İtirdiklərimiz!...

13:00 / 02.04.2019

Yenə Kəlbəcərsiz...

Kəlbəcər 8 avqust 1930-cu ildə inzibati rayon statusu almışdır. 1993-cü ildə Ermənistan
Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunub, adı dəyişdirilərək Karvaçar adlandırılıb
və qondarma "Dağlıq Qarabağ Respublikası"nın Şaumyan rayonunun mərkəzi elan edilib.

"Kəlbəcər" toponiminin mənşəyi qədim türk dilində (oykonimin ilkin forması Kevliçer
kimi qəbul edilib) "çay üstündə qala" deməkdir. Kevli "çayın üstü", çer/car "qala" mənasını
verir. Yaşayış məntəqəsinin yerləşdiyi qayada Tərtərçay çayı boyunca cərgə ilə düzülmüş
qədim süni mağaralar mövcuddur. Buna görə də mütəxəssislər toponimi kevil/kəvl və qədim
türk dillərindəki cər (qaya, yarğan) komponentləri ilə əlaqələndirirlər.
Kəlbəcərdəki oronomik toponimlərin hamısı türk mənşəlidir. Bir sıra qədim türk
tayfalarının adı bu gün də bu toponimlərdə yaşayır.
Kəlbəcər ən qədim insan məskənlərindən biridir. İbtidai insan icmasının ilk əmək alətləri həm də bu yerlərdə yaradılıb.

Kəlbəcərdə "Türk qəbristanlığı" adı ilə tanınan bir neçə qədim məzarlıq var. Bunların ən
böyüyü Tirkeşəvənd, Kəlbəcər, Zar və b. kəndlərin ərazisindədir. Qəbirstanlıqlar müxtəlif
əsrlərdə yaradılmış, forma və ölçüləri ilə bir-birindən fərqlənən at, qoç, sandıq qəbirüstü
fiqurlar, başdaşı və günbəzlərlə zəngindir.

Kəlbəcərin işğalı 

Kəlbəcər 1993-cü ilin aprel ayının 2-dən ermənistan ordusunun işğalı altındadır. Kəlbəcər rayonunun əhalisi Azərbaycan Respublikasının 56 rayon və şəhərinin 707
yaşayış məntəqəsində qaçqınlıq şəraitində yaşayır. 

BMT-nin və ATƏT-in
prinsiplərinə zidd olaraq 1999-cu ildən Kəlbəcər rayonu ərazisində ermənilərin
məskunlaşdırılmasına başlanılıb. İşğal nəticəsində Kəlbəcərdən 53.340 nəfər adam qovulmuş, 511 dinc əhali
öldürülmüş, 321 nəfər isə əsir götürülmüş və itkin düşmüşdür.

Kəlbəcər Azərbaycanın ən yüksək dağ rayonudur. Kəlbəcər
qərbdə Ermənistan Respublikası, şimalda Daşkəsən, Göy-Göl, Goranboy, şimali-şərqdə Tərtər,
şərqdə Ağdam, Xocalı, cənubda Laçın rayonları ilə həmsərhəddir. 

Kəlbəcər rayonu faydalı qazıntılarla, o cümlədən qızıl, xrom yataqları ilə zəngindir. Kəlbəcərdə tanınmış Yuxarı və Aşağı İstisu, Bağırsaq, Keşdəkvə c. mineral bulaqlar vardır. Rayonun İstisu qəsəbəsində Ümumittifaq əhəmiyyətli 1 və 2 nömrəli İstisu sanatoriyaları
fəaliyyət göstərirdi. Hər il orada 50 min nəfər müalicə olunur və istirahət edirdi. 
Kənd təsərrüfatında əsasən heyvandarlıq və əkinçilik inkişaf etmişdir.

Kəlbəcər ərazisindəki qayaüstü təsvirlər Qobustandakı yazılı və şəkilli daşların oxşarı
-"əkiz"lərdir. "Soltan Heydər", "Qurbağalı çay", "Turşsu", "Ayçınqıllı", "Gəlinqayası",
"Böyükdəvəgözü", "Sərçəli" və s. yerlərdəki qayaüstü təsvirlər təkcə Kəlbəcərin deyil,
bütövlükdə Azərbaycan torpağının qədim insan məskəni olduğunu sübut edir.

 

Biz belə yerləri itirdik!...

Goyce.az 

 

 


Etiket:
Xəbərlər

Dünya siyasətçilərinin Heydər Əliyev haqqında səmimi fikirləri...

15.06.2019

Dövlətimizin və müstəqilliyimizin xilaskarı

15.06.2019

Meyitlərin altından sağ çıxan dünyaca məşhur azərbaycanlıdan İNANILMAZ SÖZLƏR: 27 il öncə Şuşada...

