Aşıq Alının yeddi divanisi

18:30 / 30.03.2019

BİRDİ BİR

Ərşdə xaliq, yerdə züllah, evdə ata birdi-bir,
Bəzək vuran, qurğu quran kainata birdi-bir.
Bu günahı keçməz xaliq, haqq səni bağışlamaz,
Ya öldürdün, ya öldürtdün - bu cür xəta birdi-bir.

Qüdrət qamət bəxş etmişdi, fələk vurdu belimdən,
Leyli-nahar car eylərəm nəsihətlər dilimdən.
Tənəli söz bəd yaranıb qərəzlidir ölümdən,
Həbib səni gözdən sala, ya da ata, birdi-bir.

Alı, səni duymaz nadan, sərraf salar yadına,
Zatı-pakdan halal olan tez yetər muradına.
Əzrail gürzün çalanda kimsə yetməz dadına,
Ya bəhri-bar badə verə, ya baxt yata, birdi-bir.

                          xxx

İKİDİR

Əbcəd ilə “a” oxudum, ol Allahı bir bildim,
Yaradandan qeyri nə var, bu həyatda ikidir,
İki “sə”ni bir oxudum, o billahi bir bildim,
O billahın hikmətində süd də, zat da ikidir.

Bədənində düzülübdür əzaların iki şər,
Ölüm-dirim ikilidir, ikiləşər xeyir-şər.
Səbir cütsə, səbir eylə, o cütlükdə yoxdu şər
Usta birdir, nə yaradıb, hesabatı ikidir.

Cüt ünsürlər iki yerdən, iki göydən birləşər,
Abı, atəş, xaki-baddan ruzi tapıb bu bəşər.
Dərin fəza boş deyildir, ordan yerə nur düşər,
Alı, cütlük o məqamda, hər bir qatda ikidir.

1- bismillahdan bəhs edilir

                       xxx

ÜÇӘDİR

Bәni insan xәlq olandan hesabatı üçәdir,

Kәlmeyi-şәhadәt dünyasının ilk beyəti üçәdir.

Dövran ki, açdı sirrini, külli-alәm yarandı

Zat, süd, övlad gәrdişinin davamәti üçәdir.

 

“Cim”, “bey”, “әlif” bazarında sövdәgardı kafi-cim,

“Kaf”i, “bey”i әl-ayağı, “vav”ı әlsiz әrrәccim.

“Kaf”i “cim”dә bir “əlif” var, nәqş olunub çox nәcim,

Üç sәtirә dayaq durub kәramәti üçәdir.

 

Nuh övladı xidmәtindә vurar başa-ayağa,

Gah dayağı olar başa, gah ayaqdır dayağa.

Bu bazarda xidmәtini bacarırsan say, ağa,

İki yolla dövran eylәr hәr sifәti üçәdir.

 

Yek yaradan, du yaranan gözәllikdә gözәldi,

Cәmi üçә dәlalәtdi, üçlә alәm düzәldi,

Aşıq Alı mürәxxәsdi, bu dünyadan üz әl di!

İki dayaq bәs eylәmәz tәlәbatı üçәdir.

                       xxx

DÖRDDÜR-DÖRD

 

Ay sәf çәkәr il içindә hәftә karı dörddür-dörd,

Bahar fәsli “yek” sel eylәr iftixarı dörddür-dörd.

Hәcdir, Kәbә, Nәcәf, Mәşhәd - sәcdәgahlar diyarı

Uçar qonar mürği-ruhum pir diyarı dörddür-dörd.

 

Çahargahnan qәrar tutdu, əşya yerdә dayandı,

Sәnәt sәrmayә hökmündә sayaları bәyandı.

Sәmәndәrin cismi-canı odda söndü, nə yandı,

İstәr uçan, istәr qaçan balü-pәri dörddür-dörd.

 

Şәmsi xilqәt şәrәflidir, ululardan uludu,

Kәrәm eylәr nanu-nәmәk bәhrәlidir doludu,

Gәrdişimә növraq verәn sәltәnәtin yoludu,

Bәyan edir cәhәtlәri, ünvanları dörddür-dörd.

 

Neçә çeşmә qәrar tutdu müdam nәhrin içindә,

Neçә nәhr ümman oldu saysız qәhrin içindә,

Neçә ümman dәrya oldu, min bir sehrin içindә,

Dәryaların pür dәryası, nәhәng varı dörddür-dörd.

 

Hey oxudum, hey aradım, axır qaldım bisavad,

Fәzli elә bir hәmdәmdi, kimsәnәyә deyil yad.

Aşıq Alı, zikr eylәyər, abı, atәş, xaki, bad,

Aşkar etdim dövranımın sәbәbkarı dörddür-dörd.

 

1-arabanın dörd təkəri, kətilin, mizin dörd ayağı və s.

