ADIYAMAN

13:00 / 17.08.2019
Baxılıb: 1090

Göyçə gölünün cənub-şərqində, Gözəldərə kəndindən (indiki Martuni rayonunun Vardenik qəsəbəsi) 5-6 kilometr cənubda, Göyəm silsiləsindəki Ərgün yüksəkliyinin şərq yamacındakı xərabəlikləri 1988-ci ilə qədər qalan bu kənd barədə ilk məlumat eramızdan əvvəlki 750-ci ilə aid edilən Kələqıran kitabəsində verilir.

Belə ki, akademik B.Piotrovskinin bu kitabənin 3 müxtəlif alim tərəfindən ektampajlanmış surətlərinin müqayisəli transkripsiyası vasitəsi ilə əldə etdiyi mətndə Göyçə hövzəsində hələ 3000 min il əvvəl mövcud olmuş 23 qalanın - yaşayış məskəninin adı çəkilir və onlardan da biri "Adiamaniuni" kimi təqdim edilir. Səfəvi Azərbaycan dövlətinin 1555-ci ildəki inzibati bölgüsünü əks etdirən sənədlərdə Adıyaman Çuxur-Səd bəylərbəyliyinin inzibati vahidlərindən biri kimi xarakterizə olunur. Həmin sənəd həm də ona görə qiymətlidir ki, o, erməni tarixşünaslarının Göyçədə mövcud olmuş Adıyaman toponimləri ilə manupulyasiya şanslarını birmənalı şəkildə məhv edir. Belə ki, həmin sənəddə Adıyaman, Aşağı Adıyaman, Yuxarı Adıyaman kəndləri İrəvan əyalətinin Göyçə nahiyəsinin, Adıyaman kəndi isə Məzrəə nahiyəsinin inzibati bölgüsünə daxil edilmişdir. 1728-ci ildə təsdiqlənmiş və hazırda Türkiyə Respublikasının Başbakanlıq Arxivində saxlanan "İrəvan əyalətinin icmal dəftəri"nin 15-ci səhifəsində Adıyamanın sultan xəzinəsinə illik vergisinin 7.332 ağca həcmində olması barədə qeydlər aparılıb. 1826-1829-cu illərdə baş vermiş İran-Rusiya, Rusiya-Türkiyə müharibəsindən sonra tərtib olunmuş siyahılarda isə Göyçə nahiyəsindəki Aşağı və Yuxarı Adıyaman kəndlərinin adı olsa da, Məzrəə nahiyəsindəki Adıyaman kəndinin adına rast gəlinmir. Bu isə o deməkdir ki, 1826-1829-cü illərdə Göyçədə erməni-rus hərbi birləşmələri tərəfindən yerlə-yeksan edilmiş və İ.Şopenin siyahılarında "adları unudulmuş ölü kəndlər" qrafasında ümumilədirilmiş, ya da onun siyahılarına ümumiyyətlə düşməmiş 41 qədim Göyçə kəndindən biri də Adıyamandır.

Salman Vilayətoğlu

Təqdim etdi: İlqar İsmayılov


Etiket:
Xəbərlər

Məmməd Oruc: “Səməd Vurğun olmaq istəyirdim”

27.05.2020

Müharibənin məhkum etdiyi talelər

26.05.2020

İlhamə Nasirin hekayəsi - Xudaverdi

24.05.2020

Rusiya Qars müqaviləsini uzadacaqmı? - Ermənistanın Naxçıvana iddialar

23.05.2020

Belarusun “Şərəf”li azərbaycanlısı
 

22.05.2020

İrəvan xanlığının varisi Bakıda: nələr danışdı? - Müsahibə

22.05.2020

Azərbaycan qadını. Həmidə xanım Cavanşir

21.05.2020

"Müqəddəs Məryəm və Müqəddəs körpə İsa Məsih"... Bu əsərin çox maraqlı tarixçəsi var.

20.05.2020

Poçt göyərçinləri məktubu neçə daşıyırdı?

