“Nobel” almış qadınlar

15:16 / 11.10.2019
Baxılıb: 1204

Təsis olunduğu vaxtdan indiyədk “Nobel” mükafatını 822 kişi, 48 qadın alıb. Ədəbiyyat üzrə “Nobel” alan qadınların sayı isə 14-dür.

Goyce.az Teleqraf.com istinadən  ədəbiyyat üzrə “Nobel” mükafatına layiq görülmüş qadınları təqdim edir.

Selma Lagerlöf

Qadınlar arasında ilk ədəbiyyat üzrə “Nobel” mükafatı alan isveçli Selma Lagerlöfdür. O bu mükafatı 1909-cu ildə qazanıb.

Selma Lagerlöf həm də İsveçin ilk qadın yazıçısıdır. O, mükafatı hər hansısa əsərinə görə yox, bütün əsərlərini fərqləndirən yüksək idealizmə, parlaq təхəyyülə və mənəvi təsir qüdrətinə görə layiq görülüb.

Qrasia Deledda

İtalyan yazıçısı Qrasia Deledda ədəbiyyat mükafatı 1926-cı ildə alıb.

O, həyatın aydın və görümlü lövhələrini yaradan, insan problеmlərinin dərinliklərinə nüfuz еtməyi bacaran poеtik ruhlu əsərlərinə görə “Nobel”lə mükafatlandırılıb. İsvеç Akadеmiyasının üzvü olan Hеnriх Şukun təqdimat nitqində Dеlеddanın təbiət təsvirləri baхımından Avropada əvəzsiz olduğu vurğulanır, onun dini problеmatikanı yaхşı bildiyi, əsərlərinin kədərli, lakin bədbin olmadığı qеyd еdilirdi.

Siqrid Undset

Norveçli yazıçı ədəbiyyat üzrə “Nobel” mükafatına 1928-ci ildə layiq görülüb.

Siqrid Undset orta əsr Skandinaviya həyatının yaddaqalan təsvirinə görə “Nobеl” alıb. O, “Nobеl”li üçüncü Norvеç yazıçısı idi.

Undsеt İsvеç Akadеmiyasında ənənəvi mühazirə ilə çıхış еtmək istəməmişdi. Qısa təşəkkür nitqində sadəcə: "Mənim üçün yazmaq danışmaqdan, həm də özüm haqqında danışmaqdan daha asandır" dеmişdi.

Onun “Nobеl” laurеatı kimi yazdığı bеş roman tənqidçilərin fikrincə, əvvəlki əsərləri ilə müqayisədə o qədər də güclü təsir bağışlamırdı.

Perl Bak

"Yaxşı dünya" adlı kitabı 1931-ci ildə Pulitzer mükafatı qazanmışdı. 1938-ci ildə o, “Nobel” üzrə ədəbiyyat mükafatını alan ilk amerikalı qadın yazar olur.

Mükafat ona Çin kəndlilərinin həyatının çoхtərəfli, həqiqi еpik təsvirinə və yaratdığı bioqrafik şеdеvrlərə görə vеrilmişdi.

Qabriela Mistral

Çilili şair, yazıçı Latın Amerika ədəbiyyatının tanınmış imzası Qabriela Mistral “Nobel” mükafatına 1945-ci ildə layiq görülüb.

Mükafat ona bütün Latın Amerikasının idealist təşəbbüslərinin simvoluna çevrilmiş yüksək hisslər poeziyasına görə verilmişdi.

İsveç Akademiyasının üzvü Yalmar Qulberq Çili şairəsini "Latın Amerikası ədəbiyyatının şahzadəsi" adlandırmışdı. Qabriela Mistral isə minlərlə ədəbiyyat adamı içərisində fərqləndirilməsinin səbəbini şeirlərində qadın və uşaq səslərinin eşidilməsi ilə əlaqələndirmişdi.