                           xxx

BEŞDİ

 

Vücudi adәm üstündә, fәhm et, bu dağa beşdi,

Dörd balü-pәr kәnarında seyr et yarağa beşdi.

Duyan, görәn, bilәn әhli əsasıdır vücudun,

Üçü aşkar, iki pünhan bais marağa beşdi.

 

Şәrafәt nazil olanda haşimin övladına,

Yüz on dörd surә bәxş oldu ol Xudadan adına.

Sidqinәn iltimas eylә, yetәr mömin dadına,

Hökmü aşkar, özü baqi, əsl mәrd ağa beşdi.

 

Kәnar etmәz bәni-insan candan dәrdi, nә qәmi,

Mövt əyyamı tәqdir etdi, yox tәdbirin nә cәmi.

Bәtni ana, tifil növrәst, əri piran alәmi,

Cәm eylәsәn birәr-birәr, yazsan varağa beşdi.

 

Alı, çağır imdadına o şahların şahını,

Müqәddәs xak kәnar etmәz ərşi-әla ahını.

Bәşәr üçün kәlam yazdı hәqiqәtin gahını,

Sövt1 - Tövrat, Zәbur, İncil, Quran sorağa beşdi.

1- 1.səs, səda 2. səhifə, kitab – burda səma kitabları

                               xxx

ALTIDI

 

Çәrxi-pirә salam edәn sәyyarәlәr altıdı,

Adınaya cәhd edәn ruz şumarələr altıdı.

Әfsәl, Mürsәl gәldi getdi neçә rәsul dünyadan

Ünvanları bәrr-hәqq qalan sitarələr altıdı.

 

Altı dәsgah oxuyanlar az qaldılar lal ola,

Zәnbur bu san şan hörәndә bәhrә verir bal ola,

Sanki bu san dühasıyla uya dalbadal ola,

Bәtni zәmin hesabıyla ağ-qaralar altıdı.

 

Altı-altı mәskәn saldı qüdrәt alәm quranda,

Bu san ilә hesab aldı sәrdabәlәr duranda.

Cümlә-alәm abad olar haqqın gürzü vuranda

Dağ Yunisdәn kәnar qaçan biçaralar altıdı.

 

Saya-saya san itirdim, Alı, son qoy hesaba,

Hesabını çәkmәyәnә kimsә demәz “mәrhaba”.

Surәti yox mayelərin doldur cәm et bir qaba, -

Dördü xakda, cütü canda, kübarələr altıdı.

 

                          xxx

YEDDİDİ

 

Xaki-zәbun ünvanında cәm turabı yeddidi,

Sәri kuydә çeşmә birdi, xalis abı yeddidi.

On ikidi abdal sayı, əlli iki әzası,                                  

Hәr әzanın qüdrәtindәn şabı-tabı yeddidi.

 

İxtisar eylәmә ayәt iki qismin kәc deyә,

Yetiş elin harayına yubanma ərac deyә,

Fәrbah deyә kaf eylәsәn, düşsәn haqqa sәcdәyә, 

Әzalardan xaka dәyәn can hesabı yeddidi.2

 

Sәr hesaba, qәlb hökmüylә cismin alar bәhrәsin,

Әlvan eylәr vücudları açar rәmzin çöhrәsin.

Kimsә görmәz әzaların bir nöqtәsin, bir nәsin,

Xuni cövlan edәr canda, bil girdabı yeddidi.

 

Nәzәr eylә asimana bağlı qalıbdı hesab,

Aşıq Alı, çәkmә küdrәt, hәr әzaba eylә tab.

Seyrә çıxıb bir bağçanı, gördüm üç ayın sirab,

Sәmasında cövlan edәn gәrdiş qabı yeddidi.

1-ilin ayı və həftələri

2-namazda səcdə vaxtı iki ayaq, iki diz, iki əl və basın (cəmi yeddi) torpağa dəyməsi


Etiket:
Xəbərlər

Ermənilərin gülünc və absurd iddiaları - ŞƏRH

19.10.2019

Müstəqilliyimiz əbədidir.

18.10.2019

İlham Əliyev Zəngəzurun Ermənistana verilməsi barədə danışdı

18.10.2019

Ərəblinski niyə öldürüldü?

17.10.2019

Ermənilər tarixi bu cür SAXTALAŞDIRIB: Əslində isə indiki İrəvan şəhəri...

