Qərbi Azərbaycanın məşhur məktəbləri

20:00 / 03.12.2018

Qərbi Azərbaycanın “ kiçik akademiya ”sı - Erməniləri qıcıqlandıran kənd məktəbində hansı məşhurlar oxuyub?

İnsanın şəxsiyyət kimi formalaşmasında və inkişafında təhsilin rolu danılmazdır. Buna görə də cəmiyyət təhsilin səviyyəsinə, keyfiyyətinə uyğun olaraq formalaşır. Hələ qədim zamanlardan Azərbaycanda təhsil müəssisələrinin yaranması, ziyalıların təhsilə olan marağı artırmağa çalışmaları və insanları elmə yönləndirmələri ölkədə təhsilin daim diqqətdə olduğunu göstərən məsələlərdəndir. Azərbaycanda orta məktəblər yaranmazdan əvvəl tədris aparılan məkanlardan biri də mədrəsələr olub. Lakin bu zaman, hər uşağı mədrəsələrdəki təhsilə cəlb etmək mümkün deyildi.

Əksər vaxtlarda dini xurafatın və fanatizmin hökm sürdüyü bu təhsil ocaqlarında keçirilən dərslər, bir çox ziyalıların narazılığına səbəb olurdu. Bu kimi hallar orta məktəblərin yaranmasını labüd edən məqamlardan hesab olunur. İndiki zamanda insanların qədim təhsil müəssisələri haqqında məlumatlı olması, təhsilə öz töhvəsini verən və bu yolda mübarizə aparan həmin şəxsiyyətləri tanıması çox vacibdir. Qazax mahalının ilk olmasa da, ən güclü məktəblərindən hesab edilən Gölkənd məktəbi haqqında məlumat verəcəyik.

1 müəllim, 2 şagirdlə fəaliyyətə başlayan məktəb...

Gəncə quberniyası Qazax qəzasının Qaraqoyunlu mahalı 20-ci illərdə ədalətsiz olaraq, Ermənistan SSR-nin tərkibinə qatılıb. Azərbaycanın digər əraziləri kimi bu ərazi də o vaxt murdar daşnak siyasətinin qurbanı olub. Gölkənd kəndi gözəl mənzərəyə malik olmaqla yanaşı, həm də Qaraqoyunlu dərəsinin ən böyük kəndi olub. Bu kəndin sosial-iqtisadi, mədəni inkişafında Gölkənd orta məktəbi mühüm rol oynayıb. 1813-cü il  yanvarın 13-nə olan məlumata əsasən, bir müəllim, iki şagirdlə fəaliyyətə başlayan Gölkənd məktəbi sonralar nəinki Ermənistanda, hətta o vaxt ittifaqda ən nüfuzlu maarif ocağına çevrilib. Bu kəndin gəncləri və ümumən camaatı elmə böyük maraq göstəriblər. Bakıda elə bir ali məktəb olmayıb ki, orada Gölkənd orta məktəbinin yetirməsi olmasın. Bütün bunlarla yanaşı, camaatın səyi nəticəsində hələ 1937-ci ildə Gölkənd kəndində ikimərtəbəli məktəb binası tikilib istifadəyə verilib.

Qeyd edək ki, o vaxtlar heç bir Qərbi Azərbaycan kəndində ikimərtəbəli məktəb binası yox idi. Qərbi Azərbaycan məktəblərinin rekordunu yeniləyən Gölkənd kənd orta məktəbi...Bundan başqa, ittifaqın əksər nüfuzlu universitet və institutlarında Gölkənd orta məktəbinin yetirmələrinə rast gəlmək olardı. Bir fakt da maraq doğurur ki, ermənilərin “ xüsusi istedada və qabiliyyətə malik olmaları ” haqqında uydurmanı Gölkənd məktəbinin şagirdləri və məzunları alt-üst edirdi. O vaxtlar hər il keçirilən hesabatlara əsasən, universitetə qəbul olunan tələbələrin sayına görə Gölkənd orta məktəbi bütün erməni məktəblərinin birlikdə qəbul olunan tələbələrin sayını ötüb keçirdi. Erməni məktəblərinin məzunlarından hər il 3-5 nəfər tələbə adını qazanırdısa, bu rəqəm Gölkənd məktəbi üçün 20-25 nəfər təşkil edirdi.

Həm də 1970-ci illərdən sonra bu məktəbi ana dilində orta məktəbi bitirən məzunlar Moskva, Leninqrad, Voronej, Kuybışev, Novosibirsk universitet və institutlarına uğurla qəbul olunurdular. Həmçinin rayon və respublika olimpiadalarında onlara olan mənəvi və psixoloji təzyiqlərə baxmayaraq, həmişə birinci ya da ikinci yerləri tuturdular. Ermənistanda “ Kiçik Akademiya ” adını alan bu məktəbdə müxtəlif vaxtlarda işləyən müəllimlərdən əməkdar müəllim Hacı Hacıyev, İlyaq Talıbov, Həmid Əliyev, Fərman Əhmədov, Abbas Səmədov, Məmməd Mansurov, Şirin Məmmədov, Novruz Musayev, İsgəndər Hacıyev, İbrahim Həsənov və başqaları orta məktəbin formalaşması və inkişafında böyük qüvvə sərf ediblər.