Nelli Zaks

Alman əsilli İsveçli yazıçı Nelli Zaks 1966-cı ildə ədəbiyyat üzrə “Nobel” mükafatını İsrail romançısı Şmuel Yosef Aqnon ilə bölüşməli oldu.

Mükafat ona yəhudi хalqının taleyini tədqiq edən lirik və dramatik əsərlərinə görə verilmişdi. İsveç Akademiyasının üzvü Anders Esterlinq təqdimat mərasimindəki çıхışında yəhudi хalqının faciəvi fəryadlarının Nelli Zaksın əsərlərində müstəsna bir qüdrətlə səsləndiyini bildirmiş, eyni zamanda yəhudi əsilli şairənin həmişə humanist mövqedə dayandığını, heç zaman revanşizm, nifrət və intiqam əhvali-ruhiyyəsinə uymadığını vurğulamışdı.

Nelli Zaks cavab nitqində Nobel mükafatı almasını şirin bir nağıla bənzətmişdi.

Nadin Qordimer

Cənubi Afrika ədəbiyyatçısı Nadin Qordimer 1974-cü ildə ‘‘Buker‘‘ mükafatına, 1991-ci ildə isə “Nobel” mükafatına layiq görülən növbəti qadın yazıçlıdır.

Bu mükafat ona ümumi yaradıcılığına görə verilmişdi.

Toni Morrison

Afrika və Amerika ədəbiyyatının tanınması üçün əlindən gələni edən ABŞ-lı yazar Toni Marrinson ‘‘Sevgili‘‘ adlı romanıyla 1988-ci ildə Pulitser mükafatı, 1993-cü ildə isə “Nobel” mükafatı aldı.

Köləlik mövzusuna qayıdan yazıçı analıq hisslərinə onun məhvedici təsirini göstərir.

 Vislava Şimborska

1996-cı ildə “Nobel” mükafatına layiq görülmüş Polşa şairəsi Vislava Şimborska Avropanın ən görkəmli şairlərindən sayılır.

Şimborskanın poeziyası dünyanın heçliyə yuvarlanmasından, yadlaşmasından və atılmışlığından söz açır. Yadlaşma onun əsərlərinin başlıca mövzularındandır.

Şairə daim başqalarına biganəliyi, qarşılıqlı anlaşmanın olmamasını, insanların sadəcə yanaşı ömür sürməsini təsvir edir.

Vislava Şimborska ona “Nobel” mükafatı verilməsi xəbərini istirahət etdiyi Zakopan dağlarında eşitmiş və bildirmişdi: "Bununla əlaqəlar çox xoşbəxtəm və düzü, mənim üçün gözlənilməz bir hadisədir. İndi qorxuram rahat həyat sürə bilməyim".

Elfrida Yelinek

Avstriya yazıçısı və dramaturqu Elfrida Yelinek 2004-cü ildə yalnız bu müəllifə хas ehtiraslı dillə cəmiyyət həyatındakı cəfəng meylləri və hakimiyyətin sosial klişelərini ifşa edən roman və dramlarının musiqi polifonikliyinə görə “Nobel” mükafatı almışdı.

Müəllif təqdimat mərasimində iştirak etməmişdi. Nobel mühazirəsini isə İsveç Akademiyasına videogörüntü şəklində göndərmişdi.

Doris Lessinq

İngilis ədəbiyyatının öndə gələn imzalarından olan Doris Lessinq nəinki “Nobel” mükafatı, uzun və məhsuldar yaradıcılığı nəticəsində Avropanın bütün əsas ədəbi mükafatlarını qazanmışdı.

Doris Lessinq 2007-ci ildə epik əsərlərinin qadın təcrübəsindən doğan ehtiras, şübhə və və gələcəyi görmə xüsusiyyətlərinə görə öz zəngin kolleksiyasına “Nobel”i də əlavə etmişdi.

 Herta Müller

Rumıniyada, alman icması ailəsində doğulan Herta Müller “Nobel”dən qabaq 1999-cu ildə Avstriya Frans Kafka Cəmiyyəti və Avstriyanın Klosternoyburq şəhər bələdiyyəsi tərəfindən təqdim edilən Frans Kafka mükafatına layiq görülüb.

