜSAHİBƏ (FOTOLAR)

13.06.2019

Abdal - Təsəvvüfün (Sufizmin) əsası kimi

12.06.2019

“Çox təəssüf ki, mən hələ indi İsa Muğannanın qızı olduğumu dərk edirəm” – MÜSAHİBƏ

12.06.2019

Hitler və Stalinin dərdindən divanə olduğu AGENT QADIN – MARAQLI FAKTLAR

11.06.2019

İslam dünyasına sərt senzura necə gəldi - Əl-Fərabi

11.06.2019

Qədim Türklərdə SIRĞA

10.06.2019

Azərbaycanda çadra əleyhinə hərəkat - Səriyyə Xəlilovanın Bakını ayağa qaldıran qətli

10.06.2019

İrəvan ədəbi mühitinin XIX əsr və XX əsrin 20-ci illərini əhatə edən dövrünün tarixi özünəməxsusluğu

08.06.2019

Müşfiqli günlərim

08.06.2019
Bütün xəbərlər