19.05.2020

Laçınsız 28 il

18.05.2020

Kürəkçay sazişinin orijinalı tapıldı; ermənilərin Qarabağda izi-tozu olmayıb

16.05.2020

Tanıdığımız və tanımadığımız Vəli Axundov

15.05.2020

Dünya ayağa qalxdı - İrəvan və Zəngəzur Azərbaycana qaytarılacaq - Müqavilə QÜVVƏSİNİ İTİRİB

14.05.2020

"M.Ə.Rəsulzadənin oğlu Azər Rəsulzadə ilə Qazaxıstanda görüşlərim" - Nəsiman Yaqublu

14.05.2020

İrəvan da daxil olmaqla Arazın hər iki tayının Azərbaycan adlandırlması ilə bağlı daha bir sənəd

13.05.2020

Zərdüştlük dini

12.05.2020

Peyğəmbərlər (ə) haqqında bilmədikləriniz

11.05.2020

QƏRBİ AZƏRBAYCAN (İRƏVAN) RESPUBLİKASI ELAN OLUNDU.

10.05.2020

Bu gün Ümummilli lider Heydər Əliyevin doğum günüdür

10.05.2020

Göyçə həsrətli veteran - Fotolar

09.05.2020

Faşizm üzərində qələbədə Azərbaycan böyük töhfələr verib

09.05.2020

GÖYÇƏDƏN BAŞLAYIB AMERİKADA BİTƏN YOL        

09.05.2020

Şuşanın ən son görüntüləri - FOTOLAR

08.05.2020

8 May Qarabağın ürəyi Şuşanın işğalı günüdür

08.05.2020

1937-ci ildə həbs edildi, sevdiyi qadını güllələdi, oğlunun boş tabutunu basdırdı... - Bağırov haqqında qeyri-adi faktlar

07.05.2020

Tabu - Rəşid Bərgüşadlı

07.05.2020

Mümkünmü ayırsın bizi "İNCİL" İLƏ "QURAN"?

06.05.2020

İrəvan əhalisinin tərkibinin dəyişdirilməsi

05.05.2020

Fərqanə Mehdiyevanın məşhur şeirləri 

03.05.2020

Cümhuriyyəti yıxan adam – ARAŞDIRMA

02.05.2020

BARBAROSDA QƏTL

01.05.2020

Vətənə və xalqa xidmət nümunəsi

01.05.2020

Bu gün Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasında tələbə və müəllimlərin güllələnməsindən 11 il keçir.

30.04.2020

Zaur Ustac – qələmdar olmaq missiyası

29.04.2020

Vladimir İliç Ulyanov...

29.04.2020

İrəvanda qalmayan xalın sirri: Bir mahnının tarixi-ARAŞDIRMA

28.04.2020

Professor Abuzər Xələfov və Azərbaycan kitabxanaşünaslıq elmi

28.04.2020

Avropanın Türkiyədəki gizli erməni casus şəbəkəsi - Tarixi faktlar

27.04.2020

Milli Qəhrəman Albert Aqarunovun doğum günüdür

25.04.2020

KQB-nin təklifini rədd edib süpürgəçi işləyən şərqşünas

25.04.2020

Heydər Əliyev Göyçədə – Heç kimin bilmədiyi FAKT - FOTO

24.04.2020

"Azərbaycan bu bəlanı da dəf edəcək” - Ağalar Vəliyev

24.04.2020

Mənim bir dostum var - Aida Eyvazlı  

23.04.2020

Əhliman Əmiraslanov: “Ölkə Prezidenti üçün əhalinin sağlamlığı bir nömrəli prioritet məsələdir” 

23.04.2020

Tikanlı cığırlar (esse)

22.04.2020

BÖYÜK NƏRİMANLILAR SİLSİLƏSİNDƏN HƏTƏM MÜƏLLİM ƏLİ oğlu ƏKBƏROV

22.04.2020

HƏSƏN XƏYALLININ ŞEİRLƏRİ

21.04.2020

1-ci vitse-Prezidentə səhiyyənin roluna göstərdiyi diqqət və həssaslığa görə təşəkkür etdilər

21.04.2020

Hitlerin əsgəri, Stalinin məhbusu olan Azərbaycan aşığı

20.04.2020

Əziz Yazar "Qiyamət" qopardı

19.04.2020
Bütün xəbərlər