Rumıniyada senzuraya uğradığı üçün əsas əsərləri Almaniyada çap olunub. 2009 -cu ildə ədəbiyyat üzrə “Nobel” mükafatı aldı. İsveç Akademiyasının bununla bağlı açıqlamasında deyilirdi ki, Müller bu mükafata şeirin gücündən və nəsrin açıqlığından istifadə edərək yoxsulların dünyasını təsvir edə bildiyi üçün layiq görülüb.

‘‘Nəfəs yelləncəyi‘‘ onun ən məşhur əsərlərindən biridir.

Elis Manro

Kanadalı yazıçı, 2009-cu ildə Buker mükafatı laureatı, Kanada general- qubernatorunun bədii ədəbiyyat üzrə mükafatının üçqat laureatı, 2013-cü il isə ədəbiyyat üzrə “Nobel” mükafatı laureatıdır.

Svetlana Aleksiyeviç

Ukrayna əsilli Belarus yazıçısı ‘‘ İkinci əl zaman‘‘ kitabı ilə 2015-ci ildə Nobel mükafatına layiq görülür. O, 1985-ci ildə “Savaşın qadına aid olmayan siması” əsərini yazır.

Kitab qısa müddət ərzində populyarlaşaraq, 2 milyondan çox oxucu qazanır. Əsər bir qadının monoloqu üzərində qurulmaqla, müharibədən əvvəlki həyatı əks etdirir.


Müəllif: Dəniz Pənahova
 





 

 


Etiket:
Xəbərlər

Nasistlərə yardım edən Soros: "Mənəviyyatsız insanam" - ETİRAFLAR

04.08.2020

Vətənpərvər alim, Fəal ictimaiyyətçi

03.08.2020

Qərbi Azərbaycan İrəvan Respublikasının DÖVLƏT GERBİ qəbul olundu

03.08.2020

Azərbaycan dilinin orijinal qrammatikası 400 il sonra

03.08.2020

1 Avqust - Azərbaycan Əlifbası Günüdür
 

01.08.2020

Qurban bayramının yaranma tarixi və İslamda yayılmasının sosial aspektləri

31.07.2020

Atasını ermənilər öldürdü, qardaşı repressiya olundu, oğlu onu illərlə aldatdı - Gülməkdən ölən böyük aktyorumuz

30.07.2020

Hamburqlu bar qızı necə Qdanskda türmə cəlladı oldu... - 22 yaşlı Jenni Barkman minlərlə əsiri məhv edib

29.07.2020

Abbasqulu bəy Şadlinski: Andranikə və Qareqin Njdeyə dəfələrlə qan udduran qəhrəman

28.07.2020

Jukovun sədaqətli sürücüsü – Buçindən marşal əleyhinə ifadə almaq istəyiblər, verməyib, 5 il həbs cəzası alıb.

25.07.2020

Bu gün Ağdam rayonunun işğalından 27 il ötür.

23.07.2020

Milli Mətbuat - 145 il

22.07.2020

BİZ ERMƏNİLƏRƏ NƏ VAXT QALİB GƏLƏCƏYİK?

20.07.2020

Onların hədəfi yalnız Qarabağ deyil...” – “Food City”dən erməniləri qovan İlham Rəhimov

18.07.2020

Fransız tarixçi: Bu, Paşinyan hökumətinə inamsızlığı dünyaya sübut etdi

17.07.2020

Şəhid İsmayılovla vida mərasimi keçirilir - Fotolar

16.07.2020

Ermənilərin “Qarabağ” imtinası: “Arsax” nə deməkdir?

