Ermənilərdə Türk mənşəli şəxs adları

17:00 / 29.11.2018

Hayların əcdadları e.ə IX-VIIəsrdə mövcud olan Urartu dövlətinin tərkibində yaşamışlar. Urartu və hay dilləri tamamilə fərqli dillərdir. Urartu dilində hay mənşəli söz yoxdur, lakin hay dilində 10-12 faiz Urartu sözləri vardır.

XIX əsrdən haylar Urartu mətnlərini tapıb oxuyandan sonra, Urartu çarlarının adlarını uşaqlarına qoymağa başlayıblar. Onlardan Aramyan (Aram, Aramis şəxs adları), Sarduryan, Rusayan və başqa familiyalar yaranmışdır. IV əsrdə xristian dini qəbul edildikdən sonra Bibliyadan yəhudi mənşəli şəxs adları geniş yayılmışdır. Adam (Adamyan) Aşot " şir " ( ərəb dilindəki Əsəd) , Yelise (Allah qurtuluşdur) haylarda Yeğişe, İvan (Allah əzizləyəndir ) adından haylar İoanesyan, Avanesyan, Ohanesyan soyadı törənmişdir.

Yakov (ayaq dabanı) adı haylarda Hakop, Ebraem ( xalqların atası) adı Abram, və.s. Qədim yunan adlardan Andronik, Artyom; Arakel, Aleksandr; Arkadiy, Stepan, Martiros və başqalarını göstərmək olar. Latın dilindən Pavel ( " əziz ", haylarda Poğosyan) ; Anton (döyüşə girişən ), Klara ( təmiz ) və.s. Farslardan- Arşak, Baqrat, Varaz, Ervand, Nerses,Tiqran Trdat, Meğran və.s Ruslardan- Mravyan (muravey-qarışqa), Lsitsyan (lisa-tülkü),Sergey, Valeri, İqor, Vasili .

Sırf hay dilindəki şəxs adları çox cüzidir: Avetis (qoyun oğrusu ), Xaçatur ( xaç gəzdirən), Arutur (bazar günü), Mkrtç (xaç suyuna çəkən) və.s. Haylarda türk mənşəli adlar əsas yer tutur. Əsas səbəbi də türk dilli xristianlığı qəbul etmiş, indiki ermənilərin entogenezində iştirak etmiş, qıpçaq, ərmən, alban tayfaların birləşməsidir.

Əsas hayların isifadə etdiyi Musa Kalantaklının " Alban tarixi "ində qeyd olunmuş türk mənşəli adlardır. Oruz, Koris, Zober, Aran (Ərən ), Aratan, Asparak, Davtaq, Xoçkor (Qoç Kür) Sanatruk və.s.adlar müasir ermənilərdə geniş yayılmışdır. Onlar uşaqlara qoyduqları alban adlarının qədim türk mənşəli olduğunu bilmirlər. Sonrakı qrupa məxsus olan şəxs adları təmiz türk mənşəli ata, ağa, bala, dədə, qara, sarı, çoban və.s sözlərə fars mənşəli YAN şəkilçisi əlavə olunmaqla Atayan, Ağayan, Balayan və.s. soyadları yaranmışdır.

Bu isə onların içində bu adları daşıyan insanların olduğunu bildirir. Bu qrupa habelə Azər türkçəsindən götürülmüş bərbər, qəssab, daşçı, dərzi, dəllək, zərgər, nalbənd, ciyər və.s. sözlərə yan artırmaqla soyadlar yaranmışdır. Sonrakı dövrlərdə şəxs adlarının bir qismi Azər türklərindən hazır şəkildə götürülmüş, islam dini ilə gəlmiş adlardır. Allahverdi, Aslan, Qaragöz, Eyvaz, Qərib, Əmirxan, Əlixan, Məlik, Mirzə, Murad, Şahnəzər, Şəkər və.s adlardan ermənilərdə Allahverdiyan, Aslanyan, Qaragözyan, Şahnazaryan, Koçaryan, Melikyan, Karamyan və.s. soyadları yaranmışdır.

Ermənilərdə hətta " Kitabi Dədə Qorqud " eposundakı Qorqud adından Korkutyan soyadı da vardır. Göründüyü kimi indiki Ermənistan ərazisində hay mənşəli qədim toponimlər - mahal və əyalət adları olmadığı kimi, hay dilində yaranmış şəxs adları da çox cüzidir. Xristian dini vasitəsilə keçən adlar, yunanlardan və farslardan götürdükləri adlar nəzərə alınmazsa, onlar tarix boyu alban və ərəb mənşəli Azər-türk adları daşımışlar.