14.06.2019

“Atamı yalnız qışda görürdük”– Mirzə Cəlilin Polşadakı ailəsi ilə EKSKLÜZİV MÜSAHİBƏ (FOTOLAR)

13.06.2019

Abdal - Təsəvvüfün (Sufizmin) əsası kimi

12.06.2019

“Çox təəssüf ki, mən hələ indi İsa Muğannanın qızı olduğumu dərk edirəm” – MÜSAHİBƏ

12.06.2019

Hitler və Stalinin dərdindən divanə olduğu AGENT QADIN – MARAQLI FAKTLAR

11.06.2019

İslam dünyasına sərt senzura necə gəldi - Əl-Fərabi

11.06.2019

Qədim Türklərdə SIRĞA

10.06.2019

Azərbaycanda çadra əleyhinə hərəkat - Səriyyə Xəlilovanın Bakını ayağa qaldıran qətli

10.06.2019

İrəvan ədəbi mühitinin XIX əsr və XX əsrin 20-ci illərini əhatə edən dövrünün tarixi özünəməxsusluğu

08.06.2019

Müşfiqli günlərim

08.06.2019

Tofiq Yusifin şeirləri

07.06.2019

AĞKİLSƏ

07.06.2019

Puşkin və Düma eyni adam imiş - VERSİYA

06.06.2019

İrəvanda erməni dövləti necə yaradıldı? - ARAŞDIRMA – II HİSSƏ

06.06.2019

Vaqif Səmədoğlu şeirləri

05.06.2019

İrəvanda erməni dövləti necə yaradıldı? - ARAŞDIRMA - YENİ SƏNƏDLƏR
I hissə

05.06.2019

Nazim Əhmədli: - Mən həmişə demişəm ki, biz özümüz yadplanetliyik. Bizi kainatdan yer kürəsinə atıblar.

04.06.2019

Şahbulaq Qıfılı saray kompleksi - Qarabağ abidələri

03.06.2019

QƏHRƏMAN DÖYÜŞÇÜNÜN QƏHRƏMAN XANIMI

03.06.2019

Fəlsəfə - Bernard Şou
(1856-1950)
Görkəmli irland dramaturqu və romançısı, Nobel mükafatı laureatı.

02.06.2019

NÖVRƏS İMAN YARADICILIĞINDA HƏZRƏT ƏLİ (Ə.) VƏ ƏHLİ-BEYT (Ə.) SEVGİSİ

31.05.2019

Mirzə Ələkbər Sabirin ilk və son müsahibəsi: “Başda o böyükdür, yaşda mən”

31.05.2019

Ermənilər özlərinə necə tarix uydurub? - Fransız tarixçidən şok

30.05.2019

Rəsulzadənin yaxın dostu olan Kəngərlinın qızı İNANILMAZ SİRLƏRİ AÇDI: Leyla xanım… – MÜSAHİBƏ

29.05.2019

MƏHƏMMƏD ƏMİN RƏSULZADƏ

28.05.2019

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti qurucularının məzarları

28.05.2019

Ustad Aşıq Hacı Göyçəlinin yeganə müsahibəsi...

27.05.2019

TÜRKİYƏNİN İLK QADIN VƏKİLİ – ŞUŞALI QIZ

26.05.2019

İlanqaya

25.05.2019

EL YERİDİ, 
YALQIZ QALDIN SƏHRADA...
(Dədə Ələsgərin ruhuyla söhbət)

25.05.2019

Firuz Göyçəsizin şeirləri

24.05.2019

Qərbi Azərbacanım - mənim vətənim 

24.05.2019

Fukidid ‒ Milos dialoqu

23.05.2019

Anton Çexovun Qardaşına Yazdığı Məktub

23.05.2019

Ərtoğrol Cavid - Ölümə tərk edilən...

22.05.2019

Ağ Aşıq Allahverdinin şeirləri

22.05.2019

Musa Yaquba camaat az qala ürəyini verməyə hazırdır, durub iki min manat verirlər.

21.05.2019

Dünənki Qərbi Azərbaycan tariximizdən və Göyçə ziyalılarından xatirə.

21.05.2019

Qızı Əhməd bəy Ağaoğlu haqqında

20.05.2019

Kiçik bir zaman kəsiyində rayon mərkəzi Spitak şəhəri, qonşu kəndlər, o cümlədən Qursalı kəndimiz yer üzündən silindi- Vaqif Namazov

19.05.2019

Göy üzünün şairi

18.05.2019

Bizsiz Laçın işğaldan sonra (FOTO)

18.05.2019

Türkün qədim yurdu- İrəvan Xanlığının tarixi

17.05.2019

Bilmək və inanmaq arasında - Nəyə inanırıq, nəyi bilirik?

16.05.2019

Qoşabulaq kəndindən II dünya müharibəsində həlak olan və itkin düşən soydaşlarımız

16.05.2019

Üzeyir Hacıbəyov aşıq sənəti haqqında

15.05.2019

Ardanış kolxozu və sədrləri

15.05.2019

Həyat yoldaşı ilə birgə güllələnən Sovet İttifaqı qəhrəmanı, gənc general kimdi?

14.05.2019
Bütün xəbərlər