Mübarəksən, cənab Leytenant

İnsan var hekayəlik, insan var povestlik, insan var romanlıq kitabdır. İnsan da var nə həyatını, nə də düşüncələrini bir kitaba sığışdıra bilmərsən. Deyirik, Allah hər kəsə eyni istedadı verib. Əslində, biz Allahdan bizi formalaşdıran, sevdirən istedadı götürür, onunla ruhumuzda gizlənmiş gizli mətləbləri kəşf edirik. Özümüz görünməsək, çox zaman unudulsaq da, yaradanın yer üzündə kiçik fiquru obrazında, yaratdıqlarımızın yaddaşlarda qalmağı, dillərdə əzbər olması sonsuz xoşbəxtliyimiz deməkdir. Yəni, doğuluşdan ölümə gedən yolda uduzmamısan.

İstedadlı insanlar xəyalpərəst olur. Məhz xəyalları onu güclü əsər yaratmağa sövq edir. Uşaqlıqdan özümüzün də bilmədən dünyaya gətirdiyimiz arzularımızı, özümüzlə birgə böyütdük, sonra xəyala çevirdik,  xəyallarımızı isə yaratdıqlarımızda gərçəkləşdirə bildik: Kitablarda, rəsimlərdə, kinolarda, musiqilərdə...
Mən musiqilərdə xəyallarımın arasında özümü tapmağa çalışırdım. Təsəvvür edin, uşaq ağlımla elə bilirdim qızları da oğlanlar kimi vaxtı çatanda hərbi xidmətə çağıracaqlar. “Bədən tərbiyəsi” dərsində bir az da Şəmistan Əlizamanlının " Can Azərbaycan " ifası altında əsgər kimi düzülüşməyimiz,  məni özümə qəhrəman kimi göstərmişdi. Təbii mən mahnının özünü əzbərləmişdim, müəllifin kimliyiylə maraqlanmamışdım.

Düzü, bizə " Xalq " mahnısıdır demişdilər. O vaxt elə bilirdim, mahnını xalq yazıb, dildən-dilə bugünümüzə gəlib çıxıbdı. Tarix kitablarından oxuyana qədər mahnıdan öyrənmişdim, əslində Təbriz bizimdir, sərhədin o tayında gözü yol çəkə-çəkə " Can Azərbaycan " hayqırır.  

Həə, Xalq yazmışdı. Şəmistan Əlizamanlı adlı xalq!...

Aradan çox vaxt keçdi, çox musiqilər bəstələndi, xalq dilində əzbər olan mahnılar yenə xalq mahnısı oldu, yenə müəlliflərin adları öz bəstələrinin arasında unuduldu. Qəfildən fərqli mahnı, fərqli səs eşitdik. O vaxt indiki kimi you tube yoxuydu. Daha doğrusu, internetin işartıları yoxuydu, "Allahın möcüzəsi" bildiyimiz iri cib telefonlarla yeni addımlar atırdıq. O vaxt vətənpərvərlik mövzularında verlişlərə, kinolara baxırdıq. Daha doğrusu, göstərirdilər, baxırdıq, öz-özümüzə cəsarətlənirdik, evlərimizə yaxın gizli yerlər axtarırdıq. O ümidlə axtarırdıq ki, ya unudulmuş silah tapaq, ya da əl qumbarası, təhvil verək “polis əmi”lərə, nə var-nə var, başımıza sığal çəkəcəkdilər, nümunəvi qaçqın uşaqları olacaqdıq…
Hiss edirdim, “Cənab leytenant”  mahnısından sonra qızlar  əsgər sevgililərini ürəklə  yola salır, əsgərlər də ümidlə gedirdilər. Bir-iki dəfə əsgər məktubunu həyəcanla oxuyan qızlar da görmüşdüm, özümü onların yerində təsəvvür eləmişdim də... Mən də nə zamansa əsgər, zabit yolu gözləyəcəm…

İgid əsgər, möhkəm dayan. Zaman səni sınayacaq da, gəlişin olmayan yollarda gözləri yol çəkən sevgilin ən yaxşı halda sevgisindən adına görünməz büt düzəldib, öz ürəyində dəfn edəcək də.

Dövlət televiziyasında hər səhər sözləri və musiqisi Şahin Musaoğluna məxsus olan “İgid əsgər, möhkəm dayan” mahnısı Şəmistan Əlizamanlının  içdən gələn səsiylə  səngərdə dayanan  döyüş qardaşlarımız üçün əsl şüar, stimul idi.

Konfutsi demişkən, insan  öz dünyasının yaradıcısıdır. Altmış il gəldiyi yolda soyuq olmayan, qürur duyduğumuz sehrli səsiylə  əsgər də yola saldıq, şəhid də qarşıladıq, ağladıq da, güldük də, heç vaxt səsinə çatmayacaq səsimizlə səs-səsə verib oxuduq da!...

Şəmistan Əlizamanlının müsahibələrindən birində rast gəlmişdim. Təsəvvür edin, Azərbaycan torpaqlarının azad olunması xəbərinin mətnini hazırlayıb, xəyalıyla ümidlərinin gərçəkləşəcəyini gözləyən insan var qarşımızda və o insanı Allah məhz bizim qismətimizə, musiqi taleyimizə  yazıbdı. İkinci Dünya müharibəsində “ Hər şey vətən üçün, hər şey cəbhə üçün” şüarını Qarabağdan bugünə qədər Şəmistan bəyin  səsində hiss eləmişik. Məncə, bizimki hiss eləməkdən artıq olub ki, bugün Şəmistan Əlizamanlını öz efrilərimizdə az görsək də, unutmamışıq. Öncə ifa etdiyi mahnıları, sonra adını ürəyimizə, yaddaşımıza yazmış adamdır...
1992-1993-cü illərdə əli silahlı əsgərlərimiz döyüşə təkcə silahla  yox, həm də  Şəmistan Əlizamanlının yatmış yaddaşları oyadan mübariz ifalarıyla hücuma keçirdilər.

 
Türk dünyasını çılpaqlığıyla göstərən “Diriliş Ərtoğrul”-da Ozan kimi çıxış etməsi, Türkiyə başqanı Rəcəb Tayyib Ərdoğanın tanıtım çarxında  onun səsindən istifadə olunması, bəlkə də qədrini bir az  gec bildiyimiz böyük insanın sənətinin əzəmətini bir daha  sübut elədi…
İndi efirlərimizdə vətənpərvərliklə bağlı verlişlər yox dərəcəsindədir. Biz indiki nəsil Şəmistan Əlizamanlının mahnılarıyla böyümüşük. Böyümüşük yazıram, qaçqınlıqdan sonra bir növ analarımızın laylalarını dinləmədik, atalarımızla çox zaman keçirə bilmədik, nağıl danışan nənələrimizin ürəyi  geridə qoyduğu yurdun həsrətinə xiffət çəkəndə Şəmistan Əlizamanlının əvəzsiz səsi köməyimizə çatdı, bizi əvvəldən yazdığım kimi kiçik qəhrəmanlara çevirdi.
“ Ağ ümid” ifasındakı sözlər kimi kiçik qəhrəmanlar olmaq istəyirdik:
-  Güllədən biçilmiş bir köynək ver mənə
Analar saçlarını yolmasın!...

Şəfaqət Cavanşirzadə