Şahlar Hacıyev


Etiket:
Xəbərlər

Kiçik bir zaman kəsiyində rayon mərkəzi Spitak şəhəri, qonşu kəndlər, o cümlədən Qursalı kəndimiz yer üzündən silindi- Vaqif Namazov

19.05.2019

Göy üzünün şairi

18.05.2019

Bizsiz Laçın işğaldan sonra (FOTO)

18.05.2019

Türkün qədim yurdu- İrəvan Xanlığının tarixi

17.05.2019

Bilmək və inanmaq arasında - Nəyə inanırıq, nəyi bilirik?

16.05.2019

Qoşabulaq kəndindən II dünya müharibəsində həlak olan və itkin düşən soydaşlarımız

16.05.2019

Üzeyir Hacıbəyov aşıq sənəti haqqında

15.05.2019

Ardanış kolxozu və sədrləri

15.05.2019

Həyat yoldaşı ilə birgə güllələnən Sovet İttifaqı qəhrəmanı, gənc general kimdi?

14.05.2019

Tanınmış yazıçı- publisist, vətənpərvər ziyalı

14.05.2019

“Könüllü” köçürülmə erməni xəyanəti idi

13.05.2019

Yüzilliklər boyu yaşayacaq bir abidə...

13.05.2019

Tarixin GİZLİNLƏRİ – Rus zabit Berlinə bayraq sancan Məmmədovu niyə güllələdi? – VİDEO

12.05.2019

Dastan haqqında

11.05.2019

Azərbaycanlıların deportasiyası və 1988-ci il faciəsi

11.05.2019

Bir gölün dəniz dərdi

10.05.2019

“Rütbəli erməni əyilib mənə dedi ki, atam azərbaycanlıdır...” – ƏSİR DÜŞƏRGƏSİ

10.05.2019

Dünya siyasətinin Heydər Əliyev zirvəsi

10.05.2019

“Özümü tualetə atıb boğulmaq yeganə xilas yolu idi...” –ƏSİR DÜŞƏRGƏSİ

09.05.2019

GÖYÇƏNİN SAZ-SÖZ USTADLARI İKİNCİ DÜNYA MÜHARİBƏSİNDƏ

09.05.2019

Ədəbiyyatın Şuşasız Şuşası

08.05.2019

“Avtomatın qundağı ilə vurdular, düşdüm meyitin üstünə...” – ƏSİR DÜŞƏRGƏSİ

08.05.2019

Dəmir Gədəbəylinin şeirləri

07.05.2019

300 erməninin mühasirəsində: bitməyən gecə, qaranlıq lağımda itən düşmən – ƏSİR DÜŞƏRGƏSİ

07.05.2019

"Ermənistandan" qovulmuş Azərbaycan türklərinin sayı

07.05.2019

Kitab danışır - Xalqların və Kütlənin psixologiyası.

06.05.2019

Azərbaycan ədəbiyyatında deportasiya mövzusuna həsr olunmuş əsərlər

06.05.2019

Abbas Çayxorski - Qəribə soyadlı azərbaycanlı “Atom kralı”

05.05.2019

Azıx mağarasının müasir taleyi və “erməni dişi” - Şəhla Cabbarlı yazır

04.05.2019

Nərimanlı kəndindən ikinci dünya müharibəsində itkin düşən soydaşlarımız

04.05.2019

Sonradan sevərsən...

04.05.2019

Göyçə dedim, yaralarım göynədi...

03.05.2019

Aclıq
(Hekayə)

03.05.2019

RAMİZ RÖVŞƏN OLAN YERDƏ...

02.05.2019

Göyçə gölü, göy üzündə gözüm var

01.05.2019

Göyçə mahalında Adatəpə kəndi

01.05.2019

Görəsən mavi gözlü, şux mələyim, Göyçə gölüm bu hicrana necə dözür...

30.04.2019

Soyqırıma məruz qalan Azərbaycan toponimləri

30.04.2019

Xocalı soyqırımını törətmiş ermənini məhv edən döyüşçü - Aprel döyüşlərinin gizli tərəfi

29.04.2019

“CAMALIN GÖYÇƏKDİ BAYRAM AYINDAN” – Professor Ələddin Allahverdiyevin yazısı

28.04.2019

Allahverdi Təkləlinin şeirləri

28.04.2019

“REPATRİASİYA”... DEPORTASİYA... və yaxud GİZLİ İŞĞAL

27.04.2019

Bizim Kino - Babək

27.04.2019

Kitablar haqqında 15 maraqlı məlumat

26.04.2019

Gülzar nənə ilə Kitab bayramı

26.04.2019

İçimdən göyərən dərdimdi Göyçə…   II HİSSƏ

25.04.2019

Ermənistanda Türk toponimlərinin dəyişdirilməsi

24.04.2019

Qərbi Azərbaycan (Ermənistan) kolanıları

24.04.2019

Asif Ata. Deyimlər (“Rəmzlər” Bitiyindən)

23.04.2019

Səfəvilər dövründə Azərbaycan dili

23.04.2019
Bütün xəbərlər