Bunun nəticəsidir ki, Gölkənd orta məktəbinin məzunlarından 20-dən çox elmlər doktoru və 100-dən çox elmlər namizədi adını alıb. İqtisad elmləri doktoru Həsən Allahverdiyev, kimya elmləri doktoru Qayıbverdi İskəndərov və Firdovsi Seyidov, tibb elmləri doktoru Sabir Əliyev Gölkənd orta məktəbinin məzunlarıdır. Gölkənddə təhsil Qaraqoyunlu təhsilinin tərkib hissəsidir. Bəzi fərqli cəhətlər özünü göstərsə də, ümumi dinamika eyni idi. Digər bölgələrdə olduğu kimi Gölkənd məktəbinin təhsili də tarixi şəraitlə əlaqədar olaraq dəyişirdi.

Nəzrin Cavid

Azedu.az


Etiket:
Xəbərlər

FƏRHAD ÖLÜB, KÜLÜNGÜNÜN SƏSİ GƏLİR

10.12.2018

İstedadlar sorağında: İlahə İmanova

09.12.2018

Özü ölsə, sözü ölməz ustadın

08.12.2018

Yazıçı, şəxsiyyət...

08.12.2018

 “ Komandanı türk olsa da, gələn rus ordusudur ” - Azərbaycan Parlamenti 100

07.12.2018

 “ Komandanı türk olsa da, gələn rus ordusudur ” - Azərbaycan Parlamenti 100

07.12.2018

AZƏRBAYCANI   POLŞADA   LƏYAQƏTLƏ   TƏMSİL   EDƏN   GƏNC  ZİYALIMIZ

07.12.2018

Vətən harayı əbədi həyat

06.12.2018

Murad Niyazlı

06.12.2018

İki min ildən çox tarixi olan qədim yurd yeri - Ardanış

06.12.2018

Göyçənin uzaqlardakı səsi...

05.12.2018

Aşıq yaradıcılığı

05.12.2018

Nərimanlı şair Bəhmənin şeirləri

04.12.2018

Firudin Cəlilov:"Bizim tariximizin böyük hissəsi erməni qrobar dilində yazılmış mətnlərdədir"

04.12.2018

Qərbi Azərbaycanın məşhur məktəbləri

03.12.2018

Başkənd kəndi

03.12.2018

Gənc elçimiz Sabir Rüstəmov

02.12.2018

MƏN KİMƏM, AZƏRBAYCANLI, YOXSA TÜRK?

02.12.2018

Mövlud Süleymanlı:" Mən özümü, özümüzü, yaşadığım yurdu, mənsub olduğum xalqı, milləti daha yaxşı dəyərləndirmişəm "

01.12.2018

Göyçənin İmanı, İmanın Göyçəsi

01.12.2018

Ardanışlı Aşıq Niftalı ilə bağlı əhvalatlar

30.11.2018

Mərd igidlər çörək verər, hey Alı - Alçalı Aşıq Məhərrəmin şeirləri

30.11.2018

Ermənilərdə Türk mənşəli şəxs adları

29.11.2018

Göyçə mahalı Abbasgölü (Camalgöl) kəndi

29.11.2018

Sonunu düşünən qəhrəman olmaz 

28.11.2018

Azərbaycanın NASA-dakı mütəxəssisi, gənc alim.

28.11.2018

Miskin Abdalın şeirləri (1430 - 1535 )

28.11.2018

Aşıq İsa Hüseyn oğlu Kazımov

27.11.2018

Ardanışda bir ağsaqqal var idi...

26.11.2018

Alicənab ziyalı və səmimiyyət adamı

26.11.2018

Göyçəli sərkərdə Məşədi Qasımın Əsgəran döyüşü - TARİXİ ARAŞDIRMA

26.11.2018

Əqidəsinin qulu olan kişi

25.11.2018

Üzeyir Hacıbəyovun aşıq sənəti haqqında qeydləri

24.11.2018

İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram Teatrı

24.11.2018

Səfiyar Musayev

23.11.2018

Tələbə ikən Heydər Əliyevlə görüşən Rüstəmov Ramil Litvin oğlu

23.11.2018

Köklənmə və ya kainatla təmasda

23.11.2018

Artsax əslində kimin adıdır? – Erməni tarixinin gizli səhifələri

22.11.2018

Qondarma erməni soyqırımının saxta dəlilləri

22.11.2018

Göyçə hövzəsində Ağkilsə adlı neçə kənd var imiş

21.11.2018

Aşıq Alının şeirləri

21.11.2018

" Nə günahı telli sazın "- Aşıq Musanın şeirləri

21.11.2018

Qəzetləri vərəqləyərkən...

21.11.2018

ŞAİR MƏMMƏDHÜSEYN HAQQINDA MARAQLI TƏDQİQAT ƏSƏRİ

20.11.2018

Həyat dərsi (hekayə)

20.11.2018

Şuşa şəhərinin tarixi

20.11.2018

Cümhuriyyəti yıxan adamın aqibəti – ARAŞDIRMA

20.11.2018

Xatirələrimin qəhrəmanı - Əli Hacıyev

20.11.2018

Könül Bünyadzadə: “ Fəlsəfənin dili, yəqin ki, elə ruhun dilidir. ”

19.11.2018

Ömürdən qalan izlər

19.11.2018
Bütün xəbərlər