Aşıq Alının yeddi divanisi

18:30 / 30.03.2019

BİRDİ BİR

Ərşdə xaliq, yerdə züllah, evdə ata birdi-bir,
Bəzək vuran, qurğu quran kainata birdi-bir.
Bu günahı keçməz xaliq, haqq səni bağışlamaz,
Ya öldürdün, ya öldürtdün - bu cür xəta birdi-bir.

Qüdrət qamət bəxş etmişdi, fələk vurdu belimdən,
Leyli-nahar car eylərəm nəsihətlər dilimdən.
Tənəli söz bəd yaranıb qərəzlidir ölümdən,
Həbib səni gözdən sala, ya da ata, birdi-bir.

Alı, səni duymaz nadan, sərraf salar yadına,
Zatı-pakdan halal olan tez yetər muradına.
Əzrail gürzün çalanda kimsə yetməz dadına,
Ya bəhri-bar badə verə, ya baxt yata, birdi-bir.

                          xxx

İKİDİR

Əbcəd ilə “a” oxudum, ol Allahı bir bildim,
Yaradandan qeyri nə var, bu həyatda ikidir,
İki “sə”ni bir oxudum, o billahi bir bildim,
O billahın hikmətində süd də, zat da ikidir.

Bədənində düzülübdür əzaların iki şər,
Ölüm-dirim ikilidir, ikiləşər xeyir-şər.
Səbir cütsə, səbir eylə, o cütlükdə yoxdu şər
Usta birdir, nə yaradıb, hesabatı ikidir.

Cüt ünsürlər iki yerdən, iki göydən birləşər,
Abı, atəş, xaki-baddan ruzi tapıb bu bəşər.
Dərin fəza boş deyildir, ordan yerə nur düşər,
Alı, cütlük o məqamda, hər bir qatda ikidir.

1- bismillahdan bəhs edilir

                       xxx

ÜÇӘDİR

Bәni insan xәlq olandan hesabatı üçәdir,

Kәlmeyi-şәhadәt dünyasının ilk beyəti üçәdir.

Dövran ki, açdı sirrini, külli-alәm yarandı

Zat, süd, övlad gәrdişinin davamәti üçәdir.

 

“Cim”, “bey”, “әlif” bazarında sövdәgardı kafi-cim,

“Kaf”i, “bey”i әl-ayağı, “vav”ı әlsiz әrrәccim.

“Kaf”i “cim”dә bir “əlif” var, nәqş olunub çox nәcim,

Üç sәtirә dayaq durub kәramәti üçәdir.

 

Nuh övladı xidmәtindә vurar başa-ayağa,

Gah dayağı olar başa, gah ayaqdır dayağa.

Bu bazarda xidmәtini bacarırsan say, ağa,

İki yolla dövran eylәr hәr sifәti üçәdir.

 

Yek yaradan, du yaranan gözәllikdә gözәldi,

Cәmi üçә dәlalәtdi, üçlә alәm düzәldi,

Aşıq Alı mürәxxәsdi, bu dünyadan üz әl di!

İki dayaq bәs eylәmәz tәlәbatı üçәdir.

                       xxx

DÖRDDÜR-DÖRD

 

Ay sәf çәkәr il içindә hәftә karı dörddür-dörd,

Bahar fәsli “yek” sel eylәr iftixarı dörddür-dörd.

Hәcdir, Kәbә, Nәcәf, Mәşhәd - sәcdәgahlar diyarı

Uçar qonar mürği-ruhum pir diyarı dörddür-dörd.

 

Çahargahnan qәrar tutdu, əşya yerdә dayandı,

Sәnәt sәrmayә hökmündә sayaları bәyandı.

Sәmәndәrin cismi-canı odda söndü, nə yandı,

İstәr uçan, istәr qaçan balü-pәri dörddür-dörd.

 

Şәmsi xilqәt şәrәflidir, ululardan uludu,

Kәrәm eylәr nanu-nәmәk bәhrәlidir doludu,

Gәrdişimә növraq verәn sәltәnәtin yoludu,

Bәyan edir cәhәtlәri, ünvanları dörddür-dörd.

 

Neçә çeşmә qәrar tutdu müdam nәhrin içindә,

Neçә nәhr ümman oldu saysız qәhrin içindә,

Neçә ümman dәrya oldu, min bir sehrin içindә,

Dәryaların pür dәryası, nәhәng varı dörddür-dörd.

 

Hey oxudum, hey aradım, axır qaldım bisavad,

Fәzli elә bir hәmdәmdi, kimsәnәyә deyil yad.

Aşıq Alı, zikr eylәyər, abı, atәş, xaki, bad,

Aşkar etdim dövranımın sәbәbkarı dörddür-dörd.