17.10.2019

İradə Aytel – “Türkəm, kürdəm, talışam, ləzgiyəm, avaram, udinəm…”

16.10.2019

Milli Ordu quruculuğunun ilk hərbi məktəbləri

16.10.2019

Rizvan Talıbov: “1988-1991-ci ilər ərzində Ermənistandan qaçqın düşmüş 500000 (beş yüz min) bu günkü faktiki sayları 1.000000-u (bir milyonu) keçmiş Ermənistan qaçqınlarının məsələsi sülh danışıqlarının predmeti olmalıdır”

15.10.2019

Azərbaycanda çadra əleyhinə hərəkat - Səriyyə Xəlilovanın Bakını ayağa qaldıran qətli

14.10.2019

"Qara bağ": SSRİ dağılmağa nədən başladı

11.10.2019

“Nobel” almış qadınlar

11.10.2019

Uğur böcəyi  

10.10.2019

Qeyrətimiz olarsa, yaxud sonuncu dayaq nöqtəsindən reportaj - FOTOLAR

09.10.2019

Sahilsiz qəlbinin dalğalarını misralara çevirən şair…  ABDULLA FARUQ

09.10.2019

Məşhur azərbaycanlı aktyor və bolşevikin sui-qəsdi ilə öldürülən Həsən bəy Ağayev - “Qürbətin doğma məzarları”

08.10.2019

Təsəvvüf, Vəhdəti-vücud və An-i daimin qısa şərhi

07.10.2019

Ermənilər Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ən uğurlu diplomatı haqda ARXİVLƏRİ AÇDILAR

04.10.2019

3 oktyabr tarixinin Türk Dünyası üçün önəmi

03.10.2019

90 min uşağı ölümdən xilas edən həkimin inanılmaz həyat hekayəsi

03.10.2019

Tibb bacısıyla evləndi, tibb bacısı da onu öldürdü – Maraqlı faktlar

02.10.2019

Bu gün günlərdən Vaqif Bayatlı...

01.10.2019

“Şəhidlərə müqəddəs məkan, qazilərə Vətən olan - Azərbaycan”... və yaxud Acıdərə döyüşlərinin tale yazısı...

01.10.2019

FƏTƏLİ XAN XOYSKİNİN İNGİLİS GENERALINA DEDİKLƏRİ

30.09.2019

İrəvan şəhəri

28.09.2019

Haylar necə erməni oldu?

27.09.2019

Türklərin inanc tarixi: “uçmaq”, “tin”, “Tanrının oğlu”... – I YAZI

27.09.2019

Şeir təhlilləri: M.Ə.Sabir "Neylərdin, İlahi"

26.09.2019

Basarkeçər
(Basatkeçən)

25.09.2019

Çarli Çaplini niyə ABŞ-dan qovmuşdular və onu niyə kommunist casusu adlandırırdılar

24.09.2019

Heydər Əliyevin anası haqda maraqlı XATİRƏLƏR

24.09.2019

“Ülvimə bir məktub yazdım” kitabı çap olunub

23.09.2019

ADAM YAŞAMAQDAN QORXUR

23.09.2019

"Bir alman - möhtəşəm insan, iki alman - ittifaq, üç alman - müharibə deməkdir!"

20.09.2019

Goyce.az saytı Rüstəm Dastanoğlu ilə müsahibəni təqdim edir.

20.09.2019

Şahbulaq Qıfılı saray kompleksi - Qarabağ abidələri  

20.09.2019

Cəlalilər: qanlı üsyan, izi itmiş Koroğlu, öldürülən Dəli Həsən

19.09.2019

Nərimanlı kökənli 27 abituriyent "tələbə" adını qazandı

18.09.2019

Əfsanəvi Mixaylo Rəsulzadəni öldürməkdən imtina etmişdi- GİZLİ TARİX

18.09.2019

Üzeyir Hacıbəyovun həyat və yaradıcılığı

18.09.2019

İşğal altında olan torpaqlarda 330 yerli əhəmiyyətli abidə dağıdılıb

17.09.2019

NİL ADAM

16.09.2019

Rəhim Əliyev. Birinci Türkoloji Qurultayın iki qərarı haqqında

14.09.2019

Tereza ana ilə bağlı İNANILMAZ FAKTLAR: 12 yaşında... - FOTO

14.09.2019

"Ey Firdovsi, qalx, küfr etdiyin türkü gör" - Əmir Teymurun türkü aşağılayan Firdovsiyə cavabı

13.09.2019

Baninin “Qafqaz Günləri” – köhnə Bakının hekayəsi

12.09.2019

Tarixdə iz qoyanlar: Təbrizdə ana dilində ilk məktəb açan MÜƏLLİM – Şahın Tehrana çağırdığı azərbaycanlı

12.09.2019

“Azərbaycanda erməni qırğınları və deportasiyaları” haqqında baxışların tənqidi təhlili

11.09.2019

Mükəmməl kitab yazmaq istəyirsinizsə... - DAHİLƏRİN TÖVSİYƏSİ

11.09.2019

M.Ə.Rəsulzadənin və N.Nərimanovun İmam Hüseyn haqqında fikirləri - Layihə
 

10.09.2019

Kərbəla nədir?

10.09.2019
Bütün xəbərlər