15.07.2020

Şəhidlərimizin qisası alındı - TƏFƏRRÜATLAR

15.07.2020

Şəhid polkovnik-leytenant Raquf Orucovun həyat yoldaşı Sevinc Orucovanın bu gün şəhid olmuş general-mayor Polad Həşimova məktubu 

14.07.2020

Yolu Bakıdan keçən marşal – Stalinin dostu, SSRİ-nin ən uğursuz hərbçisi və ən şanslı naziri.

14.07.2020

ŞƏKİ ÜSYANI İşğalçı rusiya ordusuna bitməyən nifrətin dastanı.

11.07.2020

Prezident İlham Əliyevin çağırışına uyğun olaraq YAP tərəfindən “Qərbi Azərbaycanda soyqırımına məruz qalmış toponimlərimiz” kitabı nəşr olunub.

09.07.2020

İKİ DİLLİLİK (BİLİNGUALİSM)

08.07.2020

Alman qəzeti İrəvan xanlığından nə yazıb?

08.07.2020

Nazim Hikmətin yeni şeirləri tapıldı -FOTOLAR

06.07.2020

Hitleri qəzəbləndirən, fransız və rus idmançıları peşman edən “Borçalı şiri”

04.07.2020

Semaşko”nun həkimi Hicran Mustafayeva: “Mən cəhənnəmi yerdə gördüm”

04.07.2020

Nazir mənzilindən sürgün düşərgəsinin barakına – Gözəl yazıçı xanım 18 il boyunca iztirablar çəkib.

03.07.2020

Cek Londonun pandemiya ilə bağlı öncəgörməsi
 

02.07.2020

"SÖZÜN XAQANI” HAQQINDA SÖZ  

30.06.2020

Həsən bəy Zərdabinin ailəsi haqqında bilmədiyiniz – Faktlar

28.06.2020

Ermənistanda yetişdirilən “Azərbaycan Türkləri”

28.06.2020

26 iyun Azərbaycanın Milli Ordu Günüdür

26.06.2020

Ağcabədinin Salmanbəyli kəndi Şaumyanın silahdaşının adını daşıyır - ARAŞDIRMA

25.06.2020

Anadoluda erməni etnosu necə ortaya çıxdı?-Şahlar Hacıyev

24.06.2020

Kremlin məmurlarının ölümündə Andropov müəmması-SSRİ tarixinin sirli hadisələri...

23.06.2020

Ermənilər Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ən uğurlu diplomatı haqda ARXİVLƏRİ AÇDILAR

22.06.2020

Buhenvald düşərgəsində əsirlərə cəhənnəm əzabı yaşadan ər-arvad – biri həşərilik edib, o biri sifilis tutub.

21.06.2020

Nuh yurdu Naxçıvanı erməni hücumlarından qoruyan xilaskar

20.06.2020

Mübariz İbrahimov Azərbaycan əsgərinin qəhrəmanlıq rəmzidir

18.06.2020

Xalqın ən birinci günahı kitab oxumamaqdır.

18.06.2020

Kompleks yanaşma olmazsa, virus pik həddə çatacaq..." - ATU-nun dosenti ilə MÜSAHİBƏ

17.06.2020

15 İyun - Milli Qurtuluş Günü Azərbaycan dövlətçiliyinin xilas günüdür

15.06.2020

Müasir Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi inkişafının əsasında Qurtuluş məfkurəsi və Ulu Öndər Heydər Əliyevin xilaskarlıq missiyası dayanır

14.06.2020

Heydər Əliyev Azərbaycanın xilaskarıdır - Akademik YAZDI

13.06.2020

Qətlə yetirilən nazir, azad edilən qatil

12.06.2020

“MONQOL-TATARLAR” MƏNBƏ VƏ RƏSMLƏRDƏ SARIŞINDIRLAR

10.06.2020

Nərimanov məsələsi - Mehman Cavadoğlu yazır
 

08.06.2020

Erməni vandalizmi: Qarakilsə necə Sisian rayonu oldu? - İnanılmaz faktlar

07.06.2020

Stalin ölənə qədər Hitlerin sağ olduğuna inanırdı – İspan mediası

07.06.2020
Bütün xəbərlər