 

1-arabanın dörd təkəri, kətilin, mizin dörd ayağı və s.

                           xxx

BEŞDİ

 

Vücudi adәm üstündә, fәhm et, bu dağa beşdi,

Dörd balü-pәr kәnarında seyr et yarağa beşdi.

Duyan, görәn, bilәn әhli əsasıdır vücudun,

Üçü aşkar, iki pünhan bais marağa beşdi.

 

Şәrafәt nazil olanda haşimin övladına,

Yüz on dörd surә bәxş oldu ol Xudadan adına.

Sidqinәn iltimas eylә, yetәr mömin dadına,

Hökmü aşkar, özü baqi, əsl mәrd ağa beşdi.

 

Kәnar etmәz bәni-insan candan dәrdi, nә qәmi,

Mövt əyyamı tәqdir etdi, yox tәdbirin nә cәmi.

Bәtni ana, tifil növrәst, əri piran alәmi,

Cәm eylәsәn birәr-birәr, yazsan varağa beşdi.

 

Alı, çağır imdadına o şahların şahını,

Müqәddәs xak kәnar etmәz ərşi-әla ahını.

Bәşәr üçün kәlam yazdı hәqiqәtin gahını,

Sövt1 - Tövrat, Zәbur, İncil, Quran sorağa beşdi.

1- 1.səs, səda 2. səhifə, kitab – burda səma kitabları

                               xxx

ALTIDI

 

Çәrxi-pirә salam edәn sәyyarәlәr altıdı,

Adınaya cәhd edәn ruz şumarələr altıdı.

Әfsәl, Mürsәl gәldi getdi neçә rәsul dünyadan

Ünvanları bәrr-hәqq qalan sitarələr altıdı.

 

Altı dәsgah oxuyanlar az qaldılar lal ola,

Zәnbur bu san şan hörәndә bәhrә verir bal ola,

Sanki bu san dühasıyla uya dalbadal ola,

Bәtni zәmin hesabıyla ağ-qaralar altıdı.

 

Altı-altı mәskәn saldı qüdrәt alәm quranda,

Bu san ilә hesab aldı sәrdabәlәr duranda.

Cümlә-alәm abad olar haqqın gürzü vuranda

Dağ Yunisdәn kәnar qaçan biçaralar altıdı.

 

Saya-saya san itirdim, Alı, son qoy hesaba,

Hesabını çәkmәyәnә kimsә demәz “mәrhaba”.

Surәti yox mayelərin doldur cәm et bir qaba, -

Dördü xakda, cütü canda, kübarələr altıdı.

 

                          xxx

YEDDİDİ

 

Xaki-zәbun ünvanında cәm turabı yeddidi,

Sәri kuydә çeşmә birdi, xalis abı yeddidi.

On ikidi abdal sayı, əlli iki әzası,                                  

Hәr әzanın qüdrәtindәn şabı-tabı yeddidi.

 

İxtisar eylәmә ayәt iki qismin kәc deyә,

Yetiş elin harayına yubanma ərac deyә,

Fәrbah deyә kaf eylәsәn, düşsәn haqqa sәcdәyә, 

Әzalardan xaka dәyәn can hesabı yeddidi.2

 

Sәr hesaba, qәlb hökmüylә cismin alar bәhrәsin,

Әlvan eylәr vücudları açar rәmzin çöhrәsin.

Kimsә görmәz әzaların bir nöqtәsin, bir nәsin,

Xuni cövlan edәr canda, bil girdabı yeddidi.

 

Nәzәr eylә asimana bağlı qalıbdı hesab,

Aşıq Alı, çәkmә küdrәt, hәr әzaba eylә tab.

Seyrә çıxıb bir bağçanı, gördüm üç ayın sirab,

Sәmasında cövlan edәn gәrdiş qabı yeddidi.

1-ilin ayı və həftələri

2-namazda səcdə vaxtı iki ayaq, iki diz, iki əl və basın (cəmi yeddi) torpağa dəyməsi


Etiket:
Xəbərlər

Dünya siyasətçilərinin Heydər Əliyev haqqında səmimi fikirləri...

15.06.2019

Dövlətimizin və müstəqilliyimizin xilaskarı

15.06.2019

Meyitlərin altından sağ çıxan dünyaca məşhur azərbaycanlıdan İNANILMAZ SÖZLƏR: 27 il öncə Şuşada...

14.06.2019

“Atamı yalnız qışda görürdük”– Mirzə Cəlilin Polşadakı ailəsi ilə EKSKLÜZİV MÜSAHİBƏ (FOTOLAR)

13.06.2019

Abdal - Təsəvvüfün (Sufizmin) əsası kimi

12.06.2019

“Çox təəssüf ki, mən hələ indi İsa Muğannanın qızı olduğumu dərk edirəm” – MÜSAHİBƏ

12.06.2019

Hitler və Stalinin dərdindən divanə olduğu AGENT QADIN – MARAQLI FAKTLAR

11.06.2019

İslam dünyasına sərt senzura necə gəldi - Əl-Fərabi

11.06.2019

Qədim Türklərdə SIRĞA

10.06.2019

Azərbaycanda çadra əleyhinə hərəkat - Səriyyə Xəlilovanın Bakını ayağa qaldıran qətli

10.06.2019

İrəvan ədəbi mühitinin XIX əsr və XX əsrin 20-ci illərini əhatə edən dövrünün tarixi özünəməxsusluğu

08.06.2019

Müşfiqli günlərim

08.06.2019

Tofiq Yusifin şeirləri

07.06.2019

AĞKİLSƏ

07.06.2019

Puşkin və Düma eyni adam imiş - VERSİYA

06.06.2019

İrəvanda erməni dövləti necə yaradıldı? - ARAŞDIRMA – II HİSSƏ

06.06.2019

Vaqif Səmədoğlu şeirləri

05.06.2019

İrəvanda erməni dövləti necə yaradıldı? - ARAŞDIRMA - YENİ SƏNƏDLƏR
I hissə

05.06.2019

Nazim Əhmədli: - Mən həmişə demişəm ki, biz özümüz yadplanetliyik. Bizi kainatdan yer kürəsinə atıblar.

04.06.2019

Şahbulaq Qıfılı saray kompleksi - Qarabağ abidələri

03.06.2019

QƏHRƏMAN DÖYÜŞÇÜNÜN QƏHRƏMAN XANIMI

03.06.2019

Fəlsəfə - Bernard Şou
(1856-1950)
Görkəmli irland dramaturqu və romançısı, Nobel mükafatı laureatı.

02.06.2019

NÖVRƏS İMAN YARADICILIĞINDA HƏZRƏT ƏLİ (Ə.) VƏ ƏHLİ-BEYT (Ə.) SEVGİSİ

31.05.2019

Mirzə Ələkbər Sabirin ilk və son müsahibəsi: “Başda o böyükdür, yaşda mən”

31.05.2019

Ermənilər özlərinə necə tarix uydurub? - Fransız tarixçidən şok

30.05.2019

Rəsulzadənin yaxın dostu olan Kəngərlinın qızı İNANILMAZ SİRLƏRİ AÇDI: Leyla xanım… – MÜSAHİBƏ

29.05.2019

MƏHƏMMƏD ƏMİN RƏSULZADƏ

28.05.2019

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti qurucularının məzarları

28.05.2019

Ustad Aşıq Hacı Göyçəlinin yeganə müsahibəsi...

27.05.2019

TÜRKİYƏNİN İLK QADIN VƏKİLİ – ŞUŞALI QIZ

26.05.2019

İlanqaya

25.05.2019

EL YERİDİ, 
YALQIZ QALDIN SƏHRADA...
(Dədə Ələsgərin ruhuyla söhbət)

25.05.2019

Firuz Göyçəsizin şeirləri

24.05.2019

Qərbi Azərbacanım - mənim vətənim 

24.05.2019

Fukidid ‒ Milos dialoqu

23.05.2019

Anton Çexovun Qardaşına Yazdığı Məktub

23.05.2019

Ərtoğrol Cavid - Ölümə tərk edilən...

22.05.2019

Ağ Aşıq Allahverdinin şeirləri

22.05.2019

Musa Yaquba camaat az qala ürəyini verməyə hazırdır, durub iki min manat verirlər.

21.05.2019

Dünənki Qərbi Azərbaycan tariximizdən və Göyçə ziyalılarından xatirə.

21.05.2019

Qızı Əhməd bəy Ağaoğlu haqqında

20.05.2019

Kiçik bir zaman kəsiyində rayon mərkəzi Spitak şəhəri, qonşu kəndlər, o cümlədən Qursalı kəndimiz yer üzündən silindi- Vaqif Namazov

19.05.2019

Göy üzünün şairi

18.05.2019

Bizsiz Laçın işğaldan sonra (FOTO)

18.05.2019

Türkün qədim yurdu- İrəvan Xanlığının tarixi

17.05.2019

Bilmək və inanmaq arasında - Nəyə inanırıq, nəyi bilirik?

16.05.2019

Qoşabulaq kəndindən II dünya müharibəsində həlak olan və itkin düşən soydaşlarımız

16.05.2019

Üzeyir Hacıbəyov aşıq sənəti haqqında

15.05.2019

Ardanış kolxozu və sədrləri

15.05.2019

Həyat yoldaşı ilə birgə güllələnən Sovet İttifaqı qəhrəmanı, gənc general kimdi?

14.05.2019
Bütün xəbərlər